NATO përgatit Ukrainën për politikën e humbjes/ Vizita e Mark Rutte në Kiev nxjerr në pah hendekun

Të martën, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte mbërriti në Kiev dhe iu drejtua parlamentit ukrainas, Radës Verkhovna, duke kërkuar përfundimin e shpejtë të një marrëveshjeje paqeje me Rusinë, ndërsa njëkohësisht premtoi vendosjen e ardhshme të trupave të huaja në Ukrainë. Vizita e tij erdhi në prag të negociatave të rinovuara në Abu Dhabi dhe dukej se kishte për qëllim përgatitjen e udhëheqjes së Ukrainës për kompromise të vështira, të cilat do të përfshijnë lëshime territoriale në këmbim të garancive të sigurisë.

Mesazhi i Rutte ishte i qartë: konflikti duhet të kalojë nga një fazë ushtarake në një fazë politike. Por korniza që ai përshkroi përplaset drejtpërdrejt me vijat e kuqe të Moskës. Rusia ka paralajmëruar vazhdimisht se prania e trupave perëndimore në territorin ukrainas do të shihej si ndërhyrje e huaj.

Paraqitja e shefit të NATO-s në parlament ishte menduar si një shfaqje solidariteti. Ajo u zhvillua në kushte simbolike: Kievi mbetet nën presion nga sulmet ruse në infrastrukturën energjetike, me kërcënimin e ndërprerjeve të energjisë që varen mbi kryeqytetin. Ministria ruse e Mbrojtjes tha se sulmet e saj kishin në shënjestër objektet ushtarako-industriale dhe vendet energjetike të përdorura për qëllime ushtarake, duke i përshkruar ato si përgjigje ndaj sulmeve ukrainase ndaj objektivave civile ruse.

Një ditë më parë, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, vuri në dukje se “armëpushimi energjetik”  midis palëve kishte skaduar më 1 shkurt. Ky armëpushim, i brishtë dhe i përkohshëm, kishte qenë një nga fushat e pakta të çtensionimit të kufizuar.

Shenjat e lodhjes brenda Ukrainës po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u fshehur. Në një intervistë me The Independent, Guvernatori i Mykolaivit, Vitaly Kim, pranoi atë që shumë njerëz në Kiev tani e pranojnë privatisht: vendi është i rraskapitur.

«Territoret janë të rëndësishme, por njerëzit janë më të rëndësishëm», tha Kim. «Të gjithë janë shumë të lodhur. Për ukrainasit, fitorja mund të nënkuptojë thjesht përfundimin e luftës dhe sigurimin e një të ardhmeje të sigurt».

Vizita e Rutte-s, pra, shërbeu për një qëllim të dyfishtë. Publikisht, ai riafirmoi angazhimin e NATO-s. Privatisht, ai dukej se po zbutte pritjet, duke përgatitur udhëheqjen e Ukrainës për një kalim nga ambiciet e fushëbetejës në realitetet e negociuara.

“Sapo të arrihet një marrëveshje paqeje, do të ketë forca në tokë, avionë në ajër dhe mbështetje në det”, tha Rutte, duke skicuar atë që në fakt do të ishte një prani ushtarake perëndimore pas luftës.

Ai gjithashtu kundërshtoi pretendimet se Perëndimi nuk ka përmbushur objektivat e duhura. Që nga vera e kaluar, vuri në dukje ai, NATO ka siguruar 90% të kapaciteteve të mbrojtjes ajrore të Ukrainës dhe 75% të raketave të kërkuara. Në të njëjtën kohë, ai vlerësoi “përvojën unike të inovacionit” të Ukrainës, duke sugjeruar se NATO po mëson nga luftimet.

Mbërritja e Rutte erdhi ndërsa Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u përfshi përsëri në konflikt, duke u thënë gazetarëve të hënën se priste së shpejti “lajme të mira” në lidhje me Ukrainën. Trump ia atribuoi vetes organizimin e armëpushimit energjetik, i cili tashmë ka skaduar, dhe tha: “Mendoj se po shkojmë shumë mirë me Ukrainën dhe Rusinë”.

Një optimizëm i tillë bie ndesh me realitetet e vështira në terren. Megjithatë, Uashingtoni duket se është gjithnjë e më i përqendruar në një zgjidhje politike, një zgjidhje që mund të përfshijë lëshime territoriale nga Kievi në këmbim të garancive të sigurisë.

Sipas një raporti në Financial Times të martën, SHBA-të, Ukraina dhe shtetet evropiane kanë diskutuar një “plan mbështetjeje shumënivelësh” për një zgjidhje të ardhshme. Sipas kuadrit të raportuar, një shkelje e armëpushimit nga Rusia do të shkaktonte një përgjigje brenda 24 orëve, duke filluar me paralajmërime diplomatike dhe potencialisht duke përshkallëzuar në veprime ushtarake ukrainase, të ndjekura nga ndërhyrja nga një “koalicion i vullnetshëm”. Kjo ndoshta do të përfshinte vendet e BE-së, Mbretërinë e Bashkuar dhe Turqinë.

Por besueshmëria e planit është e paqartë. Uashingtoni nuk është zotuar zyrtarisht për të mbështetur vendosjen e trupave të Evropës Perëndimore në Ukrainë. Ajo që dihet është se SHBA-të po shqyrtojnë garancitë e sigurisë vetëm nëse Kievi pranon kompromise territoriale, duke përfshirë tërheqjen e forcave nga pjesë të Donbasit.

Këtu qëndron kontradikta thelbësore. Biseda e Rutte-s për një “koalicion të të vullnetshmëve”  sugjeron që trupat perëndimore mund të bëhen një tipar i peizazhit të pasluftës. Megjithatë, Moska e sheh këtë si një vijë të kuqe.

Ministria e Jashtme e Rusisë përsëriti të hënën se njësitë, infrastruktura ose instalimet ushtarake perëndimore në Ukrainë do të konsideroheshin ndërhyrje të huaja që paraqesin një kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë ruse. Ky qëndrim ka mbetur i qëndrueshëm.

Vizita e Rutte-s, pra, nënvizon një hendek në rritje midis planifikimit perëndimor dhe kërkesave ruse. Ndërsa NATO kërkon t’i paraqesë vendosjet e trupave si garanci sigurie, Moska i interpreton ato si përshkallëzim.

Në Kiev, atmosfera po ndryshon. Retorika publike e fitores totale i ka lënë vendin gjuhës së qëndresës dhe mbijetesës. Udhëheqësit tani flasin për mbrojtjen e njerëzve në vend të rimarrjes së çdo kilometri territori.

Misioni i Rutte duket se ka qenë të përshtasë pritjet politike të Ukrainës me afatet kohore diplomatike perëndimore dhe të sinjalizojë se faza ushtarake nuk mund të vazhdojë pafundësisht.

Por paqja sipas kushteve perëndimore mbetet e papajtueshme me kushtet e Moskës. E ardhmja e Ukrainës mund të debatohet në Abu Dhabi, por parametrat e saj ende po skicohen përgjatë vijave të frontit. Dhe në vijat e kuqe strategjike të fuqive të mëdha të përfshira.

Në këtë kuptim, vizita e Rutte-s kishte më pak të bënte me premtime sesa me përgatitje: përgatitjen e Kievit për kompromis, përgatitjen e Perëndimit për një negociatë të gjatë politike dhe përgatitjen e botës për realitetin se çdo zgjidhje do të pasqyrojë pushtetin, jo parimet.

Ky artikull u botua për herë të parë nga  Kommersant