Europa gati “bazukën tregtare” ndaj Trump

BE-ja po përgatit armët e saj më të fuqishme tregtare në përgjigje të kërcënimeve përshkallëzuese të tarifave të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, mbi Groenlandën, duke zgjedhur t’i mbajë masat në rezervë, ndërkohë që ndjek një zgjidhje diplomatike të fundit.

Pas një takimi urgjent të ambasadorëve të dielën, shtetet anëtare të BE-së sinjalizuan unitet të fortë me Danimarkën dhe Groenlandën, por zgjodhën të mos e aktivizonin menjëherë Instrumentin Kundër Detyrimit (ACI) të bllokut – të quajtur “bazuka tregtare”.

Megjithatë, blloku është gati të ringjallë një paketë të pezulluar tarifash hakmarrëse prej 93 miliardë eurosh (108 miliardë dollarë) për mallrat amerikane nëse Trump vendos detyrime të reja ,  tha për Euronews një person i njohur me bisedimet.

Konfrontimi u intensifikua të shtunën kur Trump njoftoi një tarifë prej 10%, duke filluar nga 1 shkurti, për importet nga tetë vende evropiane të NATO-s – Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Holanda, Mbretëria e Bashkuar dhe Finlanda – për kundërshtimin e përpjekjes së tij për të blerë Groenlandën. Ai paralajmëroi se taksa do të rritej në 25% deri më 1 qershor pa një marrëveshje.

Kundërmasat e mundshme të BE-së ekzistojnë në dy nivele. Më e menjëhershmja është paketa e hakmarrjes prej 93 miliardë eurosh, e përgatitur vitin e kaluar në përgjigje të breshërisë së parë të tarifave të Trump, dhe e lënë pas dore pasi u arrit një marrëveshje tregtare e përkohshme SHBA-BE verën e kaluar.

Një diplomat i BE-së i tha Reuters se paketa mund të “rikthehet automatikisht në fuqi më 6 shkurt” nëse nuk arrihet ndonjë marrëveshje.

Më e rëndësishmja, udhëheqësit po diskutojnë në mënyrë aktive përdorimin e paprecedentë të ACI-së. I miratuar në vitin 2023, instrumenti i lejon bllokut të ndëshkojë shtrëngimin ekonomik me masa të tilla si kufizimi i aksesit në treg, investimeve dhe të drejtave të pronësisë intelektuale. Ai u hartua duke pasur parasysh fuqitë ekonomike kundërshtare.

Presidenti francez Emmanuel Macron thuhet se bëri thirrje të qartë për aktivizimin e tij pasi i quajti kërcënimet e Trump të papranueshme . “Ai do të kërkojë, në emër të Francës, aktivizimin e Instrumentit Kundër Detyrimit”, deklaroi zyra e tij të dielën, sipas Politico.

Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, ka thirrur një samit të jashtëzakonshëm të udhëheqësve të BE-së për të enjten, më 22 janar, për të koordinuar një qëndrim të përbashkët. Blloku është “gati të mbrohet kundër çdo forme shtrëngimi”, deklaroi Costa.