Connect with us

DOSSIER

‘Lufta e shakave’ kundër Hitlerit

Published

on

Më 1 shtator 1939 Gjermania pushtoi Poloninë . Dy ditë më vonë, Franca dhe Britania e Madhe i shpallën luftë Gjermanisë. Sipas traktateve dypalëshe që qeveria polake kishte nënshkruar me secilën prej dy fuqive aleate, ata duhej të ndihmonin ushtarakisht Poloninë në rast të marrjes së një sulmi gjerman. Ata nuk e bënë.

Franca, e cila kishte premtuar të sulmonte vijën mbrojtëse gjermane (vija Siegfried) sa më shpejt që të mund të mobilizonte ushtrinë e saj, u kufizua në kryerjen e një inkursioni të shkurtër në rajonin e Saar. Më 7 shtator, trupat franceze përparuan rreth tetë kilometra në territorin gjerman me pak rezistencë, pushtuan rreth njëzet fshatra dhe, dhjetë ditë më vonë, u tërhoqën kur u ndeshën në mbrojtjen e armikut.

Britania, nga ana e saj, ishte zotuar të sulmonte Gjermaninë nga ajri. Duke filluar nga 3 shtatori, aeroplanët e forcave ajrore britanike fluturuan mbi qytetet kryesore të Gjermanisë. Por në vend që të hidhnin bomba, ata lëshuan fletëpalosje. Miliona pamflete që i kërkojnë popullatës gjermane të ngrihen kundër udhëheqësve të tyre në ndjekje të paqes.

Kjo “luftë konfeti”, siç e quajti deputeti Konservator Edward Spears, nuk bëri shumë mirë. Ai siguroi avionëve britanikë informacion mbi kushtet e fluturimit natën mbi Gjermaninë, por gjithashtu u dha mundësi gjermanëve të zbulonin dobësitë e tyre dhe të përmirësonin mbrojtjen e tyre. Populli gjerman, natyrisht, nuk u rebelua. Siç do të thoshte Marshalli RAF Arthur “Bomber” Harris, efekti më i madh i këtyre bastisjeve ishte “plotësimi i nevojave të kontinentit për letër higjienike gjatë gjithë luftës”.

Kjo periudhë e mungesës së veprimtarisë ushtarake, tetë muaj gjatë së cilës konfrontimet e drejtpërdrejta midis Gjermanisë dhe Aleatëve ishin pothuajse ekskluzivisht të kufizuara në luftime detare në Atlantik, ishte e njohur si luftë “e rreme” ose “shaka” ( drôle de guerre en Franceze dhe Phoney war) në Anglisht).

Franca dhe Britania e Madhe i kishin shpallur luftë Gjermanisë, por ata nuk kishin ndërmend të bënin hapin e parë. Ata u përgatitën për të marrë një sulm, jo ​​për ta nisur atë. Ata evakuuan fëmijët nga qytetet, shpërndanë maska ​​gazi për popullsinë, kryen sulme ajrore të simuluara, forcuan mbrojtjen … Policia e Mbrojtjes në Angli, e cila përfshinte ndalimin e çdo lloj ndriçimi për të mos u zbuluar nga aeroplanët e armikut, shkaktoi më shumë viktimat në qytete nga balotazhet dhe aksidentet e trafikut sesa vetë lufta.

Qëndrimi i kujdesshëm i qeverive aleate u shkaktua kryesisht nga vullneti i popullsisë së tyre. As britanikët, aq më pak francezët – kujtimi i të cilëve për 1,400,000 të vdekur në luftën e mëparshme ishte shumë i gjallë dhe kishte kundërshtim të fortë mes të majtëve për të zhvilluar një “luftë imperialiste” – nuk dëshironin të zhyteshin në një ndezje tjetër të botës si ajo e 1914

Kjo gjendje shpirtërore, e cila u përkthye në mungesë të regjistrimeve vullnetare ndryshe nga çfarë ndodhi në luftën e mëparshme, u pasqyrua në Parlamente. Të dy krerët e qeverisë, Neville Chamberlain dhe oudouard Daladier, vazhduan të shpresojnë për të qetësuar Hitlerin gjatë ditëve të para të luftës. Asnjë prej tyre nuk do të qëndronte në qeveri një vit më vonë.

Në këtë mënyrë, ndërsa Franca gërmonte llogore pas fortifikimit të saj “të pathyeshëm” të linjës Maginot dhe Britania u fsheh në errësirë ​​dhe mbushi Gjermaninë me “konfeti”, Polonia po gjakoste për vdekje. Në fillim, në njërën anë: më 16 shtator trupat gjermane rrethuan plotësisht Varshavën. Dhe më pas, nga ana tjetër: më 17 shtator, ushtria e Bashkimit Sovjetik, e cila kishte nënshkruar një pakt sekret të mos-agresionit me Gjermaninë, kaloi kufirin lindor. Tri javë më vonë, më 6 tetor, Polonia u zhduk nga harta.

Gjenerali gjerman Alfred Jodl shpjegoi në 1946, gjatë gjykimeve të Nurembergut , atë që sipas mendimit të tij kishte nënkuptuar për Gjermaninë kjo mungesë e një reagimi Aleat: nga njëqind divizione franceze dhe britanike në Frontin Perëndimor ishin plotësisht joaktive kundër njëzet e tre gjermanëve ndarjet.

Çfarë do të kishte ndodhur nëse Franca dhe Britania e Madhe do të kishin sulmuar Gjermaninë në Shtator 1939? A do ta kishin befasuar ata Hitlerin, i cili as nuk e priste, pas pasivitetit të treguar nga aleatët në pushtimin e Çekosllovakisë , për t’u shpallur luftë atyre? A e kishin detyruar atë të tërhiqej dhe të negocionte një paqe, duke ia frenuar ambiciet e tij ekspansioniste? Apo ishin precipituar fatalisht, siç besuan komandantët Aleatë, duke mos qenë të gatshëm psikologjikisht ose ushtarakisht për të filluar një ofensivë tokësore?

Trupat angleze dhe franceze në një imazh nga 28 nëntori 1939.
Sido që të jetë, e vërteta është se Gjermania dhe Bashkimi Sovjetik – çfarë do të kishte ndodhur gjithashtu, nëse Aleatët do t’i kishin shpallur luftë Stalinit siç dëshironte Hitleri? – ndau Poloninë. Nga ai moment e tutje, duke pasur parasysh mungesën e iniciativës nga francezët dhe britanikët, rrjedha e luftës ishte në duart e udhëheqësit nazist.

Pas pushtimit të Polonisë, Hitleri vazhdoi me planet e tij të luftës. Ai u ofroi një marrëveshje paqeje armiqve të tij, të cilët e refuzuan atë, ndërsa përfundoi detajet për të filluar një ofensivë kundër Francës përmes Hollandës dhe Belgjikës. Synimi i tij ishte të sulmonte në nëntor, por ai më në fund vendosi të dëgjonte gjeneralët e tij dhe të vononte deri në pranverën tjetër.

Gjatë atyre muajve, ushtria franceze dhe forca ekspedituese britanike u mbajtën në gatishmëri prapa kufirit belg dhe vijës Maginot. Javët dhe javët e pasivitetit që patën një ndikim të konsiderueshëm në moralin e trupave.

Filozofi Jean-Paul Sartre shkruajti për shokët e tij në ditarin e tij: “Burrat, të cilët në fillim mezi prisnin të fillonin, po vdesin nga mërzia”. Kështu bëri edhe historiani i filmit Georges Sadoul: “Ditët kalojnë, të pafundme dhe boshe … Ju mund të thoni që ata janë lodhur nga kjo luftë dhe ata vazhdojnë të përsërisin se duan të shkojnë në shtëpi”

DOSSIER

Kush janë 10 tradhtarët më të mëdhenj në histori

Published

on

By

Dhjetë tradhtarët më të urryer dhe më të famshëm të të gjitha kohërave, nga ata të historisë së lashtë e deri te spiunët e Luftës së Ftohtë.

Duke u ngjitur në titujt kryesorë për komplot kundër atdheut, për të refuzuar komunitetin apo për t’i kthyer shpinën familjes, tradhtarët kanë mbushur gjithmonë faqet e librave të historisë. Këtu keni një përzgjedhje prej dhjetë prej më të urryerve të të gjitha kohërave, emri i të cilëve është bërë sinonim i tradhtisë.

TRACHIS EFIALTE (SHEK. V p.e.s.).
Ne dimë shumë pak për Ephialtes, por besohet se ai ishte një bari me origjinë nga Trachis, Greqi. Faji i tij? Pasi i ndihmoi Persianët të anashkalonin kalimin e Termopileve në 480 para Krishtit, duke dënuar kështu 300 luftëtarët spartanë të famshëm të Leonidas I të masakrojnë gjatë betejës. Historiani Herodoti tregon se Efialti, pas tradhtisë, iku, duke u vrarë më vonë nga një bashkëqytetar i tij.

UGOLINO DELLA GHERARDESCA (1220 RRETH – 1289).
Një fisnik Pisan Ghibelline, Konti Ugolino kaloi në fraksionin kundërshtar të Guelphs dhe më vonë u akuzua për favorizimin e qyteteve rivale të Pizës. Më pas ai u burgos dhe u dënua me vdekje. Në Komedinë Hyjnore, Dante Alighieri e vendos atë në rrethin infernal të Antenorës (e rezervuar për tradhtarët e Atdheut), duke sugjeruar se gjatë burgimit ai erdhi për të ushqyer fëmijët e tij.

LA MALINCHE (SHEK. XVI).
Vajza e një shefi vendas të Meksikës së sotme, Malinche, ajo u shit si skllav pas vdekjes së babait të saj dhe më vonë u bë një përkthyese në shërbim të spanjollëve, si dhe zonja e udhëheqësit të tyre Hernán Cortés, i cili mbërriti. në Meksikë në vitin 1519. La Malinche ai ndihmoi pushtuesit për të nënshtruar qytetërimin aztec, aq sa në Amerikën Latine fjala malinchista do të thotë “i shitur” të huajit.

BRUTUSI DHE CASIUS (SHEK. I PARË para Krishtit)
Edhe pse Jul Cezari i kishte falur të dy gjatë luftërave civile, Marcus Giunio Brutus dhe Gaius Cassius Longinus ishin ndër animatorët kryesorë të komplotit që udhëhoqi në 44 pes. për vrasjen e tij. Të mposhtur më vonë nga Octavian dhe Marcus Anthony në betejën e Filipit, të dy “cezaricide” kryen vetëvrasje në 42 para Krishtit.

JUDA ISKARIOT (SHEK. I P.Kr.).
Ndoshta një vendas në Kerioth (qytet i Judesë), pasi u bashkua me dishepujt e zgjedhur nga Jezusi, ai “shiti” mësuesin e tij në Sinedrin për 30 denarë argjendi, duke sinjalizuar identitetin e tij te rojet me puthjen e famshme. I penduar, pak më vonë ai u vetëvar në një pemë (të llojit Cerci siliquastrum, Pema e Judës, që mban emrin e tij edhe sot).

MIR JAFAR (1691 – 1765).
Mir Jafar Ali Khan Bahadur, pasi arriti në oborrin e Bengalit (tani Bangladesh), kaloi në anën e anglezëve dhe gjatë betejës së Plassey-t, në 1757, mori prej tyre titullin nabob, duke lehtësuar pushtimin e tyre të Indi. Pas ulje-ngritjeve, ai vdiq nga pleqëria, i urryer nga bashkatdhetarët.

BENEDICT ARNOLD (1741-1801).
Gjenerali karizmatik gjatë Luftës Amerikane për Pavarësi (1775-1783), ai ishte një nga përgjegjësit kryesorë për fitoren e kolonëve kundër britanikëve në Saratoga (në 1777), por në vitet në vijim ai veshi “xhaketën e kuqe” duke u kthyer. shpinën kauzës së pavarësisë. I mbrojtur por i përbuzur nga zotërit e rinj, ai arriti të shpëtojë veten duke ikur në Angli.

CHARLES MAURICE DE TALLEYRAND (1754-1838).
Aristokrat francez, ai mori poste drejtuese politike gjatë Revolucionit dhe regjimit Napoleonik, duke tradhtuar vazhdimisht edhe vetë Napoleonin. Mbeti në shalë edhe pas rënies së kësaj të fundit, ai u bë protagonist i kongresit të mëpasshëm të Vjenës (1815), duke përfaqësuar monarkinë Burbone.

VIDKUN QUISLING (1887-1945).
Pasi u bë emblema e bashkëpunëtorit nazist, Vidkun Quisling, ish-udhëheqës i një formacioni të ekstremit të djathtë norvegjez, në vitin 1940 ai mbështeti pushtimin gjerman të vendit të tij dhe u bë kreu i regjimit kukull të instaluar nga Hitleri në Norvegji. I ndjekur penalisht për tradhti të lartë, ai u dënua me vdekje në vitin 1945.

TË PESTËT E KEMBRIXHIT (SHEK. XX).
Akademikë të shkëlqyer të Universitetit anglez të Kembrixhit, por tradhtarë të Atdheut, duke filluar nga vitet 1930 dhe për pjesën më të madhe të Luftës së Ftohtë, Anthony Blunt, Donald Maclean, Kim Philby, Guy Burgess dhe John Cairncross ishin spiunë dhe u dhanë informacione sekrete sovjetikëve. , dhe të gjithë arritën të shpëtonin edhe veten. “Bashkët” e tyre ishin ndër operacionet më të suksesshme të spiunazhit rus.

Continue Reading

DOSSIER

Amon Göth, tmerri nazist i hebrenjve

Published

on

By

Ky në foto është Amon Göth. Imazh i njohur për ata që kanë parë filmin Schindler’s List. Është ai tipi që u qëllonte hebrenjve nga veranda e shtepisë. Filmi Schindler’s List tregon historinë e biznesmenit gjerman Oskar Schindler i cili, gjatë Luftës së Dytë Botërore, shpëtoi qindra hebrenj nga vdekja e sigurt. Por, për të arritur qëllimin, i duhej të mashtronte dhe në disa raste të “blinte” dhjetëra nazistë. Në veçanti, kur hebrenjtë që punonin në fabrikën e tij u transferuan në kampin e përqëndrimit në Plaszow, ishte Amon Göth, njeriu me të cilin ai duhej të gjente gjuhën e përbashkët.
Austriaku Amon Göth ishte bashkuar me SS që në moshë të vogël dhe pas shpërthimit të luftës kishte bërë karrierë shumë shpejt.
Ish-oficer në Bełżec, Sobibór dhe Treblinka, kishte “shansin e tij të madh” në vitin 1943 kur e vendosën të menaxhonte kampin e përqëndrimit Plaszow afër Krakovës në Poloni.
I shtrirë në një hapësirë prej 80 hektarësh, kampi i përqendrimit arriti të strehonte deri në 24.000 të burgosur. Jetëgjatësia mesatare e të burgosurve në Plaszow ishte 4 javë.
Në momentin kur getoja u likuidua në 1945, rojet ukrainase dhe 600 SS që e kontrollonin, kishin varrosur rreth 9000 të burgosur, ndërsa pjesa tjetër u dërgua në Auschwitz. Sipas disa dëshmive, Göth personalisht vrau nga 30 deri në 90 individë.
Në disa raste kishte përdorur dy qentë e tij, Rolf dhe Ralf, të trajnuar posaçërisht për të bërë copa-copa trupat e të burgosurve.
Göth u bë gjithashtu famëkeq për pushkatimin e të burgosurve nga veranda e shtëpisë së tij, e cila dominonte të gjithë kampin. Të qënit i ngadaltë, i shëmtuar, i gjatë ose i shkurtër, ishin arsye të mjaftueshme për të ​​përfunduar nën shënjestrën e “kapitenit”. Ky ishte Amon Göth. I arrestuar në fund të luftës, u gjykua dhe u dënua me vdekje. E varën më 13 shtator 1946. Nuk u pendua kurrë. Fjalët e tij të fundit ishin “Heil Hitler”.

P.s Te filmi interpretohet nga aktori Ralph Fiennes.
Kur një nga të mbijetuarit e Holokaustit e takoi aktorin gjatë xhirimeve, filloi të dridhej dhe të qante, sepse ky i kujtonte aq shumë Amon Göth-in e vërtetë.

Continue Reading

DOSSIER

Konferenca shkencore më e famshme në histori

Published

on

By

Një foto e vetme, që të ketë gjithë dijen e botës në të, si kjo, nuk ka mundur të vijë deri sot. Privilegje të tilla janë me vlerën e një hajmalie të shenjtë, për secilin nga ne, gjithsekënd që beson te shkenca dhe përpjekjet e atyre vullneteve të dritshme për ta nxjerrë njeriun nga errësia e mosdijes.
Nga data 24 deri më 29 tetor 1927, në Bruksel u zhvillua Konferenca e pestë “Solvay”. Ndoshta konferenca më e famshme shkencore në histori. Shtatëmbëdhjetë nga 29 pjesëmarrësit, ishin ose u bënë fitues të Çmimit Nobel.
Ky aktivitet që është jetësuar në këtë foto zyrtare është historike sepse pikërisht në këtë konferencë, fizikanti i madh, Albert Ajnshtajni tha frazën e famshme: “Perëndia nuk luan zare”. Bohri i’u përgjigj: “Ajnshtajni, mos i thuaj Perëndisë çfarë të bëjë”.
Kjo foto ka një rëndësi tjetër të madhe, ngase në mes gjithë kokave më të pushtetshme të shkencës të shekullit XIX është edhe një grua, Mari Kyri, e para që kishte arritur të rrëmbente çmimin Nobel, mes sundimit maskilist.
Këtu në këtë foto është asambleja e konferencës e përbërë:
Rreshti i parë: Irving Langmuir, Max Planck, Marie Curie, Hendrik Lorentz, Albert Einstein, Paul Langevin, Charles-Eugene Guye, CTR Wilson, Owen Richardson.
Rradha e mesme: Peter Debye, Martin Knudsen, William Laërence Bragg, Hendrik Anthony Kramers, Paul Dirac, Arthur Compton, Louis de Broglie, Max Born, Niels Bohr.
Mbrapsht rresht: Auguste Piccard, Émile HENRIOT, Pali Ehrenfestit, Shtigjet zemrën, Théophile de Donder, Erwin Shrodingerit, JE Athena ndjehet, Wolfgang Pauli, Werner Heisenberg, Ralph Fowler, Léon Brillouin.

Continue Reading

DOSSIER

‘Poll Tax’ dhe fundi i qeverisë së Margaret Thatcher

Published

on

By

Kjo foto është marrë në Londër më 31 mars 1990. Dolën në rrugë dyqind mijë njerëz për të protestuar kundër “poll tax”.
Një taksë e vendosur nga qeveria Thatcher, që prekte çdo shtetas britanik, pavarësisht nga të ardhurat ose burimet e tyre. Një taksë që në të vertet prekte shtresen e mesme / të ulët, në favor të shtresesh së pasur.
Kur policia sulmoi marshimin, duke përdorur në menyrë të paskrupullt edhe mjete të blinduara, reagimi i demonstruesve, deri ne ate moment paqësor, u be jashtëzakonisht i ashpër.
Për t’u mbrojtur nga dhuna nisën te hidhnin sende nga me te ndryshmet dhe u kerkua përplasja trup me trup. Iniciativës së demonstruesve iu nënshtrua policia, e cila nuk e kishte parashikuar kunder-përgjigjen.
Protesta u ndez; disa vende simbolike u sulmuan dhe plaçkitën, mes tyre një seli diplomatike e ambasadës së Afrikës së Jugut.
Pavarësisht represionit të ashpër që pasoi atë ditë, mbi 450 persona u arrestuan dhe megjithëse forcat institucionale dënuan protestuesit, “poll tax” përfundimisht nuk u aplikua.
Kjo histori kontribuoi në fundin e qeverisë së Margaret Thatcher.
Continue Reading

DOSSIER

Me vëllain e vdekur në shpinë…Historia e tmerrshme

Published

on

By

Koka e anuar dhe sytë e qetë, të bëjnë të mendosh se fëmija që është në shpinën e të vëllait, është në gjumë.

Vëllai ka vdekur ndërsa tjetri, vetëm 10 vjeç, po pret që ta varrosë!

Është një histori e tmerrshme e vitit 1945 nga aparati fotografik i Joe O’Donnell, fotoreporterit amerikan që punoi për Agjensinë e Lajmeve të Shteteve të Bashkuara dhe që kur ka shkrepur këtë fotografi, ishte dërguar në Japoni për të dokumentuar efektet e dy bombave atomike, në Hiroshima dhe Nagasaki.

Nuk ke çfarë fjalësh t’i shtosh kësaj fotografie! Ashtu, në heshtje, i thotë të gjitha vetë, ashtu siç nuk mund të bënin qindra rrëfime nga lufta.

Imazhi e pat prekur pafund fotografin, sado që, sipas intervistave të tij pas rikthimit, pati thënë se ishte një skenë e zakonshme për Japoninë e atyre viteve.

“Vëllai vazhdoi të qëndronte i palëvizur për të parë gjithë skenën e diegies së trupit, pasi ja hoqën të voglin nga shpina. Nuk i lëvizi asnjë qerpik, i rridhte vetëm pak gjak nga buzët. Asnjë lot!. Në fund të procesit, u kthye të ikte njësoj siç erdhi”- kujton fotografi.

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

TRENDING