Connect with us

DOSSIER

Zbulohen dokumentet sekrete, si u ‘kryqëzua’ Kadri Hazbiu: Bashkëpunëtorët e Mehmet Shehut tani i kemi në burg, por ka akoma në…

Published

on

Publikohen disa dokumente arkivore të nxjerra nga Arkivi Qendror i Shtetit në Tiranë (fondi i ish-Komitetit Qendror të PPSh-së), të cilat kanë qenë të panjohura për 40 vite me radhë dhe shohin për herë të parë dritën e botimit, ku ndodhet një dosje voluminoze me materiale sekrete e dokumente që i përksin muajt tetor të vitit 1982, ku është pasqyruar materiali i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të PPSh-së me titull “Mbi mungesën e theksuar të vigjëlencës dhe gabimet e rënda të shokut Kadri Hazbiu në kohën që ishte ministër i Brendshëm”, autokritika me shkrim e Kadri Hazbiut, “Vendimi i Plenumit të V-të të Komitetit Qendror të PPSh-së mbi përjashtimin nga Komiteti Qendror e nga Partia si dhe shkarkimi nga të gjitha funksionet shtetërore dhe shoqërore të Kadri Hazbit”.

Gjithashtu publikohet dhe proces-verbali i Plenumit të Komitetit Qendror të mbajtur në datat 13 e 14 tetor të vitit 1982 në sallën kryesore të godinës së Komitetit Qendror, ku është diskutuar dhe është marrë në analizë puna dhe veprimtaria e ministrit të Mbrojtjes Popullore, Kadri Hazbiu, i cili akuzohet për “veprimtaria armiqësore” e tij për periudhën gati 30 vjeçare kur ai shërbente në funksionin e ministrit të Punëve të Brendshme.

Dosja e plotë e me të gjitha dokumentet që botohet për herë të parë nga Memorie.al, ku përveç materialit “Tepër sekret”, të Byrosë Politike me akuza ndaj ish-ministrit të Punëve të Brendshme, Kadri Hazbiu, publikohet edhe proces-verbali i Plenumit, ku Enver Hoxha dhe pjesa më e madhe anëtarëve të Byrosë Politike si: Ramiz Alia, Adil Çarçani, Foto Çami, Hekuran Isai, Manush Myftiu, Simon Stefani, Haki Toska, Pali Miska, Prokop Murra, Spiro Koleka, Rita Marko, Lenka Çuko, Muho Asllani, Llambi Gegprifti, Vangjel Çerava, dhe Komitetit Qendror të PPSh-së, si; Nexhmije Hoxha, Gafur Çuçi, Xhelil Gjoni, Pilo Peristeri, Sofo Lazri, Piro Kondi, Petro Dode, Behar Shtylla, Shefqet Peçi, Qemal Bregasi, Dritëro Agolli, Mine Guri, Themie Thomai, Mehmet Elezi, Lumturi Rexha, Tefta Cami, Vito Kapo, Harrilla Papajorgji, Anastas Kondo, Miti Nito, Sulejman Baholli, Halil Leli, Jashar Menzelxhiu, Enver Halili, Ali Vukatana, Tahir Minxhozi, Naunka Bozo, Luan Muhameti, Rexhep Kolli, Ndreçi Plasari, Sofie Çuadari, Nezir Gorica, etj., jo vetëm kanë akuzuar ish-ministrin Hazbiu, si bashkëpunëtorin me të ngushtë të ish-kryeministrit Mehmet Shehu, por edhe kanë debatuar ashpër me të gjatë gjithë mbledhjes së plenumit që zgjati dy ditë, duke i kërkuar atij që të jepte shpjegime për punën dhe veprimtarinë e tij që nga dita që ishte ulur në zyrën e ministrit, duke filluar nga marrëdhëniet e raportet me këshilltarët rusë, Konferencën e Tiranës në 1956-ën, e deri tek “bashkëpunimi i tij me grupet armiqësore” të kryesuara nga Teme Sejko, Beqir Balluku, Abdyl Këllezi dhe “poli-agjenti” Mehmet Shehu, si dhe vendimet shkarkimet nga detyrat dhe për përjashtimin nga Komiteti Qendror të Rexhep Kollit, Nazar Berberit, Veli Llakajt, Ndreçi Plasarit, etj.

Dokumenti me materialin “Tepër sekret” të Byrosë Politike dhe Komitetit Qendror të PPSh-së, me akuzat ndaj Kadri Hazbiut, për kohën që ai kishte shërbyer si ministër i Punëve të Brendshme

Tepër sekret

MBI MUNGESËN E THEKSUAR TË VIGJILENCËS DHE GABIMET E RËNDA TË SHOKUT KADRI HAZBIU NË KOHËN KUR ISHTE MINISTËR I BRENDSHËM

(Material i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të PPSH)

Është fakt i njohur që të gjitha komplotet e armiqve të Partisë, në bashkëpunim me agjenturat e huaja, janë zbuluar nga Partia dhe asnjë nga Sigurimi i Shtetit. Pse? Kjo është një pikëpyetje e madhe që kërkon përgjigje. Byroja Politike, në mbledhjen e saj të datës 8 tetor 1982, pikërisht këtë i kërkoi shokut Kadri Hazbiu, por ai kësaj përgjigjeje i bëri bisht në mënyrë dredharake.

Byroja Politike i ka bërë dhe po i bën një analizë veprimtarisë armiqësore agjenturore të Mehmet Shehut e bashkëpunëtorëve të tij, por kjo akoma është e përciptë.

Na vihet detyrë t’i futemi thellë kësaj çështjeje, se këtu nuk është problemi vetëm i një krye-agjenti si ai, por edhe i rrjetit agjenturor, bile shumë të gjerë, që ky armik ka përgatitur me kohë në vendin tonë.

Bashkëpunëtorët kryesorë të Mehmet Shehut tani janë në burg dhe po deponojnë, por përveç atyre ka edhe të tjerë, të fshehur, të maskuar hëpërhë, që neve na bie detyra t’i zbulojmë. Dhe këta do të gjenden, duke studiuar me thellësi veprimtarinë e qëndrimet e tyre politike gjatë gjithë jetës. Është fakt që Mehmet Shehu ka qenë krye-agjenti, ai që i ka vënë në lëvizje të gjitha grupet antiparti, armiqësore e komplotistë.

Mehmet Shehu ishte rezidenti kryesor i CIA-s amerikane, ai ishte gjithashtu agjent i anglezëve Inteligjent Servisit), agjent i Gestapos, agjent i SIM-it, agjent i UDB-së titiste jugosllave, i rusëve, po mundet edhe i kinezëve. Për agjent i kinezëve themi mundet, se për këta deri tani nuk kemi fakte, kurse për të tjerët kemi, të tëra këto lidhje të tij me agjenturat e sipërpërmendura janë të vërtetuara.

Siç na del, përgatitja e agjenturës së huaj në Shqipëri është bërë jo vetëm nga Mehmet Shehu personalisht. Ky i ka marrë në lidhje agjentët e jugosllavëve, të rusëve, të italianëve, të gjermanëve (të amerikanëve e anglezëve i kish se i kish si agjent më i vjetër e kryesor i tyre).

Mehmet Shehu nuk ishte një rekrutues i thjeshtë agjentësh, megjithëse edhe ai vetë ka rekrutuar disa agjentë të kalibrit të lartë, të cilët i ka komprometuar e vënë në veprim. Ai ishte drejtues i një agjenture të gjerë me armiq të brendshëm brenda në shtetin tonë, të rekrutuar nga agjentura të ndryshme ose nga ai vetë.

Dhe Mehmet Shehu të tërë këta i kishte futur në veprim. Qëllimi i tij ishte të rrëzonte pushtetin popullor, të merrte fuqinë me forcë, qoftë nëpërmjet një puçi ushtarak, qoftë nëpërmjet një puçi të Ministrisë së Punëve të Brendshme të shoqëruar me puç ushtarak, t’i likuidonte shokët kryesorë dhe të zbatonte programin anglo-amerikan që ia gjetëm në kasafortën e vet pas vetëvrasjes.

Duhet të kemi parasysh se ç’ka kemi zbuluar deri sot në komplotet e shumtë që kanë organizuar agjenturat e armikut, nuk janë të plota, për arsye se Mehmet Shehu me Feçor Shehun dhe me të tjerë, kishin bllokuar si hetimet, edhe hyrjet e personave që mund t’i pyesnin kriminelët. Pra, nga faktet del se ne nuk kemi nxjerrë akoma gjithë veprimtarinë e këtyre armiqve, pavarësisht se shoku Kadri thotë se ka vajtur shumë herë vetë në hetuesi dhe ka punuar ditë e natë, por nuk ka zgjidhur gjë.

Prandaj na vihet detyrë që t’i thellojmë këto procese në materialet që kemi, gjithashtu edhe me elementët, të cilët ose i kemi në burg, ose i kemi jashtë. Por çështja më e rëndësishme është ajo që brenda në punët e Ministrisë së Punëve të Brendshme, nëpërmjet akteve e veprimeve të ndryshme të njerëzve, sidomos të gjithë banditëve të Mehmet Shehut, ne duhet të kontrollojmë si është zbatuar vija e Partisë, në radhë të parë, vija e goditjes kundër armikut të klasës, a ka pasur në të oportunizëm të theksuar, por, nga ana tjetër, a ka pasur edhe sektarizëm të paramenduar, duke futur në burgje njerëz që nuk e meritonin këtë ose atë dënim?

Nga gjithë këto veprime ne duhet të nxjerrim konkluzione. Por, puna e Ministrisë së Brendshme është shumë e gjerë dhe kjo konsiston në kuptimin mirë të metodave të punës agjenturore të të gjithë këtyre kriminelëve që kemi në burg, t’i kuptojmë lidhjet, t’i konkretizojmë këto lidhje nga rezultatet e informacionit të jashtëm, i cili parashikohet se ka qenë në duart e sovjetikëve dhe të tjerëve. Tok me këtë duhet të parashikojmë edhe largimin e disa prej elementëve që ose paraqiten jo të sigurt, ose janë të komprometuar.

Na bie kështu një punë shumë-shumë serioze për t’iu futur në thellësi kësaj çështjeje. Këtë e lyp interesi i madh i atdheut, i socializmit në vendin tonë dhe i Partisë, kundër të cilëve janë vërsulur të gjithë këta armiq, të hapët e të fshehtë që kanë qenë kudo, por, ata që vepronin në mënyrën më të rrezikshme ishin në Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe në Ministrinë e Mbrojtjes Popullore.

Duke pasur parasysh këto, Byroja Politike e shoku Enver, me të drejtë kanë kërkuar më shumë nga shoku Kadri Hazbiu, që të na ndihmonte e të hidhte dritë në këtë lëmsh agjenturor që kish vepruar në sferat e larta të Partisë e të Shtetit. Prandaj shoku Enver e ka thërritur atë disa herë dhe i ka thënë:

“Ti, Kadri, ke punuar në Ministrinë e Punëve të Brendshme, bile për 30 vjet të tëra. Po kështu ti ke punuar edhe në sigurimin dhe kundër zbulimin e ushtrisë, ku kishte këshilltarë jugosllavë. Kur përmend këtë, nuk kam ndër mend të them se ke qenë bashkëpunëtor i Mehmet Shehut. Jo, por fakt është që për një kohë të gjatë ti ke qenë në krye të këtij dikasteri në fillim zëvendësministër, pastaj ministër i punëve të brendshme, ke drejtuar edhe organet e Sigurimit të Shtetit.

Pra, ti ishe i rrethuar dhe bashkëpunoje me një agjenturë të fortë dhe shumë të rrezikshme që punonte nën drejtimin e Mehmet Shehut. Po ti, me dashje ose pa dashje, ke treguar mungesë të theksuar vigjilence, për të mos e parë veprimtarinë e kësaj agjenture”.

Duhet pasur parasysh se Kadri Hazbiu ka qenë në Sigurimin e Shtetit edhe në kohët e para, kur vepronte agjentura e Koçi Xoxit. Edhe atëherë ai kishte rreth tij agjentë të Koçi Xoxes që vepronin sipas direktivave që jepte Beogradi. Ne u jemi futur tani disi dosjeve të vjetra të asaj kohe. (Themi disi, sepse shumë pak i kemi parë, ose si të themi sa kemi futur majën e gishtit). Por atje po gjejmë dokumente skandaloze, për të cilat shoku Kadri është drejtpërdrejt përgjegjës.

Me këtë duam të themi që Kadri Hazbiu ka një përgjegjësi të madhe për ato që kanë ndodhur atje. Ai mund të thotë se ma kanë hedhur, por gabimet që janë vërtetuar atje, janë aq të mëdha e serioze, sa nuk mund t’i falen në asnjë mënyrë.

Fakt është se me të gjitha këto kuadro të Sigurimit të Shtetit, Kadriu ka pasur një familjaritet të sëmurë, të tepruar, të cilin Partia dhe shoku Enver janë përpjekur t’ia venë në dukje e t’ia luftojnë vazhdimisht, tërë jetën. Por, me gjithë këshillat që i janë dhënë, për fat të keq, konstatojmë se nuk ka ekzistuar një frymë e shëndoshë partie në dikasterin e punëve të brendshme. Në vend të kësaj fryme atje ka ekzistuar familjariteti i sëmurë. Kjo, sipas mendimit tonë, ka krijuar mundësi që agjentët e Mehmet Shehut e të tjerë të vepronin lirisht në dikasterin që drejtonte Kadri Hazbiu.

Ne me të drejtë e kemi konsideruar kurdoherë dhe e konsiderojmë Ministrinë e Punëve të Brendshme si një armë të mprehtë të Partisë, dinim se kemi pasur në Sigurimin e Shtetit dhe në tërë organet e Ministrisë së Punëve të Brendshme kuadro nga më të mirët e Partisë, njerëz gjakftohtë, vigjilentë dhe besnikë. Ky ka qenë vazhdimisht orientimi ynë për këtë çështje. Por na del krejt e kundërta. Në Ministrinë e Brendshme bënë çerdhen e tyre armiqtë e spiunët. Për këtë ka përgjegjësi të madhe shoku Kadri.

Tani konstatojmë se fryma e shëndoshë, ose orientimi i shëndoshë, që ka dhënë këtu Partia, ka qenë me dy presa. Ka pasur kuadro të këtij sektori që e kanë kuptuar këtë situatë, por ka pasur edhe nga ata që nuk e kanë kuptuar dhe kanë bërë të kundërtën, dhe një nga këta është edhe vetë Kadriu, gjë që ka krijuar në opinion një situatë të rrezikshme për Partinë, sa të mendohet sikur ekziston një paprekshmëri për punonjësit e Sigurimit të Shtetit.

Ka ekzistuar për ta një respekt i merituar, por edhe jo i merituar, është krijuar me një fjalë njëfarë kulti për punonjësit e Sigurimit të Shtetit. Dhe kulti krijohet si nga familjariteti, ashtu edhe nga frika, pse, duhet të mos harrojmë që Sigurimi i Shtetit dhe ushtria janë dy armë shtypëse të Diktaturës së Proletariatit që drejtohen kundër elementit armik, të brendshëm dhe të jashtëm.

Në Ministrinë e Punëve të Brendshme varet shumë se si e kupton ky ose ai funksionar i saj një direktivë të Partisë. Në qoftë se e kupton mirë, atëherë edhe populli do ta dojë dhe do ta respektojë atë. Në qoftë se nuk e kupton si duhet dhe nuk e zbaton mirë, natyrisht që do të krijohet frikë në masa.

Pas vetëvrasjes së Mehmet Shehut, përveç analizave që kemi bërë në Byro, duhet theksuar se me shokun Kadri dhe me shokë të tjerë të Sekretariatit e të Byrosë Politike të Komitetit Qendror, shoku Enver ka biseduar më shpesh për këto çështje, janë bërë mbledhje më të shpeshta me njëri-tjetrin, edhe informata më të shumta janë këmbyer, pas të cilave janë marrë vendime, brenda normave të Partisë e ligjeve të Shtetit, që kanë konsistuar, siç dihet, në arrestimin e një sërë bashkëpunëtorësh kryesorë të Mehmet Shehut. Megjithatë thelbit të problemit nuk i jemi futur akoma.

Tani, derisa të arrijmë atje ku duhet, këtu ka dy gjëra. Çështja është që nëpërmjet hetuesisë del e domosdoshme që ne të nxjerrim në shesh veprimtarinë e gjithë këtyre elementëve armiq shumë të rrezikshëm. Por rezultati në këtë drejtim do të varet si nga dispozicioni i tyre, ashtu edhe nga zotësia e hetuesve tanë. Pra, çështja për ne tani për tani akoma nuk është e plotë. Deri më sot ne jemi përpara zbulimit të një veprimtarie shumë të rrezikshme armiqësore kundër Partisë dhe pushtetit, por kufizuar kjo në kohë dhe në njerëz. Prandaj atë që kemi arritur, nuk duhet ta konsiderojmë si të vetmin mjet të zbulimit të kësaj veprimtarie.

Është pastaj çështja tjetër kryesore që duhet të sqarojmë. Na vihet detyrë të dimë mirë ku kanë vepruar këta armiq, në ç’mënyrë janë organizuar, si kanë komunikuar me njëri-tjetrin, çfarë mjetesh kanë shfrytëzuar, ligjërisht dhe jo ligjërisht, në mënyrë të hapët apo në mënyrë të fshehtë, ç’agjenturë kanë përdorur, sa kanë qenë të vërteta të dhënat e agjenturës, format dhe metodat e zbulimit të këtyre të vërtetave dhe të gjitha këto shoqërojnë atë hetuesi personale që u bëhet të arrestuarve.

Përveç të tjerave, shoku Enver ka biseduar disa herë me shokun Kadri, të cilit i ka thënë se ka bërë gabime dhe ky vetë gjithashtu ka pranuar se ka bërë gabime, kur ka punuar në Ministrinë e Punëve të Brendshme. “Kam bërë gabime nga mirëbesimi e dashamirësia”, ka shpjeguar ai.

Por për informatat që merrte, apo kur ndodhnin akte armiqësore a i lejohesh ministrit të brendshëm të mbështetej qorrazi, vetëm në besimin që ka pasur tek personi që ia ka paraqitur, duke mos u thelluar në to si duhet, pa menduar për rrezikshmërinë që paraqisnin? Këtë, shoku Enver ia ka shoqëruar Kadriut kurdoherë me këshillën që të jetë i çlirët, se është komunist i vjetër dhe anëtar i Byrosë Politike dhe ai e di mirë se si luftohet me armikun, si lufton Partia etj.

Shoku Enver i ka kërkuar gjithashtu Kadriut që të ndihmonte shokun Hekuran, pas vajtjes së tij si ministër i Punëve të Brendshme, pse shoku Hekuran nuk e kishte eksperiencën e Kadriut dhe sigurisht që kishte nevojë për ndihmë e sqarime, sidomos në këto situata kaq të koklavitura dhe të rrezikshme që na janë krijuar nga armiqtë. Megjithëkëtë rezulton se ndihma e Kadriut për shokun Hekuran, ka qenë shumë e kufizuar dhe për çështje të dorës së dytë.

Por shoku Enver kishte edhe një qëllim tjetër kur e porositi Kadrinë të ndihmonte Hekuranin, këtë gjë ta bënte jo vetëm me supozime, por sidomos duke e vënë në dijeni për veprimet kryesore që janë kryer në Ministrinë e Punëve të Brendshme. Është e pamundur që të kesh punuar më shumë se 30 vjet të tëra në një dikaster, siç është Ministria e Punëve të Brendshme, dhe atje të mos jenë nxjerrë akte apo të mos jenë marrë vendime si të mira, por edhe të këqija, sidomos kur tani jemi duke zbuluar që atje ka vepruar një grup i fortë armiqsh. Këtë Kadriu është e qartë që nuk e ka kuptuar, prandaj edhe nuk i është futur thellë analizës së punës së tij në Ministrinë e Punëve të Brendshme.

Një ditë Kadriu vajti tek shoku Enver dhe i tha: “Shoku Enver, kam përgatitur një autokritikë”. Shoku Enver menjëherë iu përgjigj se: “nuk ishte nevoja për këtë autokritikë, se të njohim, ti ke punuar një kohë të gjatë atje dhe është e natyrshme që edhe gabime ke bërë”. “Të lutem, kërkoi Kadriu, më lejoni t’jua këndoj autokritikën dhe dëgjojeni”.

Meqenëse nguli shumë këmbë, shoku Enver iu përgjigj: “Epo mirë, atëherë. Po të dëgjoj”. Dhe e dëgjoi autokritikën e tij. Pastaj, kur i tha ta merrte në dorëzim këtë autokritikë të tij, shoku Enver refuzoi, duke i thënë se nuk do ta mbante atë autokritikë.

Po përse shoku Enver nuk e mbajti autokritikën e Kadriut, derisa e ka për detyrë të pranojë një autokritikë që i vjen nga një shok, sidomos kur vjen nga një anëtar i Byrosë Politike? Shoku Enver nuk e mbajti atë, sepse autokritika e shkruar nga ana e Kadriut, ishte shumë e përgjithshme, nuk kishte ndonjë gjë të rëndësishme në përmbajtjen e saj. Ai atje vetëm pohonte që në Ministrinë e Punëve të Brendshme janë bërë gabime, prandaj nuk kish si shpëtonte prej tyre, se edhe personalisht vetë ka të meta etj.

Në autokritikë Kadriu godiste edhe Mehmet Shehun e kështu gjithë armiqtë e tjerë me radhë, po konkretisht kjo autokritikë nuk të ngrohte. Dukej qartë se shoku Kadri nuk ishte thelluar sa duhet në analizën e punës së tij në Ministrinë e Punëve të Brendshme, e kurdisur dhe e pleksur kjo edhe me veprimtarinë armiqësore të Mehmet Shehut dhe të agjentëve që ky ia kish vënë Kadriut rreth e rrotull. Këto vërejtje shoku Enver nuk ia bëri shokut Kadri, sepse nuk donte ta shqetësonte, pse punë të mëdha kishte në sektorin e Ushtrisë, duke menduar se edhe vetë Kadriu me kohë do të reflektonte më mirë.

Mirëpo tani ja që nëpër arshiva ekzistojnë fakte, që dalin njëri pas tjetrit dhe sigurisht do të ketë edhe të tjera. Këto nuk mundet të qëndrojnë të mbyllura që t’i zërë pluhuri, sidomos pas gjithë ngjarjeve të mëdha që kemi jetuar këto muajt e fundit, prandaj i duheshin kërkuar nga ana jonë disa shpjegime për to shokut Kadri, sepse është i vetmi shok që është gjallë dhe në gjendje të na sqarojë për to.

Shokët e Byrosë Politike e lexuan autokritikën që iu kërkua shokut Kadri Hazbiu. Byroja Politike e gjeti këtë autokritikë krejt të pakënaqshme e të papranueshme, pse jo vetëm nuk është marksiste, por është edhe plot shfajësime e dredhi, plot supozime e mohime, bile edhe me akuza provokuese kundër shokëve të Byrosë Politike. Kadriu përpiqet t’ia hedhë gabimet jo vetëm armiqve të Partisë që janë vdekur ose kanë vdekur, por bën edhe disa insinuata për shokë e forume partie, gjë që është shumë e rrezikshme, sepse ato janë shpifje, janë tentativa shfajësimi për gabimet që ai kë bërë gjatë punës gati 30-vjeçare në Ministrinë e Punëve të Brendshme.

Shoku Kadri njeh në autokritikën e vet gabimet e përgjegjësitë e tij “në mos zbulimin e kësaj veprimtarie të egër”, si dhe “për faktin se në këtë rrjet përfshiheshin kuadro me rëndësi të organeve të Sigurimit të Shtetit”, ku ai ka drejtuar.

Ai pranon që “në gjithë luftën që ka bërë Partia jonë vazhdimisht me armiq të egër, të jashtëm e të brendshëm, të gjitha komplotet më të rrezikshme, në të gjitha kohët, janë zbuluar nga Partia dhe shoku Enver. Kjo mungesë e këtyre organeve përbën një dobësi të pafalshme në punën e tyre dhe unë jam i ndërgjegjshëm për përgjegjësinë që bie mbi mua edhe në këtë çështje”, – thotë ai.

Shoku Kadri pranon se vigjilenca e tij ka qenë krejt e ulët dhe krejt i pamjaftueshëm ka qenë kontributi i tij personal në zbulimin e Mehmet Shehut si armik i egër dhe të punës së tij të poshtër.

Por Kadriu, pasi i thotë këto gjëra të përgjithshme, të cilat s’ka si i mohon, kërkon të shfajësojë veten e t’i minimizojë përgjegjësitë e tij, kur thotë: “Këtu kanë ndikuar që edhe unë (vini ré – thotë ai – edhe unë, domethënë si të gjithë ju) kisha besim në personin e Mehmet Shehut… unë nuk e kam bërë detyrën si anëtar i Byrosë Politike”.

Që Kadriu nuk e ka bërë detyrën as si anëtar byroje, bile as si anëtar plenumi e kuadër me përgjegjësi partie, kjo vërtetohet edhe me atë që thotë në autokritikë: “Unë nuk kam siguruar gjithnjë dhe në nivelin e duhur kuptimin e orientimeve të Partisë dhe, mbi këtë bazë, të bëhej edukimi i njerëzve nga të cilët kërkohesh zbatimi i vijës dhe i normave të vendosura nga Partia….”! Por të mos zbatosh orientimet e normat e Partisë, është një faj i palejueshëm për çdo komunist./Memorie.al

DOSSIER

Dyshimet që Hazbiu ishte në vrasjen e Mehmet Shehut

Published

on

By

Nga Qemal Lame

Pjesë nga libri “Miq dhe armiq”

Enver Hoxha ka dalë nga vila e tij për të shkuar në mbledhjen e Byrosë Politike. Nuk ka ndaluar për të pyetur apo dhënë porosi për ngjarjen. Zëvendësministri Raqi Iftica ka dhënë porosi për mbledhje me ushtarët dhe oficerët e gardës për të komunikuar lajmin se Mehmet Shehu ka vrarë veten. Sipas komandantit të Gardës së Republikës, arma me të cilën u vetëvra Mehmeti ishte një “Makarov”, regjistruar si dhuratë për kryeministrin shqiptar nga mareshali Zhukov gjatë vizitës së tij në Shqipëri. Në orën 09:30 Ramiz Alia e Kadri Hazbiu u nisën për në mbledhjen e Byrosë Politike, e cila kishte filluar që një ditë më parë dhe ishte lënë të vazhdonte edhe atë ditë.

Pritej reagimi i Enver Hoxhës dhe autokritika e thelluar e Mehmet Shehut. Gjithçka vërtitej rreth emrit të kryeministrit. Fejesa e djalit të tij Bashkimit me Silva Turdiun, volejbollisten e njohur të ‚Dinamos‘, vajzë nga një familje me probleme në biografi, do të ishte dhe sebepi që do të kryqëzonte kryeministrin e ashpër.

“Para ikjes, Kadriu na tha që të forconim shërbimet e të vazhdonte ekspertiza mjekësore-ligjore. Ai sakaq ishte shumë i tronditur. Në ato çaste ne pamë Enver Hoxhën që doli nga vila e tij dhe po shkonte për në mbledhjen e Byrosë Politike. Brenda në vilë, ku ishte kryeministri i vdekur, u futën Llambi Ziçishti me njerëzit e tij. Kur dolën prej andej, ata na thanë se vetëvrasja kishte ndodhur rreth orës 3:00 të natës. Më pas erdhi dhe një tjetër, zëvendësministri i Brendshëm Raqi Iftica dhe me porosi të ministrit të Brendshëm më tha që të mblidhja oficerët dhe ushtarët e Gardës dhe t’u komunikoja lajmin se Mehmet Shehu ishte vetëvrarë”, kujton Xhafer Peçi.

Ai thotë gjithashtu se arma me të cilën u vetëvra Mehmeti ishte një “Makarov”, regjistruar si dhuratë për kryeministrin shqiptar nga mareshali Zhukov gjatë vizitës së tij në Shqipëri. “Me Enver Hoxhën dhe Mehmet Shehun njihesha që nga koha e luftës, ndërsa pas Çlirimit, për 10 vjet me radhë kam punuar për ruajtjen dhe sigurimin e jetës së tyre.”

Natën e vetëvrasjes së Mehmet Shehut Kadri Hazbiu ka qenë në një ditëlindje. Në datën 17 dhjetor 1981, pas mbarimit të mbledhjes së Byrosë Politike, në orën 22:00, ai ka shkuar në ditëlindjen e sekretarit të tij, ku ka ndenjur deri në orën 1:00 të datës 18 dhjetor 1981. Pastaj ka shkuar direkt e në shtëpinë e tij. Nuk ka prova që të vërtetojnë se Kadriu ka shkuar atë natë te vila e kryeministrit. Nuk ka prova që të vërtetojnë se Kadriu ka rekomanduar vetëvrasjen apo ka kryer vetë ekzekutimin e tij. Është diskutuar shumë në medie fakti ende i pazbardhur se natën e vetëvrasjes Kadri Hazbiu ka pasur një takim konfidencial me Mehmet Shehun. Dy janë versionet e mundshme të këtij takimi, Kadri Hazbiu ose i ka rekomanduar kryeministrit të vrasë veten, ose ka qenë vetë ekzekutori i tij.

Por faktet shpesh kundërshtojnë njëri-tjetrin. I pyetur rreth një argumenti të tillë, ish-komandanti i Gardës Xhafer Peçi thotë: “Nuk e di dhe nuk mund të them gjë të saktë për këtë gjë. Unë di dhe them me siguri se natën e 17 dhjetorit Kadri Hazbiu së bashku me disa shokë të tjerë, oficerë të Ministrisë së Mbrojtjes, kanë qenë në një darkë në Laprakë te sekretari i tij i Ministrisë së Mbrojtjes, i cili festonte 40-vjetorin. Kadriu u nis për në Laprakë menjëherë sapo doli nga mbledhja e Byrosë Politike. Duhet të ketë qenë rreth orës 22:00 të mbrëmjes. Për vendndodhjen e ministrit të Mbrojtjes unë, si komandant i Gardës, kisha informacion, sepse këtë ma lejonte detyra. Atë darkë ata qëndruan deri në orën 01:00 pas mesnate dhe më pas janë larguar për në shtëpitë e tyre. Unë nuk e di dhe nuk mund të them gjë se ku ka shkuar Kadri Hazbiu pas asaj darke”.

Duro Shehu ka shpjeguar me hollësi rrethanat, përfundimet e tij për ditën e vrasjes së kryeministrit. Në librin e tij me kujtime “Mehmet Shehu, im vëlla” ndër tjera rrëfen për ditën e vetëvrasjes së Mehmet Shehut, takimin me Fiqiretin, të bijtë, shërbyesen etj. Ai thotë se oficerët e Sigurimit që kishin mbushur vilën e Kryeministrit të vdekur nuk e kishin lënë t’i afrohej trupit të pajetë të të vëllait, për të parë se si e kishte marrë plumbi.

“Sa hymë në shtëpi, pyeta Fiqiretin se si ndodhi, ç’ngjau? Ajo nuk foli fare, por vuri gishtat e duarve te veshët si për të thënë se shtëpia përgjohej dhe nuk duhej të flisnim. Pyes Vladimirin, djalin e madh të Mehmetit, dhe ai më thotë: “Xhaxhi, nuk dimë gjë. Unë dhe Bardha (gruaja) nuk fjetëm tërë natën. Dhomën e kishim ngjitur me atë të babit, por nuk dëgjuam asgjë”. Pyes Farien, punëtoren që kishte shërbyer 30 vjet në shtëpinë e Mehmetit. Ajo tha: “Shoku kryeministër ishte shumë mirë, para një jave i kërkoi leje shokut Enver të shkonte për gjah në Elbasan. Vajti në mëngjes dhe erdhi në darkë. Më parë shkonte të shtunave dhe kthehej të dielave në darkë. S’di ç’të them! Kryeministri u vra. Më tepër nuk di ç’të them…”.

E pyeta prapë Farien se kush ishte me shërbim mbrëmë këtu. Unë isha në shtëpi, tha. Me shërbim ishte një vajzë e re, ajo që pe ti para se të shkoje në Vjenë, por ajo vajza iku natën, iku natën, nuk e di ku e çuan… Pyeta Ali Çenon, truprojën kryesore të Mehmetit, dhe ai më tha po ato fjalë që ka deklaruar edhe në shtyp: Unë, sipas grafikut të shërbimit, isha në shtëpinë time. Më kërkuan të vija dhe erdha. Pashë që nga dhoma e shokut Mehmet doli Kadri Hazbiu me një çantë të zezë në dorë… Sipas Gani Kodrës, përgjegjësit për sigurimin e Mehmet Shehut, Kadri Hazbiu në gjyq i kishte mohuar thëniet e Ali Çenos, duke thënë se atë natë ai kishte qenë në ditëlindjen e Elit, sekretares së tij, në Laprakë. Eli e mohoi. Kadriu tha se tek Eli vajti me vonesë… Ku ishte vonuar Kadriu?

Në dhomë ku kishin vendosur trupin e Mehmetit ishim ne të shtëpisë që bëheshim gjithsej dhjetë veta që po rrinim dhe 20 e ca oficerë të Sigurimit që rrinin në këmbë e na përgjonin ne. Nuk njihja asnjërin prej tyre. I them pas një copë here përgjegjësit të tyre: “A mund ta shoh ku e ka marrë plumbi Mehmetin?” “Jo“, më thotë. “Në asnjë mënyrë. Rri e përgjoje. Vetëm kaq”. Po ta kisha parë plagën e Mehmetit, si ushtarak që isha, mund të kuptoja diçka më shumë, pavarësisht se nuk isha ekspert kriminalist.

Pak pasi kisha pyetur përgjegjësin e oficerëve të Sigurimit për të parë plagën e Mehmetit, vjen një oficer tjetër i Sigurimit, më nxjerr në dhomën tjetër e më thotë: “Duro, kam urdhër të të them se që tani duhet të shkosh në shtëpinë tënde”. Mbi varrin e Mehmetit foli Vladimiri, djali i Mehmetit, ndërsa nga Kryeministria nuk u tha asnjë fjalë, nuk u vendos asnjë lule, asgjë. Nuk u lejuan të merrnin pjesë në varrim të afërm të tjerë të familjes, as miq e shokë që Mehmeti i kishte pasur me shumicë. Ishin marrë masa shumë të rrepta në Tiranë, por sidomos në zonat jugore të vendit. Në Tiranë nga shtëpia e Mehmetit e deri në varreza ishin bërë gardh njerëzit e Sigurimit e të policisë, të cilët nuk lejonin askënd, jo të kalonte atë gardh të tyre, por as të shikonte”.

“I telefonova Veli Llakës për të ma sqaruar më mirë lajmin që më kishte dhënë pak çaste më parë. ‘Të lutem, i thashë, më ndihmo të takohem me Kadri Hazbiun’. Në atë kohë ai bënte detyrën e ministrit të Mbrojtjes. Veliu, pasi më tha se Kadriu ndodhej në zyrë, më premtoi se do t’ia transmetonte kërkesën time. Prita në çaste të tëra në ankth. Shpresoja shumë se kontakti me të do të më orientonte për shumë gjëra. Kishin kaluar gati 40 minuta kur më telefonoi Veliu e më tha se më priste në zyrë ministri i Mbrojtjes. U nisa me një frymë. Rrugës sillja ndër mend lloj-lloj dilemash e qëndrimesh për atë që kishte ndodhur.

Kadri Hazbiu që do të takoja kishte qenë një nga miqtë më të afërt të Mehmetit dhe familjes sonë. Fakti që pranoi të më takonte më lehtësoi disi për gjëmën që parandieja. Po, çuditërisht, këtë radhë do të takoja një Kadri tjetër…”, tregon Duro Shehu. Sipas tij, Hazbiu i kishte thënë vetëm se Mehmeti ishte vetëvrarë dhe arsyeja ishte e bija e Turdijve.

“Aty për aty, gati pa vetëdije, i thashë se nuk dinim gjë përse bëhej fjalë, po Kadriu, që me sa dukej nuk fliste vetëm në emër të tij, kaloi nga momentet e sqarimit për atë që kishte ndodhur, te porositë zyrtare për atë që duhej të bënim ne familjarët pas këtyre çasteve. ‘Tani, më tha, lajmëro vëllezërit dhe shkoni në shtëpi, te xhenazja. U thuaj se Partia nuk do ta varrosë. Është vetëvrarë, e kjo do të thotë tradhti. Pastaj, me ato që ka bërë për atë fejesën, mund të dalë se ka qenë armik’.

Këmbëngula për t’i kërkuar edhe diçka tjetër, me bindjen që tek ai, pavarësisht këtyre rrethanave, nuk mund të ishte fshirë çdo gjë nga lidhjet shpirtërore me Mehmetin, por ishte e kotë. Atë çast Kadriu u çua në këmbë, hoqi syzet dhe m’u drejtua përmbledhtazi: ‘Është urdhër. Kështu duhet bërë! Mirupafshim!”. Ai kujton se Hazbiu e kishte porositur që ai vetë, si komunist, nuk duhet të merrte pjesë në varrimin e të vëllait, por vetëm të shkonte në shtëpinë e tij për të përgjuar trupin e pajetë.

I ndjekur nga njerëz të Sigurimit ai u drejtua për në shtëpinë ku kishte rënë zia. “Ishte një urdhër që të linte të kuptoje se ishte pleqëruar me majën e kupolës. Deshifrimi i tij më shkoqur do të thoshte se ceremoninë mortore do ta bënim vetëm ne familjarët. Lajmërova vëllezërit dhe aty nga mbrëmja u nisëm për te banesa e Mehmetit. E gjithë rruga për aty ishte blinduar me policë e roja të armatosura.

Në afërsi të vilës dy autoblinda të Gardës ishin vënë në pozicion luftimi. Në të gjitha godinat përreth pushkatarë e roja të armatosura vigjilonin si në momente luftimi. Kaluam mes tyre dhe u gjendëm në banesë. Arkivoli me trupin e pajetë të Mehmetit ishte vendosur në mesin e dhomës së madhe. Anash tij në karrige rrinte e shoqja dhe djemtë. Në shtëpinë e tyre disa njerëz të panjohur me revole në brez. Një pamje e rëndë, shumë e rëndë, me një heshtje torturuese, kishte pushtuar tërë mjedisin”.

Continue Reading

DOSSIER

Ish-kryehetuesi i diktaturës rrëfen ‘luftën’ mes Ramizit dhe Mehmetit

Published

on

By

Nga Qemal Lame

Pjesë nga libri “Miq dhe armiq”

GJYKIMI E DËNIMI POLITIK DHE VDEKJA E MEHMET SHEHUT

Fundi i vitit 1980 dhe viti 1981 me Kongresin e 8-të të PPSH-së u pasuan me ngjarjet tronditëse të politikës së tensionuar prej kohësh që mbulohej me propagandën e unitetit të udhëheqjes e të popullit ndaj partisë, por që mori formën zyrtare të imponuar me ngritjen e Ramiz Alisë, nën kontrollin dhe mbështetjen e hapur të Enver Hoxhës, në kreun e piramidës së partisë-shtet.

Tri gabimet kryesore të kryeministrit

a) Me besimin tek Enveri nënvleftësoi rrezikun nga Ramizi

Mehmet Shehu me pushtetin real të madh që kufizohej vetëm nga prania shpirtërore e Enver Hoxhës, nuk arriti të kontrollojë e të mënjanojë ndikimin në rritje të përkrahjes dhe pushtetit të Ramiz Alisë. Nga pushteti, autoriteti dhe siguria e krijuar në vetvete dhe mbështetja e plotë që kishte kudo Mehmeti e kishte ndier pozicionin në ngritje të Ramiz Alisë.

Për arsye të mbështetjes ai që kishte, nuk mund ta pengonte. Gabimi qëndron në pozicionin pothuajse vëzhgues që mbajti dhe mosveprimin me forcën që kishte për ta penguar, me gjithë goditjet që i kishte dhënë në rastet tipike kur i kishte dalë në shteg dhe kishte qëlluar me breshëri, si në përgjegjësinë që kërkoi për liberalizmin në art dhe kulturë, sektorë të drejtuar direkt nga Alia. Ramiz Alia, i mbështetur me të gjitha mundësitë nga Nexhmije Hoxha, ishte njeriu më i vlerësuar që nga koha e luftës, iu dhanë detyra të larta shtetërore dhe u mor në kupolën e lartë të Partisë me detyrën e sekretarit të Komitetit Qendror.

Në saje të aftësive dhe mbështetjes, ai përballoi kritikat dhe iu shpëtoi masave të rënda të spastrimit për arsye se vazhdoi të mbetej i besuar dhe i dobishëm. Vetëm karrigia e Mehmet Shehut e ndante nga ajo e Enver Hoxhës. Për të realizuar ambicien e tij për të marrë gjithë pushtetin pas vdekjes natyrale të udhëheqësit që kishte arritur të drejtonte për afro dyzet vjet, ai e dinte se pengesa ishte vetëm kryeministri, të cilin do ta eliminonte po me ndihmën që kishte pasur përherë në jetën e tij.

Kongresi i 8-të mbetej objektivi politik me rëndësi për të ardhmen e Enver Hoxhës. Ai i kushtoi gjithë vëmendjen e nevojshme. Në ndihmë të qëllimeve të tij bëri edhe gjestet e mbështetjes zyrtare ndaj Mehmetit, për të ulur shqetësimet që ai kishte ndaj rivalit në rritje, Ramizit. Mehmeti e kishte kuptuar se pozicioni i tij faktikisht në krye të piramidës po minohej në heshtje nga ndryshimi i vendimit të Enverit për pasardhësin dhe fillimin e shfaqjes së idesë për vlerësimin e Ramizit si më i dobishëm. Mehmeti kishte humbur rolin e tij. Tashmë ishte vonë. Ai, pa shpresë, po bëhej më aktiv me mbledhje dhe aktivitete politike e shtetërore.

Mehmeti përpiqej të ishte i pranishëm kudo. Enveri e ndiqte me qetësi këtë skenë. Ai lejoi që emri i Mehmetit me parullat standarde që vlerësonin udhëheqësin të vendoseshin kudo. U realizua edhe botimi luksoz në tri vëllime i kujtimeve të Mehmet Shehut. Mehmeti dhe Ramizi ishin në garën e ashpër për jetë a vdekje. Secili kishte vënë në zbatim gjithë pushtetin dhe aftësitë vetjake. Pritej çdo moment i volitshëm dhe gabimi më i parë për goditjen vdekjeprurëse. Në këto rrethana, Ramizit i erdhi nga lart muza e fatit të marrjes së pushtetit. Drama mori formën e mirëpritur me fejesën e djalit të Mehmetit, që do të bëhej preteksti për ta eliminuar përfundimisht dhe tragjikisht, pasi normalisht ishte e pamundur.

  1. b) Nënvleftësimi i Kadri Hazbiut

Enveri largoi me qëllim Kadriun nga Ministria e Punëve të Brendshme për t‘i hequr pushtetin e fshehtë të drejtimit të Sigurimit të Shtetit. Zyrtarisht u la të kuptohej vlerësimi që Kadriu të emërohej në vend të Mehmetit në Ministrinë e Mbrojtjes Popullore. Kështu, Kadriu do të ishte i përkëdhelur në ambiciet e tij për pushtet më të madh, duke zëvendësuar në atë detyrë kryeministrin. Kadriu e dinte pozicionin dhe rolin që i kishte caktuar Enveri. Ushtruesi zyrtar i dhunës së hapur shtetërore, i shtrirjes me përmasa të gjera të agjenturës së fshehtë dhe personifikimi i frikës së përditshme në qëndrimet konkrete të njerëzve dhe në mendimet e fshehura në thellësi të botëkuptimit të secilit.

Kadriu ishte i bindur për përçmimin në rritje të Enverit dhe ndiente edhe përbuzjen e krenarisë që demonstronte Mehmeti ndaj tij. Ai e kishte pasur gjithmonë nën hijen e pushtetit të tij, kërkonte që të mbetej vartës i bindur dhe tregohej i revoltuar për kontrollin agjenturor që Kadriu kishte organizuar me porosi të Enverit, ashtu siç bënte rëndom edhe për të tjerët që t‘i kishte të gjithë nën vëzhdim dhe nën tutelën e komandimit e të pushtetit absolut.

c) Nënvleftësimi i qëndrimeve të njëjta të Ramizit dhe Kadriut kundër tij Mehmeti, me përvojën dhe zgjuarsinë e tij, i njihte edhe në detajet më të thella qëndrimet e mbajtura dhe mendimet që fshihnin në mendje Ramizi e Kadriu, dy persona me karrierë të gjatë politike. Si bashkëpunëtor kryesor dhe zbatues i bindur i urdhrave të Enverit, si ministër i Punëve të Brendshme dhe si kryeministër Mehmeti kishte pasur edhe pushtet e dominim personal ndaj Ramizit e Kadriut.

Mehmeti i njihte ambiciet për pushtet të tyre dhe interesat e përbashkët që kushtëzonin qëndrimet e tyre sektare ose oportune në situatat e turbullta politike. Ramizi dhe Kadriu nuk kishin ndjenja simpatie ndaj njëri-tjetrit. Ata i ndanin qëllimet dhe ambiciet karrieriste, por i afronte nevoja e koordinimit në heshtje të veprimeve kundër Mehmetit, që ishte pengesa në garën për marrjen e majës së piramidës së pushtetit absolut. Ata njihnin mirë edhe dobësitë, edhe fajet e mbetura tabu të së kaluarës së tyre.

Këto kishin ndikuar edhe në qëndrimet e ashpra dhe tolerancën e treguar në vendimet e rëndësishme të marra në udhëheqjen e lartë të partisë. Forca e pushtetit zyrtar dhe dobësia për përgjegjësitë për të kaluarën i detyronte të ishin të vëmendshëm ndaj njëri-tjetrit. Qëndrimet e njëjta të Ramizit dhe Kadriut u dalluan në inskenimin e bërë me paramendim për gjyqin politik ndaj Mehmetit, për tradhtinë politike, për fejesën e djalit të tij në kundërshtim me normat e partisë.

Dokumentet arkivore, procesverbalet e mbledhjeve të Byrosë Politike, incizimet dhe filmimet e bëra vërtetojnë qëndrimet e tyre të rrepta. Ramizi propozoi i pari masën “vërejtje me shkrim”, pa u nënvleftësuar edhe reagimi i tij në emër të Enverit për të lehtësuar pozicionin e tij dhe krijuar precedentin për vendimin përfunditar, pasi nuk mendohej se mund të jepte mendim pa e diskutuar më parë me të. Nga oportunist i bindur, Ramizi mori pozicionin e akuzatorit të lartë partiak.

Në mbledhjen e fshehtë të Byrosë Politike, në mbrëmje, më 16 dhjetor 1981, pa praninë e Mehmetit, dhe të nesërmen në mëngjes, në prani të Mehmetit, më 17 dhjetor 1981, u thye miti i pushtetit dhe karakterit të Mehmetit. Ramizi dhe pas tij Kadriu dhe gjithë anëtarët e tjerë të udhëheqjes folën me ashpërsi kundër Mehmetit. Ramizi i rikujtoi gabimet e vjetra, brutalitetin e ekzekutimit të 20 fshatarëve në kohën e luftës Nacionalçlirimtare dhe ashpërsimin e luftës së klasave në kushtet e zhvillimit të socializmit.

Qëndrimi i rreptë, i pazakontë i Ramizit duket se është arsye që ka ndikuar në vëmendjen që Mehmeti ka treguar në letrën e shkruar për Enverin. Këto reflektime përbëjnë edhe objektin e diskutueshëm për origjinalitetin e letrës së Mehmetit. Në këtë drejtim ndikon edhe qëndrimi i mbajtur për publikimin e bërë pas shumë vjetësh, kur u krijuan mundësitë e shfrytëzimit të arkivit të shtetit. Nuk mund të jetë e rastit edhe lënia jashtë publikimit nga botuesit e saj. Në publikimin në medie të letrës ka munguar pjesa që i përkiste Ramizit. Vetë Ramizi e bën publike në kujtimet e tij të botuara në muajin gusht të vitit 1992.140 Deklarimet e vonuara të Ramizit pretendohet se përkojnë me letrën e gjetur në Arkivin Qendror të Shtetit!

Continue Reading

DOSSIER

Pse i besoi kryeministri fjalëve të Enverit

Published

on

By

Nga Qemal Lame

Pjesë nga libri “Miq dhe armiq”

Në familjen Shehu nuk priteshin ngjarje të tjera tragjike: Në bisedat telefonike nuk është konstatuar apo ndier ndonjë shqetësim për ndonjë ngjarje të mundshme që mund të pasonte pas prishjes së fejesës. Duket se tek ata ishte besuar falja e thënë nga Enveri, se “gabimi është korrigjuar”. Nga larg dhe nga komunikimi me anë të letrave dhe bisedave telefonike Skënderi nuk mundonte dhe sa mund t‘i shkonte mendja në ngjarje tragjike që mund të ndodhnin për babanë ose pjesëtarët e tjerë të familjes.

“Në bisedat telefonike, edhe ditët e fundit apo letrat që më dërgonte, babai nuk më la të kuptoja se mund të kryente një akt të tillë. Unë nuk dija gjë për vdekjen e babait, më thanë se kisha një të sëmurë në shtëpi dhe se duhej të nisesha për Tiranë. Kur mbërrita këtu, mësova se ç‘kishte ndodhur“.

Gjurmimi i të dyshuarve për veprimtari armiqësore

Gjurmimi i të dyshuarve për veprimtari armiqësore ishte detyra kryesore e Sigurimit të Shtetit. Për këtë qëllim bëhej evidentimi dhe ndjekja operative e të dyshuarve sipas rregullave të përcaktuara në Platformën e Punës Operative të miratuar nga Byroja Politike e PPSH-së. Normimi i kësaj veprimtarie nga ky forum partiak dëshmon për rolin parësor të partisë në ndjekjen dhe dënimin e kundërshtarëve politikë të regjimit. Miratimi nga partia i këtyre rregullave argumentohej si e drejtë e partisë bazuar në rolin e saj udhëheqës të sanksionuar në vitin 1976 në Kushtetutën e RPSSH-së. Miratimi i rregullave me fuqi detyruese shtetërore nga një forum partiak është në kundërshtim me parimet e përgjithshme të shtetit dhe së drejtës, të ndërtimit të shtetit të bazuar në kushtetutë dhe ligje.

Normat me fuqi detyruese për institucionet shtetërore, përfshirë edhe agjencitë e agjenturës, kërkohet të jenë të miratuara me ligj të veçantë nga Kuvendi. Prandaj shmangia nga parimet e njohura të shtetit të së drejtës përbën në fakt një shkelje të rëndë të të drejtave dhe lirive të njeriut.

– Sigurimi i Shtetit ishte arkivi zyrtar sekret i biografisë së shtetasve shqiptarë

Në çdo shtet ka rregulla për mbajtjen e të dhënave personale të shtetasve. Këto rregullohen me ligj. Administrimi dhe përdorimi i tyre në shtetet demokratike u nënshtrohet kritereve të rrepta ligjore të të drejtave dhe lirive të njeriut për privatësinë e të dhënave personale dhe ruajtjen e sekretit të tyre nga organet shtetërore. Në pushtetin popullor të dhënat biografike administroheshin kryesisht nga Ministria e Punëve të Brendshme. Ato u mbivlerësuan dhe u bënë bazë e punës së Sigurimit të Shtetit. Të dhënat biografike u shfrytëzuan për ndjekien, persekutimin dhe dënimin e kundërshtarëve politikë. Dihet se Sigurimi i Shtetit kishte nën kontroll të fshehtë, ndiqte e verifikonte me imtësi, vepronte në mënyrë të hapur dhe të fshehtë me funksionet e tij agjenturore, kishte marrë fuqinë e madhe që të vendoste për fatin e shtetasve për çdo të dhënë që mund të kishte rëndësi për bindjet ideologjike dhe qëndrimet politike.

Ai ishte organi që vendoste faktikisht për të mbledhur informacione, të dhënat biografike dhe për të përcaktuar qëndrimet e rëndësishme partiake dhe shtetërore. Prej këtij organi agjenturor merreshin të dhënat dhe kërkohej zytarisht mendim për qëndrimin e garancitë politike, të cilat kërkonin të garantohej besueshmëria e personit, si dhe të përjashtonin dëshirën dhe të mos linin asnjë dyshim për mundësinë e arratisjes jashtë shtetit për personat për të cilët bëhej kërkesë zyrtare dhe parashikohej se do të dilnin jashtë shtetit, përfshirë edhe sportistët, për aktivitete sportive.

Në bazë të rregullave të normuara në urdhra, udhëzime e rregullore dhe të një procedure të rreptë të njohur ligjore dhe normave nënligjore të panjohura të punës agjenturore të fshehtë nga Sigurimi i Shtetit dhe Policia, në çdo rast bëheshin verifikime për të sqaruar qëndrimin aktual dhe rrezikshmërinë e personit që diskutohej për të dalë jashtë shtetit. Pas verifikimit, duke filluar nga familja, lagjja, qendra e punës, shkolla, të dhënat e agjenturës etj., vendosej dalja jashtë shtetit.

Lejimi për të dalë jashtë shtetit ishte një dëshmi tjetër me shumë rëndësi që tregonte se personi nuk kishte aktualisht asnjë dyshim për ndonjë aktivitet armiqësor dhe nuk paraqiste rrezikshmëri për qëndrimin e tij, në rast se do të shkonte jashtë shtetit. Kjo dëshmonte edhe për sigurinë se personi do të kthehej përsëri dhe nuk do të kërkonte strehim politik në shtetet perëndimore.

– Arkivi Qendror i Komitetit Qendror ruante dokumentet e personaliteteve më të rëndësishme dhe gjithë anëtarëve të PPSH-së

Arkivi i Partisë ishte qendra sekrete dhe më e rëndësishme ku ruheshin dokumentet partiake me të dhëna personale, si dhe ato me dyshime për veprimtari spiunazhi në shërbim të zbulimeve të huaja. Udhëheqësi ishte i interesuar, kërkonte, mblidhte e ruante çdo të dhënë të zbulimeve të huaja. Njohja dhe studimi i këtyre të dhënave ndihmon të njihen sekretet e partisë-shtet, si dhe të veprimtarisë intensive të zbulimeve të huaja për të depërtuar, për të marrë të dhëna për ndikimin me anë të agjenturës së fshehtë në punën, gjendjen e marrjen e vendimeve nga udhëheqja e kohës.

Kuadrot më të rëndësishëm e më të suksesshëm, si dhe ata më të dyshuarit e të dënuarit kanë qenë objektivi parësor i agjenturave për të rekrutuar, për të dëmtuar dhe deri në ndryshimin e regjimit në Shqipëri. Veç Arkivit Qendror, në kasafortën e zyrës dhe atë të shtëpisë së tij Enver Hoxha ruante dokumentet që i përdorte në kohën që mendonte më të përshtatshme, sidomos për të goditur apo paralizuar kundërshtarët e tij politikë.

Me urdhër të Enverit, në kasafortën e zyrës së Hysni Kapos ruheshin dokumentet e ardhura nga Ambasada e Shqipërisë në Vjenë, në Austri, me të dhënat për veprimtari spiunazhi të Mehmet Shehut. Arkivi i Partisë ruante dokumente për të gjithë, përfshirë edhe Nexhmije Hoxhën. Në një dokument të vitit 1952 Enver Hoxha bënte të njohur se Nexhmije Hoxha kishte qenë anëtare e Partisë Fashiste gjatë pushtimit të Shqipërisë. Në diskutimet për kandidaturat për anëtarë të Komitetit Qendror ai ka theksuar se Nexhmija kishte qenë vetëm një herë në këtë parti.

Dokumenti i këtij fakti tregon për saktësinë e dokumenteve, ruajtjen e të dhënave, sqarimin e dyshimeve apo të ndonjë mendimi që mund të cilësohej si problem për gruan e udhëheqësit kryesor. “Biografinë shoqja Nexhmije e ka të mirë, vetëm një herë ka qenë në GLA. Rrjedh nga shtresë nëpunësi të ulët. Që kur ishte e re ka punuar kundra italianëve dhe bënte pjesë në grupin komunist të Shkodrës. Vazhdimisht ka punuar me rininë dhe gjatë kohës që është hedhur në ilegalitet ka punuar edhe në forume. Çështjet i kupton mirë, vetëm se duhet të bëjë më shumë përpjekje për ngritjen e saj dhe të punojë me më shumë vullnet se shumë herë i heq zvarrë çështjet. Asaj i duhet gjithashtu të përmirësojë edhe metodën e punës, pse merret me shumë gjëra të vogla. Gabime në vijë nuk bën pse është edhe vigjilente. Një e metë e saj është se pak i ka ndihmuar vartësit e saj dhe shumë pak ka shkuar në terren. Ajo duhet të bëjë më shumë përpjekje për lartësimin e saj pse është në sektorin e agjitpropit dhe megjithatë nuk hap shumë libra me dorë dhe gjithnjë e sheh me shkresa. Kështu, sigurisht që nuk mund të kalohet me njerëzit e agjitpropit. Këto të meta ajo i ka, po ne mendojmë se i ka garancitë për të qenë në listë.”

Continue Reading

DOSSIER

Nënë Tereza, shqiptarja më e vlerësuar në Francë

Published

on

By

Nga Mentor HOXHA- Paris

Nobelistja dhe shenjtorja shqiptare, Nënë Tereza apo Mère Teresa (1910-1997) siç shkruhet në frëngjisht është shqiptarja më e njohur në Francë. Emrin e saj e mbajnë më shumë se njëqind rrugë, sheshe, shkolla, libra, kisha, famulli dhe qendra humanitare, duke u bërë ndër personalitetet më të vlerësuara në Francë. Shoqatat me emrin e saj kanë ndihmuar në strehim edhe mjaft refugjatë shqiptarë. Institucionet publike dhe private me emrin e Nënë Terezës kanë njohur një rritje të madhe, veçanërisht pas shenjtërimit të saj më 19 tetor 2003 në Romë nga Papa Gjon Pali i Dytë. Për Nënë Terezën mbahen mesha të shumta në mbarë dioqezat dhe kishat katolike të Francës. Ajo ka miliona adhurues në Francë. Presidenti francez, Jacques Chirac (Zhak Shirak, 1932-2019) ishte ndër admiruesit dhe ndihmuesit më të mëdhenj të saj.

RRUGË NË FRANCË ME EMRIN E NËNË TEREZËS

Emrin e Nënë Terezës e mbajnë mbi 10 rrugë në Francë, të cilat gjenden në Paris (Rue Mère Teresa) dhe në qytete dhe komuna të tjera franceze, si: Rue Mère Teresa në Nice, Rue Mère Teresa në Avignon, Rue Mère Teresa në Essey-lés-Nancy, 54270, Rue Mère Teresa në Saint-Dié-des Vosges, 88100, Rue Mère Teresa në Olonne-sur-Mer 85340, Rue Mère Teresa në La Seyne Sur Mer, 83500, Rue Mère Teresa në Saint -Herblain 44800, Rue Mère Teresa në Le Rheu 35650, Toules, Rue Mère Teresa në Moirans-en Montagne 39260, Rue Mère Tresa në Toulouges Perpignan, Oçitanie, 66350, Rue Mère Teresa në Beaurains, 62217 etj. Brenda këtyre rrugëve ka pallate gjigande, parqe, shkolla, universitete, muzeume, biblioteka, institucione të rëndësishme kulturore, qendra tregtare, supermarkete, pika karburanti etj. Në këto rrugë mund të shkohet me tren, autobuz, tram dhe metro. Rue Mère Teresa (Rruga Nënë Tereza) në Paris ndodhet në rrethin e 17-të. U krijua në vitin 2014. Emri më 2013  ishte Voie CE/17 Route CG/17. Është një rrugë me një seksion për këmbësorët që fillon në 114 bis, rue de Saussure dhe përfundon në 7, rue Marie -Georges -Piquard. Itinerari i saj u krijua si pjesë e zhvillimit të Zac Clichy-Batignolles,brenda nënndarjes “Saussure Pont-Cardinet” nën emrin e përkohshëm të “rrugës CE/17”.

INSTITUCIONE ARSIMORE

Emrin e Nënë Terezës e mbajnë mbi 10 institucione private arsimore (shkolla fillore dhe kolegje), të cilat ndodhen në disa qytete franceze. Disa nga këto shkolla janë: Ecole et Collège Mère Teresa në Villeurbanne, Lyon, École Mère Teresa në Le Marais, 60710 Chevrières, Collège Mère Teresa në Montaigu Vendée, École privée Mère Térésa në Saint-Marsault, Poitou-Charentes, École Primare privée Mère Teresa (Shkolla fillore private) në Roubaix, 44 rue Rollin, 59100, École primaire privée Mère Térésa në La Foret -sur Sèvre, 79380 (Académie de Poitiers) etj. Ecole et Collège Mère Teresa (Shkolla dhe Kolegji Nënë Tereza) në Lyon ndodhet në 37 Rue Gervais Bussière, 69100 Villeurbanne. Është institucion arsimor privat katolik dhe mirëpret nxënës nga kopshti deri në shkollën e mesme. Është krijuar në vitin 2009. Kolegji përbëhet nga 6 klasa për nivel dhe 4 klasa EGPA, një ULIS dhe një sistem për mirëpritjen e studentëve të sapoardhur në Francë (UPE2A). Mirëpret 550 studentë, 25 studentë për klasa mesatarisht, përveç klasave EGPA që janë në fuqi. Pranimi në ULIS ose EGPA: një komision i pavarur rekomandon, bazuar në një dosje të përpiluar nga shkolla e origjinës, shkollimin në ULIS ose EGPA. EGPA (Edukimi i Përgjithshëm dhe Profesional i Përshtatur). Ky kolegj mirëpret rreth 60 studentë në 4 klasa me maksimum 16 nxënës. Kjo strukturë, unike në arsimin privat në Rhône, edukon fëmijët me vështirësi të mëdha në të mësuar. Brenda këtij institucioni ndodhet edhe Shoqata e Prindërve dhe Nxënësve të Arsimit Falas (APEL) e Shkollës dhe Kolegjit Nënë Tereza që merr pjesë në jetën arsimore dhe edukative të këtij institucioni.

École Mère Teresa nw Le Marais, 60710 Chevrières, është një shkollë e pavarur, e krijuar në 2009. Ndodhet në fshat në një mjedis të bukur të gjelbër midis Compiegne dhe Senlis. Është një shkollë pa kontratë me shtetin dhe si e tillë është e lirë në metodat e mësimdhënies, në programet e saj dhe në zgjedhjen e ekipit arsimor.

Collège Mère Teresa në Boufféré (Montaigu -Vendée, 85600) ndodhet në Rue des Gorgendières, 85600, në rrethin Caillaudières. Është kolegj katolik privat. Strehon rreth 600 studentë. Drejtor është Christophe Durand. Kolegji bashkon 88 studentë të klasës së gjashtë nga qytetet Boufféré dhe L’Herbergement. U hap në shtator 2021. Sapo është krijuar edhe shoqata e prindërve të arsimit falas (Apel) me 11 anëtarë.  École cole Primare privée Mère Teresa në Roubaix ndodhet në 44 rue Rollin, 59100 /Académie de Lille. Është Shkollë private katolike me kontratë. Mirëpret fëmijë nga 2 vjeç deri në klasën TPS.

SHESHI NËNË TEREZA NË AJAÇIO

“Place Mère Teresa” (Sheshi Nënë Tereza) në Ajaço ndodhet përballë Katedrales së Mëshirës. Emri “Place Mère” Teresa u votua unanimisht nga këshilli bashkiak i Ajaços më 30 korrik 2018. U inagurua më 24 maj 2019. Në Cermoninë e inagurimit, Kryetari i Bashkisë së Ajaços, Laurent Marcangeli u shpreh: “Sot, më 24 maj 2019, qyteti i Ajaçios përuron një identitet të ri urban. Qyteti i Ajaçios i bën homazhe dhe i jep emrin e tij sheshit përballë katedrales.

Pas shkollës Simone Veil, qyteti po ofron edhe një herë një emër që përçon vlera në një vend publik. Nënë Tereza ishte një grua e jashtëzakonshme, një figurë e fortë femërore, e cila punoi gjithë jetën për më të varfërit”, tha krybashkiaku, duke nderuar murgeshën që mori Çmimin Nobel për Paqen. Më 24 maj 1937, ajo bëri betimin e saj të përhershëm dhe mori emrin Nënë Tereza. Duke marrë Çmimin Nobel për Paqe në moshën 69-vjeçare në vitin 1979, murgesha katolike indiane u bë gruaja e 6-të që merr këtë çmim. “Këtë vit, bota e ka kthyer vëmendjen ndaj gjendjes së vështirë të fëmijëve dhe refugjatëve, dhe këto janë pikërisht kategoritë për të cilat Nënë Tereza ka punuar me bujari, për kaq shumë vite,” tha Komiteti i Çmimeve në atë kohë. Me rastin e emërimit të sheshit Nënë Tereza, u zbatua edhe një plan i ri trafiku. Seksioni përballë oborrit të katedrales midis Avenue Eugène Maçhini dhe Rue Soeur Alphonse u mbyll për trafikun për mbrojtjen e këmbësorëve. U riparua trotuari para oborrit dhe u ndryshua drejtimi i trafikut në rrugën Forcioli-Cont.

SHOQATA, QENDRA SOLIDARE, KISHA DHE FAMULLI

Emrin e Nënë Terezës e mbajnë shumë shoqata humanitare, të cilat presin, strehojnë dhe ndihmojnë financiarisht në strehim njerëzit më në nevojë (fëmijë të braktisur dhe të pastrehë, refugjatë, gra ta divorcuara dhe pa asnjë përkrahje etj.). Nga shoqatat me emrin e Nënë Terezës, veçohen: Association Oeuvres de Mère Térésa në Paris 11 (60 Rue de la Folie Méricourt, 75011, Paris 11), Association Oeuvres de Mère Térésa pour les enfants par Les Frères Missionnaires de la Charité (Paris 12, Shoqatë për fëmijët), Association des Association de Mère Térésa Missionnaires de la Charite à Paris 15 (75015, 10 Rue Violet, 75015), Chu Mere Teresa, Lyon (69002, 29 rue Auguste Comte 69002, Sante en France) etj. Më emrin e sajka me dhjetra kisha, paroisse (Famulli) dhe maison paroissiale (Shtëpi famullie), si Chapelle Mère Teresa në 74-78 Av.des Arènes de Cimiez 06000, Nice), L’Eglise Saint Saturnin de Reventin, Eglise Bienheureuse Mère Teresa, Eglise catholique (Crépy -en -Valois), Allée des Lys du Valois, Espace Mère Teresa de la Paroisse catholique de l’Alliance Nouvelle, Paroisse në Cysoing (86 Rue Salvador Allende 59830 Cysoing/ Lille), Paroisse Sainte Mère Teresa en Viennois në Estrablin, Maison paroissiale (854 Rue des Potiers/ La Rosière 38780, Estrabli), Paroisse Mère Teresa në Vienne (2 Pl, Saint -Paul, 38200 Vienne, Diocèse de Grenoble), Paroisse Mère Teresa në Doyenné de Belfort, Paroisse Mère Teresa du Mont në Belfort, Paroisse Mère Teresa në Sud-Loire (Diocèse de Nantes, anciennement ensemble paroissial StVincent de Paul-Les Sorinières -Pont Saint Martin), Paroisse Sainte Mère Teresa në Morinie (Diocèse d’Arras, Organizatë fetare), Paroisse Sainte Mère Teresa në Comunën e Reventin -Vaugris, Paroisse Mère Teresa (Commune de Jardin dans l’Isère), La paroisse Mère Teresa (Mairie de Houlle), La paroisse Mère Teresa (Mairie de Moulle), La paroisse Mère Teresa (Mairie de Serques), Paroisse Sainte Mère Teresa në Morinie, Éperlecques, Paroisse Mère Teresa në Beziers (34500), Paroisse Mère Teresa (Haute – Savoie, 251 Route de l’Eglise, 74410 Saint -Jorioz / Church in Haute – Savoie, Auvergne-Rhone-Alpes) etj.

Lexo edhe :  Këmbimi valutor/ Me sa shiten dhe blihen monedhat e huaja sot

JETA E NËNËN TEREZËS NË LITERATURËN FRANCEZE

Emri dhe vepra humanitare e Nënë Terezës ndodhet edhe në faqet e mijra librave dhe arikujve të botuar në Francë. Janë shkruar e publikuar në frëngjisht rreth 100 libra (monografi), qindra artikuj dhe dhjetra dokumentarë ku flitet edhe për kombësinë e saj shqiptare. Disa nga librat në frëngjisht për Nënë Terezën janë: Mére Térésa, le sourire de Calcutta (Nënë Tereza, buzëqeshja e Kalkutës. Nga Charlotte Grossetéte, 2021), Saints -15 vies extraordinaires de Pierre à Mére Teresa (Shenjtorët, 15 jetë të jashtëzakonshme nga Pjetri te Nënë Tereza. Nga Charlotte Grossetéte, Nans Grall, 2020), Mére Térésa (Nënë Tereza. Nga Patricia Crété, Bruno Wennagel, 2019), Sainte Mére Teresa, La Biographie de reference (Shën Nënë Tereza, Biografi e referencës: Nga Navin Chawla), Mère Teresa, Une Vie pour L’amour” (“Nënë Tereza, një jetë për dashuri”. Nga Navin Chawla), Le  mythe de Mère Tèrésa (Miti i Nënë Terezës. Nga Christophe Hitchens), Mére Teresa (Nënë Tereza. Nga Sandro Cassati, 2012), Mere Térésa (bibliographies, Nënë Tereza, biografi. Nga Sandro Cassati), Mére Teresa, is-nous en qui crois? (Nënë Tereza, a besojmë ne? Nga Bénedicte Delelis dhe Éric Puybaret 2016), Mére Teresa (Pettite et Grande, Mere Tereza, e vogël dhe e madhe. Nga Isabel Sànchez Vegara dhe Natascha Rosenberg, 2019), Bienheureuse Mère Teresa (E bekuar Nënë Tereza), Mère Teresa (Nënë Tereza. Nga Patricia Crété), La royame de nuit: Mére Teresa, le récrit d’une vie (Mbretëria e natës: Nënë Tereza, rishkrimi i një jete: Nga Olympia Alberti, 2016),  J’ai soif : De la petitte Thérèse à Mère Teresa (Unë kam etje. Nga Jacques Gauther, 2016) etj.

Krahas 30 librave dhe monografive të lartpërmendura kushtuar Nënë Terezës, asaj i janë përkthyer e botuar në Francë të gjitha librat që ka shkruar e botuar, si: Mére Teresa par elle-même (Nënë Tereza nga vetja e saj, biografi, Editeur Mediaspaul, 1994), Prières en poche (Lutjet në xhep), Viens, sois ma lumière (Eja bëhu drita ime), Quand l’amour est là, Dieu est là (Kur dashuria është aty, Zoti është aty),

ZHAK CHIRAK, ADMIRUESI MË I MADH I NËNËN TEREZËS

Shenjtorja shqiptare, admirohej shumë nga Presidenti i Republikës së Francës, Jacques Chirac (Zhak Shirak, 1932-2019). Vdekja e saj në Kalkuta të Indisë më 5 shtator 1997 e hidhëroi pa masë Zhak Shirakun. Në atë kohë, Chirac ishte President i Francës. Menjëherë sapo mori vesh vdekjen e saj, ai dha më 5 shtator 1997 këtë deklaratë:

“Sonte në botë ka më pak dashuri, më pak dhembshuri, më pak dritë. Nënë Tereza vdiq, duke marrë me vete entuziazmin dhe vullnetin e saj, një testament për jetë që u dha të vdekurve dhe që quhet hir. Ajo na lë një mesazh të fortë që nuk ka kufij dhe që shkon përtej besimit: ndihma e ndërsjellë, dëgjimi, solidariteti. Bota është në zi”. (Déclaration de M. Jacques Chirac, Président de la République, à l’annonce du décès de Mère Teresa, Paris le 5 septembre 1997).

Në funeralin e Nënë Terezës në Indi, mori pjesë edhe bashkëshortja e Chirak, zonja Bernadette Shirak, ku në prani në veçanti të saj, trupi i murgeshës u ekspozua dhe u filmua nga kamerat në Kalkuta.

Chirak nuk ishte vetëm një admirues i madh i Nobelistes shqiptare, por edhe një nga përkrahësit më të mëdhenj të saj. Chirak dhe Nënë Tereza janë takuar disa herë në Paris. Për herë të parë janë takuar në mëngjesin e 7 korrikut 1985 në l’hotel de Ville. Në ata kohë, Shirak ishte Kryetar i Bashkisë së Parisit dhe Nënë Tereza ndodhej në kryeqytetin francez për të hapur një qendër bamirësie për motrat e saj, të cilat do të ndihmonin njerëzit në nevojë. Gjatë këtij takimi Shirak e dëgjon me shumë vëmendje dhe miraton kërkesat e saj. Ky takim u pasqyrua nga të gjitha mediat në Francë. Takimet e Nënë Terezës dhe shqiptares së madhe, i përmend edhe Mathilde de Robien në artikullin e saj me titull, “Jacques Chirac , un admirateur de Mère Teresa”, fr.aleteia.org, 26.09.19). Në këtë artikull ndër të tjera, ajo shkruan: “Nënë Tereza dhe Zhak Shirak u takuan shumë herë. Çfarë mund të jenë bashkë një bishë politike dhe ajo që donte të ishte më i përulura dhe më e vogla nga të gjithë? Një nga takimet e tyre kishte të bënte, ndër të tjera, me krijimin e një shtëpie për Motrat Misionare të Bamirësisë në Paris. Falë Zhak Shirakut, Nënë Tereza mundi të themelonte një shtëpi në lagjen Saint-Merri (rajoni 4). Në dëshminë e saj te libri “Jeta ime me Shën Terezën” (Botimet Bayard, Paris, 2016), Motra Mari shpjegon se pasi u përplas për herë të parë me Laurent Fabius, atëherë Kryeministër, i cili “nuk mund të jepte një vend”, ishte në fund Zhak Shirak ai që lehtësoi procesin: “Zhak Shirak na gjeti një shtëpi pranë Saint-Merri. Qëndruam atje për ca kohë dhe sot shtëpia e motrave të Misionareve të Bamirësisë ndodhet në rue de la Folie-Méricourt në lagjen e 11-të.”.

PESHKOPI NDIHMËS I LYONIT: TAKIMET E MIA ME NËNË TEREZËN, TAKIMET MË MBRESLËNËSE NË JETËN TIME

Shqiptarja e madhe, nuk admirohej vetëm nga presidenti i 22-të i Republikës së Francës, por edhe nga kardinalët dhe peshkopët e dioqezave katolike të Francës. Midis tyre është edhe Peshkopi ndihmës i Lyonit, Mgr. Emmanuel Gobilliard, Vikar i Përgjithshëm dhe Moderator i Dioqezës së Lionit (që nga viti 2016), Kryetar i Bordit Këshillimor të RCF dhe anëtar i Këshillit për Komunikim të Konferencës së Ipeshkvijve të Francës (2019 e në vijim). Mgr. Gobilliard, është takuar disa herë me nobelisten shqiptare. Këto takime, ai i ruan si momentet më mbreslënëse të jetës së tij dhe nënë Terezën si personin vendimtar në jetën e tij si prift. Me rastin e përvjetorit të vdekjes së Shën Nënë Terezës, ai rrëfen se si u kryqëzua me Nënë Terezën disa herë në vitet 1986, 1994 dhe 1996, në Paris dhe Romë.

“Ka qenë gjithmonë shumë e vështirë për mua të flas për Nënë Terezën, të gjej fjalët, aq shumë jeta e saj, shembulli dhe personi i saj kanë qenë vendimtare në jetën time si prift, deri në atë pikë sa kapelania e të rinjve që kam inauguruar në Le Puy në vitin 1998 nuk mund të kishte asnjë emër tjetër përveç emrit të saj. E kam takuar disa herë, në Paris kur erdhi në vitin 1986 dhe disa herë në Romë midis viteve 1994 dhe 1996. Vetëm një herë munda të flisja vërtet me të dhe ai moment ishte aq mbresëlënës saqë jam ende shumë i prekur kur e përmend. Në praninë e saj u ndjeva sikur isha i përshkuar nga dashuria dhe mirësia e Zotit në thellësi të shpirtit tim. Ajo pranoi që dy motra të vinin për të vizituar pacientët me SIDA në spitalin Spallanzani në Romë, ku unë ushtrova një shërbim baritor. Unë gjithashtu fola në një meshë ku ajo mori pjesë dhe qëndrimi i saj më bëri ta dua Eukaristinë shumë më tepër se çdo traktat teologjik. Një ditë, i ofrova librin e saj, “Një rrugë e thjeshtë” një gruaje të re në revoltë kundër Kishës dhe kundër vendit të grave në Kishë. Ajo u kthye në besim menjëherë pasi e lexoi, kërkoi pagëzim, zgjodhi të vinte rregullisht për t’u shërbyer më të varfërve në një manastir të Misionarëve të Bamirësisë në Romë. Nënë Tereza, pasi e mësoi këtë, shkoi ta takonte sa më parë, për ta falënderuar. (“Sainte Mère Teresa: le témoignage de Monseigneur Gobilliard” (Shën Nënë Tereza: dëshmia e Imzot Gobiliard, https.///eglise.catholique.fr).

Continue Reading

DOSSIER

Ja sa spiunë ka patur në çdo qytet, kryeson Shkodra…

Published

on

By

Ish-drejtori i Arkivës në Ministrinë e Brendshme, Kastriot Dervishi ka treguar se në korrik të vitit 1990 kanë qenë 6941 persona të regjistruar si informatorë të Sigurimit të Shtetit.

Në një postim në rrjetet sociale, Dervishi bën një përmbledhje në rang rrethi, duke zbuluar se Shkodra ishte rrethi me më shumë informatorë të regjistruar, plot 752, e ndjekur nga Tirana me 625 informatorë.

Postimi i plotë:

Numri i informatorëve të Sigurimit (gjithsej 6941 persona) sipas rretheve, në korrik 1990:
Berat: 213
Mat: 154
Durrës: 495
Elbasan: 352
Kolonjë: 119
Fier: 349
Gramsh: 89
Gjirokastër: 277
Korçë: 537
Krujë: 181
Kukës: 336
Lezhë: 140
Librazhd: 150
Lushnje: 230
Dibër: 311
Përmet: 117
Pogradec: 136
Pukë: 106
Mirditë: 178
Sarandë: 366
Skrapar: 70
Shkodër: 752
Tepelenë: 74
Tiranë: 625
Tropojë: 175
Vlorë: 335
Dega e 2-të (për ambasadat): 74

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

TRENDING