Roli i Trump për Gazën ishte vendimtar, por jo një udhërrëfyes për paqen

Udhëtimi i shpejtë i Donald Trump në Izrael dhe Egjipt ishte xhiroja e fitores që ai dëshironte.

Kushdo që shikonte fjalimet që ai mbajti në Jerusalem dhe Sharm el-Sheikh, mund të shihte një burrë që shijonte pushtetin e tij – duke shijuar duartrokitjet në parlamentin e Izraelit dhe në Egjipt, duke u kënaqur me faktin se kaq shumë krerë shtetesh dhe qeverish kishin mbërritur me avion.

Një diplomat veteran në dhomë tha se dukej sikur Trump e shihte rolin e udhëheqësve botërorë atje si figurantë në sheshxhirimin e tij.

“E tëra çfarë kam bërë gjatë gjithë jetës sime janë marrëveshjet. Marrëveshjet më të mëdha thjesht ndodhin… Kjo është ajo që ndodhi këtu. Dhe ndoshta kjo do të jetë marrëveshja më e madhe nga të gjitha,” tha ai.

Pa dyshim, Trump mund të marrë meritat për armëpushimin dhe marrëveshjen e shkëmbimit të pengjeve. Katari, Turqia dhe Egjipti përdorën ndikimin e tyre ndaj Hamasit për ta detyruar atë të pranonte.

Kjo e bëri atë një përpjekje të përbashkët, por roli i Trump ishte vendimtar.

Pa shtytjen e tij për të kërkuar pëlqimin e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu për kushtet që ai i kishte refuzuar më parë, marrëveshja nuk do të ishte nënshkruar.

Ndihmon të njihet se çfarë është marrëveshja – dhe çfarë nuk është.

Marrëveshja ishte për një armëpushim dhe një shkëmbim pengjesh me të burgosur. Nuk është një marrëveshje paqeje, apo edhe fillimi i një procesi paqeje.

Faza tjetër e planit 20-pikësh të Trump kërkon një marrëveshje që plotëson boshllëqet e kornizës e cila deklaron se Rripi i Gazës do të demilitarizohet, sigurohet dhe qeveriset nga një komitet që përfshin palestinezët.

Do t’i raportojë një Bordi Paqeje të kryesuar nga Presidenti Trump. Duhet të bëhet një punë e konsiderueshme në detajet e nevojshme për ta bërë këtë të ndodhë.

Marrëveshja e Gazës nuk është një hartë rruge drejt paqes në Lindjen e Mesme, destinacioni përfundimtar dhe deri më tani i paarritshëm.

Po aq seriozisht, nuk ka asnjë provë të vullnetit politik të nevojshëm për të arritur një marrëveshje të vërtetë paqeje. Shumica e luftërave përfundojnë me palë ndërluftuese të rraskapitura që bëjnë një lloj marrëveshjeje. Lufta në Gaza është bërë një nga ato, nëse, siç ka deklaruar Trump, ajo vërtet ka mbaruar.

Mënyra tjetër për t’i dhënë fund një lufte është me një fitore të plotë që i lejon fituesit të diktojnë rrugën përpara. Shembulli më i mirë është dorëzimi pa kushte i Gjermanisë naziste në vitin 1945.

Para 9 shtatorit, kur Netanyahu urdhëroi një sulm me raketa ndaj Katarit, ai dukej se ishte ende i vendosur ta shtypte armikun e Izraelit në mënyrë aq të plotë, sa Izraeli të ishte në gjendje të diktonte të ardhmen e Gazës.

Sulmi e zemëroi Trumpin.

Katari është një nga aleatët kryesorë të Amerikës në rajon dhe vendi ku ndodhet baza më e madhe ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme. Është gjithashtu një vend ku bijtë e tij kanë bërë biznes fitimprurës. Trump hodhi poshtë justifikimin e Netanyahut se objektivi, i cili nuk u arrit, ishte udhëheqja e Hamasit, jo Katari.

Për Trumpin, interesat e Amerikës vijnë përpara atyre të Izraelit. Ai nuk është si Joe Biden, i cili ishte i përgatitur të pranonte dëmtimin e pozicionit të Amerikës në rajon si çmimin e nevojshëm për mbështetjen e Izraelit.

Trump është kthyer në Uashington DC. Diplomatët thonë se amerikanët e kuptojnë se sqarimi i detajeve është jetik dhe nuk do të ndodhë shpejt. Problemi është se ata mund të mos kenë kohë të mjaftueshme.

Armëpushimet gjithmonë shkelen në fazat e tyre të hershme. Ato që mbijetojnë kanë tendencë të bazohen në marrëveshje të ngushta, të bëra nga palët ndërluftuese të cilat kanë vendosur se opsioni i tyre më i mirë është t’i bëjnë ato të funksionojnë.

Rreziku është se armëpushimit në Gaza i mungojnë këto baza. Vetëm 24 orë pasi izraelitët dhe palestinezët, për arsye shumë të ndryshme, ndanë gëzimin dhe lehtësimin që pengjet, të burgosurit dhe të paraburgosurit ishin në shtëpi, po shfaqen çarje në armëpushim.

Hamasi, deri më tani, ka kthyer vetëm katër nga trupat e 28 pengjeve që u vranë gjatë burgosjes së tyre. Shpjegimi i tij është se është shumë e vështirë të gjesh varret e tyre në detin e rrënojave që Izraeli ka krijuar në Gaza.

Durimi i Izraelit është i pakët.

Fati i trupave të pengjeve do të bëhet një çështje gjithnjë e më e madhe në Izrael nëse eshtrat e tyre nuk riatdhesohen.

Si përgjigje të parë, Izraeli ka thënë se derisa Hamasi të përmbushë detyrimet e tij, do ta përgjysmojë rrjedhën e ndihmës në Gaza dhe nuk do ta rihapë pikën kufitare të Gazës me Egjiptin – pikën kufitare Rafah.

Bezalel Smotrich, ministri ekstremist ultranacionalist i financave i Izraelit, i cili kundërshton marrëveshjen e Gazës, postoi në mediat sociale se “vetëm presioni ushtarak i kthen pengjet”. AP