Putin mbështet planin e Trump për paqen

Presidenti rus, Vladimir Putin, konfirmoi sot se Rusia ka marrë planin e SHBA-ve për zgjidhjen e konfliktit në Ukrainë.

Ai foli gjatë një mbledhjeje të Këshillit të Sigurisë në Moskë, duke thënë se propozimet e Donald Trump ishin diskutuar më parë gjatë samitit të dy presidentëve në Alaska, në gusht.

Putin e përshkroi planin e fundit 28-pikësh si një version të “modernizuar” të atyre propozimeve. Ai tha se i jep mbështetje këtij dokumenti dhe se ai mund të “shërbejë si bazë për një marrëveshje përfundimtare paqeje” në Ukrainë.

Ai shtoi se Ukraina kishte refuzuar t’i pranonte këto propozime.

Deklarata e Putinit vjen ndërsa diplomacia ndërkombëtare për gjetjen e një zgjidhjeje të qëndrueshme për konfliktin rus-ukrainas vazhdon të jetë e tensionuar.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar nga ana tjetër se vendi i tij nuk do të pranojë marrëveshjen e paqes të propozuar nga Shtetet e Bashkuara, duke theksuar se qëndrimi i tij për sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës është i pandryshueshëm.

Sipas Zelenskyt, Washingtoni e ka marrë përgjigjen që shumë kohë më parë. Ai u referua datës 20 maj 2019, ditën e inaugurimit të tij si president, kur publikisht u zotua se do të mbronte pavarësinë dhe sovranitetin e Ukrainës kundër çdo kompromisi territorial.

“Washingtoni e ka marrë përgjigjen më 20 maj 2019”, deklaroi ai, duke nënkuptuar se çdo plan apo propozim që nuk respekton kufijtë e njohur ndërkombëtarisht të Ukrainës është i papranueshëm.

Presidenti ukrainas ka përsëritur vazhdimisht se Ukraina nuk do të pranojë zgjidhje që legjitimon pushtimin rus apo që parashikon heqje dorë nga territore.

Aleatët më të mëdhenj evropianë të Kievit u rreshtuan me Presidentin Volodymyr Zelensky për të hedhur poshtë elementët kryesorë të planit për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.

Kancelari gjerman Friedrich Merz, Emmanuel Macron i Francës dhe Keir Starmer i Mbretërisë së Bashkuar ranë dakord për një telefonatë me Zelenskyn të premten se forcat e armatosura të Ukrainës duhet të mbeten të afta për të mbrojtur sovranitetin e saj dhe se linja aktuale e kontaktit duhet të jetë pika fillestare për çdo bisedime paqeje, sipas një deklarate nga qeveria gjermane.

Administrata e Donald Trump ka hartuar një plan paqeje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, i cili parashikon garanci sigurie të modeluara sipas Nenit 5 të NATO-s, në këmbim të lëshimeve të rëndësishme territoriale nga Kievi.

Drafti i marrëveshjes, sipas Axios, paraqet një qasje që mund të ndryshojë rrënjësisht arkitekturën e sigurisë evropiane.

Sipas dokumentit, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët evropianë do të detyroheshin të konsideronin çdo sulm të ardhshëm të Rusisë ndaj Ukrainës si sulm kundër gjithë komunitetit transatlantik.

Në rast të një agresioni të ri të qëllimshëm dhe afatgjatë nga Rusia përtej vijës së demarkacionit të dakorduar, SHBA dhe partnerët e tyre do të angazhoheshin të përgjigjeshin me masa të menjëhershme, duke përfshirë mundësinë e përdorimit të forcës ushtarake.

Presidenti amerikan do të konsultohej fillimisht me Ukrainën, NATO-n dhe partnerët evropianë, për të vendosur masat e nevojshme – nga asistenca e inteligjencës, ndihma logjistike e ekonomike, deri te veprimet diplomatike dhe ushtarake.

Drafti parashikon gjithashtu që vende kyçe të NATO-s, si Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Polonia dhe Finlanda, të njohin mbrojtjen e Ukrainës si pjesë të pandashme të sigurisë evropiane.

Ky angazhim do të zgjaste fillimisht 10 vite, me mundësi zgjatjeje me marrëveshje të ndërsjellë. Zbatimi do të mbikëqyrej nga një Komision i Përbashkët Monitorimi i drejtuar nga partnerët evropianë dhe me pjesëmarrjen e SHBA-ve.

Dokumenti parashikon nënshkrimet e përfaqësuesve të Ukrainës, Rusisë, SHBA-ve, BE-së dhe NATO-s.

Megjithatë, këto garanci të forta sigurie vijnë me një çmim të lartë për Kievin.

Plani kërkon që Ukraina të pranojë humbjen e një territori më të madh nga sa kontrollohet aktualisht nga Rusia.

Kremlini do të siguronte kontroll mbi të gjithë Donbas-in, ndërsa linjat e frontit në Kherson dhe Zaporizhzhia do të mbeteshin të ngrira.

Parashikohet edhe krijimi i një zone të demilitarizuar në lindje, ndërkohë që dokumenti kërkon rikthimin e Rusisë “në rrethin e vendeve të civilizuara”, përfshirë heqjen e sanksioneve dhe amnisti për krimet e luftës.

Aleatët më të mëdhenj evropianë të Kievit u rreshtuan me Presidentin Volodymyr Zelensky për të hedhur poshtë elementët kryesorë të planit për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.

Kancelari gjerman Friedrich Merz, Emmanuel Macron i Francës dhe Keir Starmer i Mbretërisë së Bashkuar ranë dakord për një telefonatë me Zelenskyn të premten se forcat e armatosura të Ukrainës duhet të mbeten të afta për të mbrojtur sovranitetin e saj dhe se linja aktuale e kontaktit duhet të jetë pika fillestare për çdo bisedime paqeje, sipas një deklarate nga qeveria gjermane.

Deputeti ukrainas Oleksiy Goncharenko pretendon se ka siguruar versionin e plotë të planit të paqes që administrata amerikane i ka dorëzuar Kievit.

Dokumenti përmban shtatë shtylla kryesore me 28 pika në tërësi dhe, sipas tij, paraqet kushtet më të detajuara deri tani për një marrëveshje të mundshme për t’i dhënë fund luftës.

Më poshtë përmbledhja e atyre që ai i quan pikat kyçe të planit, por ku nuk përfshihen të gjitha pikat e planit sipas formatit tërësor.

1. Statusi i Ukrainës

Ukraina duhet të mbetet përgjithmonë jashtë NATO-s, dhe kjo të shkruhet në Kushtetutë.

Forcat e Armatosura do të kufizohen dhe vendi nuk mund të ketë status bërthamor.

SHBA-të ofrojnë garanci sigurie, por jo të pakushtëzuara.

2. Territoret

Krimea, Donetsku dhe Luhansku njihen de facto si pjesë e Federatës Ruse.

Khersoni dhe Zaporizhzhia mbeten të ngrira përgjatë vijës aktuale të frontit, ndërsa krijohet një zonë e demilitarizuar nën kontroll faktik rus.

3. Rusia

Moska detyrohet të nënshkruajë një marrëveshje për të mos sulmuar sërish Ukrainën dhe të marrë një angazhim ligjërisht të detyrueshëm.

Rusia kthehet gradualisht në formatin G8 dhe sanksionet hiqen hap pas hapi.

4. Çfarë merr Ukraina

200 miliardë dollarë për rindërtimin, përfshirë 100 miliardë nga asetet ruse të ngrira.

Termocentrali bërthamor i Zaporizhzhias rikthehet në funksion nën mbikëqyrjen e IAEA-s, me shpërndarje të energjisë 50/50.

SHBA-të dhe BE-ja ofrojnë investime strategjike dhe krijohet një Fond Zhvillimi.

5. Humanitare

Zbatim i shkëmbimit “të gjithë për të gjithë” për robërit e luftës dhe rikthimi i fëmijëve të marrë nga Rusia.

6. Politika e brendshme

Zhvillimi i zgjedhjeve brenda 100 ditëve pas nënshkrimit të marrëveshjes dhe amnisti e përgjithshme për të gjithë pjesëmarrësit në luftë.

7. Mbikëqyrja dhe zbatimi

Krijohet një “Këshill Paqeje” i drejtuar nga Donald Trump që mbikëqyr zbatimin e marrëveshjes.

Çdo shkelje sjell rikthim automatik të sanksioneve.

Marrëveshja kërkon armëpushim të menjëhershëm dhe rikthim të trupave në pozicionet e dakorduara.

Pretendimet e Goncharenkos nuk janë konfirmuar zyrtarisht nga Washingtoni apo Kievi, por përmbajtja e dokumentit përputhet me linjat e përgjithshme të raportuara nga mediat amerikane mbi draftin e planit të paqes.

Nëse vërtetohet, dokumenti paraqet kompromiset më të mëdha që Ukraina do të duhej të pranonte që nga fillimi i luftës – dhe një ndryshim të thellë në arkitekturën e sigurisë evropiane.