Connect with us

Politike

Ndarja e kufirit Shqipëri-Greqi, pse në Hagë duhet të shkohet me projekt

Published

on

Tanimë, ndarja e kufirit detar midis Shqipërisë dhe Greqisë po troket sërish në derë. Për këtë duket se dje ka ardhur në Tiranë ministri i Jashtëm grek, Dendias. Palët ranë dakord për zgjidhjen e këtij problemi në Hagë. Por, a shkohet në Hagë në gjendjen aktuale? Parimisht dhe praktikisht, shtetet bregdetare, kur ndajnë hapësira detare midis tyre dhe nuk gjejnë zgjidhje me marrëveshje të negociuar, ato u drejtohen institucioneve të tjera paqësore për zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare, siç është Arbitrazhi Ndërkombëtar apo Gjykata Ndërkombëtare. Dakordimi i sotëm për zgjidhje në Hagë shpreh dështim të procesit negociator, por, pavarësisht kësaj, më e rëndësishme është fakti se sa jemi të përgatitur me projektin shqiptar për t’u paraqitur në Hagë.

Nga pikëpamja diplomatike, nisma e palës greke është për t’u mirëpritur, sepse synon që Greqia të përcaktojë Zonën Ekonomike Ekskluzive, që është një nga hapësirat detare, krahas shelfit kontinental dhe ujërat territoriale. Greqia ka përfunduar marrëveshje me Libinë, Egjiptin, Italinë e, natyrisht, synon të realizojë një gjë të tillë edhe me Shqipërinë e më pas edhe me Turqinë, me te cilën ka probleme më të mëdha në Mesdheun Lindor dhe Egje. Zgjidhje të tilla me interesa strategjike shtetërore nuk mund të bëhen në mënyrë të njëanshme, por përmes dialogut, negociatave ose përmes instituteve për zgjidhjen paqësore të konflikteve, siç janë komisionet ndërkombëtare, Arbitrazhi apo Gjykata Ndërkombëtare e së Drejtës së Deteve.

Historikisht, Shqipëria pati përcaktuar 15 milje detare nga ujërat e brendshme, por më pas e ka korrigjuar sepse iu kërkua ndërkombëtarisht që t’i kufizonte në 12 milje. Shqipëria, pra, i shtriu aq sa kishte mundësi konkrete. Madje, bazuar në të drejtën ndërkombëtare, në rastet kur nuk ka shtet përballë ose të bashkëngjitur në hapësirat oqeanike, shelfi kontinental me gjithë zonat ekonomike ekskluzive mund të shkojë deri 350 milje.

Në rastin me Shqipërinë, pala greke ka propozuar të zhvillohen bisedime dhe nëse nuk zgjidhet përmes bisedimeve, mjeti është për t’iu drejtuar një mekanizmi ndërkombëtar. Deri tani, pavarësisht retorikeve politike për shkaqe të ndryshme, ose të mediave, konkretisht nuk ka një vendim grek. Por, ka një dëshire të Greqisë, që në ndarjen e hapësirave detare me Shqipërinë, t’u japë ishujve një efekt të plotë dhe të përdorë vijën e mesit në ndarjen e tyre. Ky synim grek përbën, në fakt, thelbin e problemit, në rastin konkret, edhe me Shqipërinë.

Ndarja e hapësirave detare midis shteteve fqinjë, parimisht dhe pragmatikisht, duhet të mbështetet sepse ndarja e hapësirave detare krijon mundësi reale që shtetet të shfrytëzojnë efektivisht dhe ekonomikisht hapësirat që u takojnë në bazë të normave të së drejtës ndërkombëtare, ndërkohë që flitet që Mesdheu apo Adriatiku, hapësirat që ndajmë midis shteteve, kanë pasuri, hidrokarbure, gaz, naftë, pa folur për florën e faunën e pasur mesdhetare. Pra, rëndësia është e mirë për të gjithë, pasi politikisht do shkarkonte tensionet dhe ekonomikisht do t’i bënte këto zona të shfrytëzueshme. Marrëveshjet e përfunduara apo vendimet a arbitrazheve apo gjyqësore relevante garantohen nga OKB, pasi regjistrohen në OKB, në Departamentin e Çështjeve Oqeanike dhe të së Drejtës së Detit, dhe pastaj çdo shtet respekton, mbron dhe shfrytëzon hapësirat e veta detare.

Shqipëria i ka të rregulluara ujërat territoriale. Shqipëria, ujërat territoriale i ka të përcaktuara dhe kufijtë shtetërorë i ka të sanksionuar, pavarësisht se me marrëveshjet e pritshme mund të ketë hapësira për korrigjime të pakta të tyre. Ndërkohë, shelfi kontinental dhe Zonat Ekonomike Ekskluzive nuk ekzistojnë midis dy vendeve, Shqipërisë dhe Greqisë. Kjo është çështje e negociatave.

Në pjesën veriore të Greqisë, ose atë jugore të Shqipërisë, problemi themelor qëndron me shelfin kontinental dhe zonat ekskluzive ekonomike në hapësirat detare, që kanë rëndësi të gjithanshme për të dyja vendet. Greqia, duket se e ka një projekt të sajin në këtë aspekt. Pala shqiptare duket se nuk ka akoma një projekt të sajin për distancat detare, bazuar në rrethanat gjeografike, pozicionin gjeomorfologjik, të drejtën e deteve, vendimet e gjykatave për raste të veçanta, apo modelet e marrëveshjeve të firmosura midis shteteve kudo në botë, e sidomos në Mesdhe.

Me sa jemi të informuar prej 11 vitesh nga vendimi i Gjykatës Kushtetuese të 2009-ës, që hodhi poshtë marrëveshjen ndërqeveritare Shqipëri-Greqi për ndarjen e hapësirave detare, pala shqiptare nuk ka bërë asgjë në këtë çështje. Problemi po bëhet gjithnjë e më emergjent për përcaktimin e të gjitha hapësirave detare, ujërat territoriale, shelfin kontinental dhe zonën ekonomike ekskluzive. Pa dyshim që jemi shumë të vonuar. Parë në këtë këndvështrim, nisma diplomatike e Greqisë është pozitive, pasi me zgjidhjet e këtij problemi madhor krijohen kushte për shkarkimin e tensioneve midis dy vendeve dhe u hapet rruga mundësive për shfrytëzimin e resurseve ekonomike. Në projektin grek duket që synohet për të implementuar një lloj precedenti për t’u dhënë efekt të plotë të gjithë ishujve midis Shqipërisë dhe Greqisë. Natyrisht, kjo është në kundërshtim të plotë me normat e së Drejtës Ndërkombëtare të Deteve.

Bazuar në të drejtën e deteve për ndarjen e hapësirave detare, kemi dy parime të rëndësishme që lypet të udhëheqin negociatat shqiptaro-greke: së pari, parimin e ekuidistancës, pra, të barasdistancës në çdo aspekt dhe, së dyti, parimin e Ekitesë, pra, të barazisë dhe ndershmërisë në kushte e rrethanat gjeografike dhe gjeomorfologjike të hapësirave që ndahen midis shteteve. Këto dy parime nuk përplasen midis tyre, por janë në funksion dhe në plotësim të njëri-tjetrit. Në rastet ku Ekiteja, pra, barazia dhe ndershmëria mes palëve garantohet ose përfshihet përmes ekuidistancës, atëherë zbatohet ekuidistanca. Aty ku për kushte gjeografike dhe gjeomorfologjike specifike krijohet pabarazi, pandershmëri dhe padrejtësi, sigurisht që duhet të korrigjohet. Është kjo arsyeja që parimi i Ekitesë konsiderohet si drejtësi korrektuese, duke përbërë kështu zgjidhje, përmes së cilës shtetet përfitojnë në mënyrë të barabartë. E Drejta Ndërkombëtare e sanksionon këtë në Nenin 74 të Konventës mbi të Drejtën e Detit, kur bëhet fjalë për zonat ekonomike ekskluzive; në Nenin 83 kur bëhet fjalë për shelfin kontental; në Nenin 15 kur flitet për ujërat territoriale. Kur theksohet ‘parimi i rrethanave të veçanta’ bëhet fjalë pikërisht për parimin e Ekitesë.

Krahas parimeve të së drejtës së deteve, çdo shtet, kur negocion për ndarje hapësirash detare me shtete fqinje, lipset të marrë parasysh edhe vendimet e Gjykatës Ndërkombëtare, të cilat fitojnë vlerën e së Drejtës Ndërkombëtare të Deteve. Kështu, kemi rastin në Kanalin Britanik, në vitin 1977 midis Francës dhe Britanisë, ku Gjykata u ka dhënë ishujve midis dy shteteve efekt të pjesshëm, duke ndjekur parimin e Ekitesë. Në rastin e Detit të Veriut midis Danimarkës, Holandës dhe Gjermanisë, e bregdeti konkav që nuk i krijonte fare mundësi Gjermanisë që të kishte shelf kontinental, Gjykata ndoqi ekuidistancën e gërshetuar me parimin e Ekitesë. Në Detin e Zi, në rastin midis Rumanisë me Ukrainës, ishulli i Gjarprit, për shkak të vogëlsisë, u mor në konsideratë nga Gjykata me një efekt shumë të pjesshëm, sepse krijonte një disproporcionalitet midis dy vendeve. Në rastin e ishujve Seal, në konfliktin mes SHBA-ve dhe Kanadasë, gjykata i dha efekte pjesore sepse krijonte pabarazi, pra, dha vendim të bazuar te parimi i Ekitesë, te ndarja e barabartë dhe e ndershme mes palëve.

Në rastet e zgjidhjeve në Mesdhe, Greqia ka konkluduar marrëveshjet me Egjiptin, Italinë dhe Libinë, bazuar në parimin e efekteve të plota, pra, parimin e ekuidistancës dhe jo të Ekitesë. Në të tria rastet mesdhetare, situata paraqitet krejtësisht e ndryshme, pa ngjashmëri me situatën gjeografike dhe gjeomorfologjike ndërmjet Shqipërisë dhe Greqisë, ku ishujt janë pranë dhe ndikimi është shumë i madh.

Diplomacia greke ka vepruar me kreativitet. Në rastin e Egjiptit, përmendet parimi i ekuidistancës dhe jo i Ekitesë, për vetë pozicionin detar mes dy shteteve që krijon mundësinë që brenda parimit të ekuidistancës të zbatohet Ekiteja. Pra, hapësira është ndarë në mënyrë jo të barabartë, duke u dhënë efekt të plotë ishujve, por është tentuar të barazohet deri në maksimum. Pasi ka një disbalancë të vogël, duke përdorur efektin e plotë të ishujve, sepse bëhet fjalë për ishuj si Kreta te mëdhenj e të banuar. Ndërsa Egjipti, bazuar në parimin e ekuidistancës, realizon dhe madje tejkalon të gjitha të drejtat e tij. Me Libinë, Greqia bazuar në ekuidistancë, zbaton njëkohësisht dhe parimin e Ekitesë, duke marrë praktikisht më shumë se sa Greqia. Ndërkohë, ndryshe nga rastet me Egjiptin e Libinë, me Turqinë, Greqia duket se synon të ndjekë parime krejt të tjera, Turqia i kundërshton. Në rastin me Italinë, marrëveshja është bërë, por nuk është marrëveshje përfundimtare për ndarjen e Zonës Ekonomike Ekskluzive, po thjesht është shprehje vullneti për të zbatuar normat e të Drejtës ndërkombëtare dhe barazinë mes shteteve për ndarjen e Zonës Ekonomike Ekskluzive.

Në rastin e zgjidhjes Greqi-Itali, së pari marrëveshja ka lënë të hapur çështjen e përcaktimit përfundimtar të kufirit, duke u shprehur se kufiri do përcaktohet qartësisht kur të kemi edhe rezultatet e kërkimit për hidrokarburet dhe disa zona që ndajnë mes tyre. Së dyti, palët kanë negociuar dhe është realizuar mbrojtja e interesave italiane për peshkimin në Adriatik dhe Jon. Së treti, palët kanë edhe një marrëveshje tjetër për ndarjen e shelfit kontinental, përpara se të hynte në fuqi Konventa e Tretë mbi të Drejtën e Detit, në të cilën të dyja vendet kanë zbatuar parimin e Ekitesë. Të dy ishujt, Othonoi dhe Erikusa, u konsideruan në funksion të parimit të Ekitesë, pra, me efekt pjesshëm. Marrëveshja italo-greke konsiderohet si model qe shpreh vullnetin politik të palëve për të bashkëpunuar dhe shfrytëzuar bashkërisht Zonën Ekonomike Ekskluzive. Natyrisht, për këtë ka ndikuar projekti i madh i furnizimit mesdhetar me gaz në linjën Izrael-QiproGreqi-Itali. Projekt që imponon rdhe një bashkëpunim më të ngushtë shumëpalësh në Mesdhe.

Siç shihet në marrëveshjet e Mesdheut, në të tria rastet, nuk kemi injorim të parimit të Ekitesë, por nëpërmjet parimit të ekuidistancës, njëkohësisht garantohet dhe parimi i Ekitesë, që siguron proporcionin e drejtë mes palëve. Parimi i Ekitesë zbatohet aty ku ka konflikte. Në parimin e Ekitesë, efektin më të madh, që e bënë të domosdoshëm, e kanë ishujt. Tek ishujt kanë shumë rëndësi përmasat e tyre dhe nëse janë të banuar, të pabanuar apo masa shkëmbore. Parimisht dhe praktikisht masave shkëmbore, të vogla dhe të pabanuara, nuk mund t’i jepet efekt në ndarjen e hapësirave detare, siç ka ndodhur në rastin e masës shkëmbore tejet të vogël dhe të pabanuar të Barketës në rastin midis Shqipërisë dhe Greqisë.

Në përgatitjen e projektit të Shqipërisë për negociatat me Greqinë është e domosdoshme që të konsiderohet edhe Vendimi i Gjykatës Kushtetuese të RSH-së i vitit 2009. Ky vendim i qartë jep parimet, por edhe metodologjinë që nevojitet të ndiqet nga pala e Shqipërisë në procesin e negociatave me Greqinë, sidomos lidhur me efektin e ishujve në këtë proces. Të dyja, teoria dhe praktika e së drejtës ndërkombëtare, vendimet e rasteve të ndryshme të Gjykatës Ndërkombëtare dhe modelet e zgjidhjeve në Mesdhe, japin qartësisht se parimi i Ekitese shërben si drejtësi korrektuese në kushte specifike dhe, në këto raste, nga elementet themelore që janë ishujt, nga buron edhe efekti që u jepet atyre në këto zgjidhje. Ishujt nuk mund të kenë efekte të njëjta dhe të plota në çdo rast. Ishujt marrin efekt të plotë kur janë të tillë dhe ndodhen në hapësira të atilla që nuk prekin interesat e të tjerëve dhe garantojnë barazinë dhe ndershmërinë e zgjidhjeve.

E fundit, por jo nga rëndësia, vendimi Shqipëri-Greqi për ta zgjidhur problemin e ndarjes së kufirit detar në Hagë duket se nuk është në kohën e duhur për disa arsye. Së pari, Shqipëria është përpara zgjedhjeve të 25 prillit 2021, rrethana të cilat nuk favorizojnë një marrëveshje ndërkombëtare të çfarëdo lloji. Së dyti, Presidenti Meta ka shfaqur kontestimet e tij serioze dhe të përsëritura lidhur me mosinformimin e tij nga qeveria për ecurinë e deritanishme të procesit të negociatave Shqipëri-Greqi dhe pret me të drejtë që të shohë projektin shqiptar të zgjidhjes. Në këto rrethana, vizita e kryediplomatit grek, Dendias, në Shqipëri është e mirëpritur, por efektet konkrete të saj, së paku lidhur me marrëveshjen Shqipëri-Greqi për ndarjen e hapësirave detare midis tyre, duken shumë të paqarta, sidomos për palën shqiptare, e cila lipset të përgatisë projektin e saj të zgjidhjes, qoftë edhe në Gjykatën Ndërkombëtare.

Politike

Meta takim me strukturat e Partisë së Lirisë në Elbasan

Published

on

By

Kryetari i Partisë së Lirisë Ilir Meta ka lajmëruar se do të zhvillojë sot një takim me strukturat lokale të kësaj partie në Elbasan.

Me anë të një postimi në Facebook, Meta u shpreh se duhen bashkuar energjitë për t’i rikthyer Elbasanit paqen, sigurinë, zhvillimin dhe rininë.

“Sonte në ora 19:00 do të jem në Elbasan, në këtë qytet simbol të dijes, artit, kulturës dhe patriotizmit, në takimin e parë me përfaqësues dhe strukturat lokale të Partisë së Lirisë.

Të bashkojmë energjitë për t’i rikthyer Elbasanit paqen, sigurinë, zhvillimin dhe rininë!”, ka shkruar Meta.

Continue Reading

Politike

Këlliçi: Qeveria ka thurur plane korruptive pas shpine

Published

on

By

Partia Demokratike ka vijuar me denoncimet për aferën korruptive të inceneratorëve, teksa gjatë një deklarate sot nga selia blu, deputeti Belind Këlliçi ka denoncuar një propozim të Bashkisë së Durrësit për rritjen e taksave.

Sipas tij, bashkia miratoi një propozim për trefishimin e taksës së pastrimit që do të hyjë në fuqi nga viti i ardhshëm. Këlliçi thotë se nga kjo taksë, Bashkia e Durrësit do të përfitojë 315 mln lekë të reja. Ai thekson se në vitin 2020, bashkia vendosi të mbyllë landfillin e Porto Romanos dhe lidhi një kontratë me kompaninë fantazmë të Klodian Zotos për ripërpunimin e mbetjeve.

Deklaratë e deputetit të Partisë Demokratike, Belind Këlliçi:

Partia Demokratike kërkon sot vëmendjen e mediave, për të informuar të gjithë shqiptarët, veçanërisht banorët e Bashkisë Durrës, se qeveria ka thurur plane korruptive pas shpine, që do të cënojnë sigurinë ekonomike të qytetarëve. Durrësi po vendoset në shërbim të Klodian Zotos dhe aferës së iceneratorëve. Taksa e pastrimit do të rritet trefish

 

 

Jo rrogat, as pensionet, por taksa e pastrimit!

Në mesin e vitit 2020, qeveria vendosi të mbyllë landfillin e Porto Romanos në Durrës, pa menduar fare një vend tjetër për depozitimin e mbetjeve.

Menjëherë pas kësaj, qeveria i imponoi Bashkisë Durrës që të lidhte një kontratë më kompaninë fantazmë të Klodian Zotos, kompani pa historik, pa kapital, pa përvojë por me mik të fortë në qeveri. Kryeministri thotë se nuk e njeh Zoton, por në video shfaqet disa metra larg tij.

Në 2020-n kjo bashki u merrte qytetarëve dhe bizneseve 112 milionë lekë të reja prej taksës së pastrimit. Mirëpo duke filluar nga viti që vjen, Bashkia Durrës, e drejtuar formalisht nga Emirjana Sako dhe faktikisht nga Vangjush Dako, do t’u marrë qytetarëve trefishin!

Rrumbullak 315 milionë lekë të reja! Këshillit Bashkiak të Durrësit iu duk ide e shkëlqyer që qytetarët do të paguajnë 3 herë më shumë, praandaj e miratoi direkt këtë propozim.

Por prapë nuk gjejnë të ngopur. Në 2024-n, në 2025-n parashikohet të shkojë në 320 milionë euro. Kjo dihet ç’pasoja sjell. Këto para do u merren qytetarëve për t’i trefishuar fitimet Klodian Zotos. Mirë halleve që shtoi pandemia dhe tërmeti, por tani qytetarët e Bashkisë Durrës kanë mbi kurriz edhe Klodian Zoton e inceneratorëve.

Këto janë pyetjet tona për sot:

-Me ç’mendje trefishoni një taksë bashkiake pa ndërhyrë fillimisht në rroga dhe pensione?

-Përse kryebashkiakja Sako dhe Këshilli Bashkiak i Durrësit e pranuan këtë propozim radikal? Kush ju detyroi? Mbi ç’arsyetim ose studim u kërkua trefishimi i taksës së pastrimit?

-Ku do të depozitohen tani mbetjet e Durrësit? Në cilin incinerator do të digjen dhe ku ndodhet ky incinerator? Deri tani nuk kemi parë asnjë.

-Ku janë dokumentet që qartësojnë veçoritë teknike të këtyre inceneratorëve? Ç’teknologji përdorin? Se ju ”incinerator” i thoni edhe kazanit të mbeturinave që digjet në Sharrë. Tregoni ku ndodhet ky incinerator dhe shkojmë e shikojmë bashkë me mediat.

-SPAK, sa valium të kanë dhënë që nuk po zgjohesh nga gjumi?

Këto para nuk do t’u kthehen kurrë banorëve të Durrësit. Këto para nuk kanë destinacion pastrimin. Kjo taksë nuk do e bëjë Durrësin më të pastër, do e bëjë më të vjedhur.

Trefish më të vjedhur! Kjo është taksa që banorët e Durrësit do të paguajnë për Klodian Zoton në arrati dhe për shefat e tij në qeveri. Kjo është taksa Zoto, taksa e inceneratorëve që duhet të paguajnë të gjithë shqiptarët bashki më bashki, duke filluar nga Durrësi, sepse qeveria Rama kujdeset për qytetarët pa dallime politike e krahinore; i vjedh të gjithë njësoj.

Banorët e Durrësit nuk do të mbajnë me para një hajdut në arrati. Durrsakët nuk do të paguajnë një taksë që nuk iu kthehet mbrapsht. Durrsakët nuk do të paguajnë! Qeveria ka për ta paguar!

Continue Reading

Politike

Salianji: Bashkëpunim mes qeveri dhe banda për vrasjet

Published

on

By

Pas vrasjes me thikë të një 41-vjeçari në Sarandë nga kamarieri 24-vjeçar i hotelit për sherrin për një vend parkimi dhe krimit për motive të dobëta në Elbasan ku Madrit Ulqinaku u ekzekutua me pistoletë me silenciator nga një 18 vjeçar, një atentat me dy të vdekur dhe 1 të plagosur është shënuar në Panaja të Vlorës.

Për ngjarjet e rënda të ndodhura në harkun kohor të 24 orëve ka reaguar me një postim në Facebook, deputeti i Partisë Demokratike, Ervin Salianji.

“Vrasjet e raportuara përditshëm dhe mungesa e reagimit të qeverisë po krijojnë pasiguri të plotë tek qytetarët, kujtdo që i shkrepet godet kudo dhe pa pasur asnjë frikë nga autoriteti i shtetit.  Adoleshentë qē lëvizin me armë në mes të qytetit si në Elbasan, shkrehja e armëve në mes të rrugës kombëtare sot në Vlorë, vrasjet tipike mafioze të pazbardhura në Fushë Krujë dhe Laç dhe gjëndja permanente e kriminalitetit e kanë nxjerrë qeverinë nga loja, sovranitetin në territor duket sikur e kanë bandat!”, shkruan Salianji.

Sipas deputetit demokrat “gjendja e kriminalitetit është alarmante” dhe vihet re një neglizhencë e frikshme nga ana e shtetit.

“Mungesa e autoritetit të shtetit vjen kryesisht si pasojë e bashkëpunimit të qeverisë me bandat gjatë zgjedhjeve për ti përdorur si patronazhista dhe pas zgjedhjeve për t’iu dhënë pasuri publike, tendera dhe emërime në asministratë! Degradimi i situatës po shkon paralelisht me degradimin e qeverisjes, duhet një qeveri që të ketë aleat qytetarët dhe jo krimin!”, thekson ai.

Continue Reading

Politike

Shitja e pasaportave shqiptare, probleme në siguri

Published

on

By

Qeveria shqiptare avancoi një ide të vjetër të kryeministrit Edi Rama për të shitur pasaportën shqiptare për shtetas të huaj dhe të pasur që duan të investojnë në Shqipëri, pavarësisht kritikave të përsëritura të Bashkimit Europian se kjo skemë bie në kundërshtim me vlerat e Unionit.

Përmes një vendimi të miratuar më 29 korrik, qeveria i hapi rrugën punësimit të një kompanie ndërkombëtare për promovimin e e pasaportës shqiptare në botë.

Vendimi parashikon “zbatimin e procedurave të koncensionit partneritet publik/privat në programet e shtetësisë”; duke e futur këtë sektor si fushë të re në ligjin e koncensioneve.

Bledar Skënderi, drejtor i Agjencisë së Hartimit të Programeve të Veçanta të Shtetësisë, AHPVSH, i tha BIRN se ky vendim shënon fillimin e ndërtimit të programit të shtetësisë për investim.

“Pas këtij vendimi do të ngrihet një grup pune në Ministrinë e Brendshme që do të hartojë programin. Më pas do të hapet një garë ndërkombëtare, ku do të zgjidhet kompania fituese në bazë të ekspertizës dhe përvojës që ofron në këtë fushë,” shpjegoi Skënderi.

Ideja e qeverisë shqiptare për të aplikuar skemën e shtetësisë përmes investimit – e njohur ndryshe si “pasaporta e artë” është kritikuar ashpër ndaj Bashkimi Europian në progres-raportin e vitit 2021.

“Skema të tilla paraqesin rrezike në lidhje me sigurinë, pastrimin e parave, evazionin fiskal, financimin e terrorizmit dhe infiltrimin nga krimi i organizuar dhe janë të papajtueshme me legjislacionin e BE-së. Si vend kandidat, Shqipëria duhet të përmbahet nga zhvillimi i një skeme të tillë,” thuhet në raport.

Por përfaqësuesi i qeverisë, Skënderi, i konsideroi si paragjykuese shqetësimet e Brukselit, ndërsa shtoi se u kishte shpjeguar përfaqësuesve të delegacionit të BE-së në Tiranë garancitë që do të ofronte procesi.

“Është proces i paragjykuar, por do i japim të gjitha garancitë,” tha Skënderi.

“BE thotë se vlerat europiane nuk janë në shitje, por ndërkohë në Francë hyjnë 100 mijë veta pa u verifikuar,” shtoi ai.

Problemet e sigurisë

Shqipëria është vendi i tretë i Ballkanit pas Malit të Zi dhe Maqedonisë së Veriut që po bëhet gati të aplikojë pasaporta përmes investimit – por zbatimi i këtyre programeve në shtete të tjera ka treguar se sfidat e sigurisë janë të mëdha.

Fabian Zhilla, ekspert me Iniciativën Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional i tha BIRN se rreziku i përfitimit të personave të përfshirë në krimin e organizuar apo në terrorizëm është real edhe për Shqipërinë.

“Ky projekt ka disa probleme,” tha Zhilla, ndërsa veçoi mungesën e kapaciteteve për verifikim dhe vendosja e Shqipërisë në një pozitë të vështirë në raport me BE-në në procesin e integrimit.

“Sa të afta janë institucionet tona që të bëjnë filtrimin e kontigjenteve që nuk do të duam të vijnë këtu?!”- pyet Zhilla. Sipas tij, agjencitë shqiptare nuk bëjnë dot verifikimin e pronave të kriminelëve shqiptarë, duke vënë në dyshim aftësinë për të verifikuar kriminelët ndërkombëtarë.

Sipas tij, shitja e pasaportave mund t’a bëjë Shqipërinë një target të vendeve për të cilat nuk ka as informacione bazike, si për shembull Afrika.

Ekspertët shohin gjithashtu përfitime minimale pas kësaj skeme në raport me kostot që mund të shkaktojë në procesin e integrimit me BE.

Arben Malaj, pedagog në Universitetin e Tiranës dhe ish-ministër i Financave tha se nuk besonte se ky program do të fuste kapitale të mëdha me ndikim në ekonomi.

Malaj renditi gjithashtu disa nga risqet që mbart projekti i qeverisë.

“Risqet potenciale kanë të bëjnë së pari me sigurinë kombëtare, pastaj me pastrimin e parave si kanal,” tha Malaj, duke sjellë në vëmendje rastin e biznesmenëve indianë që përfituan nënshtetësinë shqiptare ndërsa ishin të dënuar në vendin e tyre për pastrim parash.

Në shkurt 2018, Nitin dhe Chetankumar Sanderasa u pajisën me nënshtetësi shqiptare nga Presidenti i Republikës, pavarësisht se kërkoheshin nga India për krime ekonomike.

“Këto pasaporta janë të arta vetëm për përfituesit e tyre, po në impaktin e tyre në ekonomi, sidomos në sektorët prioritarë, përfitimi është i reduktuar,” shtoi Malaj.

Sipas Malajt, zbatimi i programit për shitjen e shtetësisë do ta vendoste Shqipërinë në një pozitë të vështirë përballë Bashkimit Europian.

“Qëndrimet kritike të BE duhen respektuar,” tha Malaj, ndërsa theksoi se vendi duhet të bëjë kujdes që nismat të mos bien ndesh me legjislacionin europian.

Skënderi nga Agjencia e Hartimit të Programeve të Veçanta të Shtetësisë i tha BIRN në përgjigje të shqetësimeve për sigurinë se qeveria mund të kontraktojë ‘një kompani të dytë për certifikimin e aplikantëve”. Megjithatë, ai shtoi se ky koncesion nuk do të rëndonte mbi financat publike.

“Zero. Kompania fituese do të paguhet nga aplikantët që do të shpallen fitues, do të paguhet me përqindje,” tha Skënderaj.

Qeveria nuk ka vendosur ende një çmim për pasaportën shqiptare, e cila renditet në vendin e 53 në indeksin botëror Henley dhe ofron udhëtim pa viza në 115 shtete të botës./ BIRN

Continue Reading

Politike

Meta: Çmimet do të bien kur populli të ngrihet

Published

on

By

Kryetari i Partisë së Lirisë Ilir Meta ka bërë të qartë objektivin kryesor të partisë së tij, që është rrëzimi i Edi Ramës.

“Ne do të bëjmë çdo gjë. Çmimet do bienë kur populli të ngrihet. Dhe populli do të ngrihet. Askush nuk ka pse të shqetësohet nga konferencat dhe denoncimet. Çdo denoncim është bërë me fakte, me prova dhe jo për qëllime politike. Është në interes të lartë të qytetarëve. Do të vazhdojmë çdo ditë, jo vetëm të bëjmë denoncime. Ora e shtetit po vjen, e ligjit po vjen.”, tha Meta.

Nga selia e PL-së, Meta lëshoi akuza në drejtim të qeverisë Rama dhe bordit të caktimit të ccmimit të karburantit.

“Jemi sëbashku me deputetin e Partisë së Lirisë, Petrit Vasili për të denoncuar rrjepjen e pamëshirshme që bordi i rrjepjes së shqiptarëve, që përmes çmimeve spekulative të naftës po iu bën shqiptarëve të thjeshtë. Është e qartë që kur në bursën ndërkombëtare çmimi ka rënë në nivele me të ulëta se para fillimit të luftës, përkundrazi në vendin tonë nuk reflektohet. 221 lekë në Shqipëri nafta. Kudo merren masa për të mbrojtur qytetarët, konsumatorët, sipërmarrjet e thjeshta, por vetëm këtu punohet për funksion të oligarkut Rama dhe ogiçeve të tij. 50% ulje të akcizës për naftën në Shqipëri, U bë kaq kohë që janë propozuar nga opozita, nga partia e Lirisë, siç është pezullimi i taksës së qarkullit, por asnjë respektim”, tha Meta.

Deputeti i Partisë së Lirisë, Petrit Vasili ka kërkua nga qeveria që të shkrijë menjëherë Bordin e Transparencës në mënyrë që t’i hapet rruga uljes së çmimit të naftës në vend, pasi në bursë një fuçi po tregtohet me çmimin e para luftës.

“Që në 9 mars të këtij viti, 7 muaj më parë kemi dërguar një projektligj në Kuvend në emër të Partisë së Lirisë. Por në funksion të këtij organizimi mafioz as nuk është marrë në diskutim. E dimë shumë mirë se mund ta marrin dhe rrëzojnë se kanë dhe votat por kaq i fortë është urdhri i mafias sa as nuk e kanë diskutuar. Ndërhyrje te taksat ka bërë edhe Mali i Zi dhe Maqedonia, SHBA dhe BE. Mekanizimi ka dy rrugë, shkrirjen e menjëhershme të Bordit mafioz të mafias dhe ndërhyrjen te taksat”, tha Vasili.

 

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

TRENDING