Rama për Kushner: Nuk është çështje politike, kemi miqësi te vjetër, Shqipëria është shtëpi për miqtë tanë

Në një kohë kur rajoni i Ballkanit Perëndimor endet mes pritshmërive dhe zhgënjimeve të vjetra, Tirana rreh në një ritëm krejt tjetër.

Në zemër të këtij pulsi që synon hapur Evropën, Edi Rama—kryeministri i një vendi që e shikon integrimin jo thjesht si një objektiv diplomatik, por si projekt transformues të të gjithë shtetit.

Gazetarët e Die Presse, bashkë me kolegë nga ‘Profil’ dhe ‘Kurier’, e takuan Ramën në Tiranë, në një kohë kur atmosfera në kryeqytet është e mbushur me energji të reja kulturore, rini që kërkon Evropën pa kompleks, dhe politika që për herë të parë në dekada shihet si në një moment kritik strategjik.

I ulur në zyrën e tij në Tiranë, Rama nis nga e madhja: Pse Evropa duhet ta pranojë Shqipërinë?

“Nuk ka kuptim që Bashkimi Evropian të ketë kufij të brendshëm dhe të jashtëm të ndërthurur. Ballkani Perëndimor është pjesë organike e Evropës”.

Ai kujton se vetë BE-ja kishte humbur fokusin para disa vitesh, kur Emmanuel Macron bllokoi hapjen e negociatave. Sot, thotë ai, situata është transformuar.

“Evropa e ka kuptuar se siguria e saj është e brishtë. Lufta në Ukrainë e ndryshoi këtë”.

Një plan konkret: 2030 si horizont i mundshëm

Rama zbulon se Shqipëria ka një plan të detajuar negociues me BE-në: afate, kapituj pune, mbështetje teknike dhe synimin që negociatat të mbyllen brenda 2030-s.

Ai është optimist, por jo naiv:

“A do të jemi Austri brenda dy vitesh? Jo. Por kriteret e anëtarësimit janë të qarta. Ne do t’i përmbushim”.

SPAK – “Ilaçi i hidhur, por i domosdoshëm”

Një nga temat më të prekshme: SPAK-u, struktura e re e antikorrupsionit që ka prekur politikanë, ish-ministra dhe figura të profilit të lartë.

Rama thotë se gjithçka ishte e pritshme dhe pjesë e reformës së ndërmarrë.

“Ne ndërtuam mekanizma që të hetonin dhe të dënonin këdo. Nuk është e këndshme, por është e vetmja rrugë”.

Ai pranon se ka gabime, por thekson se si mjet institucional kjo është revolucionare për Shqipërinë.

Aeroporti i Vlorës dhe polemikat: investitorë globalë, akuza lokale

Kryeministri komenton debatet për aeroportin e Vlorës dhe praninë e Jared Kushner dhe familjes Trump në projekte të mëdha zhvillimore:

“Në çdo projekt madhor ka njerëz që duan të mos preket asgjë. E respektoj, por nuk është realiste. Aeroporti do të hapet vitin tjetër”.

Sa u përket lidhjeve me Kushner:

“Nuk është çështje politike. Është një miqësi e vjetër. Shqipëria është shtëpi për miqtë tanë”.

Shqipëria mes fuqive globale: Amerika, Rusia dhe Evropa

Rama e sheh Shqipërinë si një vend që nuk mund të zgjedhë frontet e mëdha.

“Jemi shumë të vegjël për të qenë pjesë e konflikteve. Duhet të flasim me të gjithë”.

Por për Rusinë ka një qasje krejt tjetër.

Shqipëria u distancua nga Moska që në 1960, s’ka marrëdhënie diplomatike të nivelit të lartë dhe “as që e ka ndjerë ndonjëherë mungesën”.

Ai është i prerë:

“Evropa duhet të flasë me Rusinë. Është fqinji i saj, jo i Amerikës”.

Rama dhe besimi i shqiptarëve: “Evropa është feja jonë kryesore”

Një nga momentet më të forta të intervistës është kur Rama flet për identitetin shqiptar.

“Unë jam katolik. Bashkëshortja ime është myslimane. Fëmijët e mi janë ortodoksë. Por feja jonë e përbashkët është Evropa”.

Ai thotë se pritshmëritë e larta janë të shëndetshme.

“Njerëzit që duan të martohen kanë gjithmonë pritshmëri të mëdha. Dhe është mirë. Energjia e pritjes na shtyn të ecim përpara”.

Integrimi si proces i shërimit të shtetit

Rama thekson diçka thelbësore që shpesh humbet në debatet teknike: se negociatat janë një proces transformimi të brendshëm të institucioneve.

“Ne nuk po bëjmë detyra shtëpie për Brukselin. Po ndërtojmë institucione europiane sepse Shqipëria ka nevojë për to”.

Krahasimi i tij shkon deri te shembulli i Afganistanit dhe Irakut.

“Dështuan sepse nuk kishin Bashkimin Evropian. Vetëm Evropa ka durimin dhe filozofinë për të ndërtuar institucione”.

Mes ndërtimeve dhe kritikëve: “Ne jemi bërë fanatikisht evropianë”

Për shqetësimet mbi ritmin e ndërtimeve në Tiranë, Rama thotë se në krahasim me qytetet evropiane, ritmi është normal dhe investimet po i japin identitet kryeqytetit.

Ndërsa për entuziazmin e shqiptarëve, ai është i sinqertë.

“Ne jemi fanatikë të Evropës. Ndaj Evropa është feja jonë”.

Shqipëria e sotme ndodhet në mes të rrugës: me sytë nga Brukseli, por me ritmin e vet, shpesh të çuditshëm, shpesh të guximshëm, por gjithmonë në lëvizje.

Ndoshta shumë evropian, siç kërkon Rama të lërë të kuptohet, edhe pa qenë ende anëtar. AP