Telefonata e mesnatës/ SHBA dhe Irani rikthejnë kontaktin e drejtpërdrejt, pas shpërthimit të luftës

Një kanal komunikimi i drejtpërdrejtë mes të dërguarit amerikan për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, dhe ministrit të Jashtëm iranian Abbas Araghchi është riaktivizuar në ditët e fundit, sipas një zyrtari amerikan dhe një burimi me njohuri mbi zhvillimet.
Ky është kontakti i parë i njohur drejtpërdrejt mes dy palëve që nga shpërthimi i luftës mes SHBA-ve dhe Iranit më shumë se dy javë më parë, raporton Axios.
Sipas burimeve, Araghchi i ka dërguar mesazhe tekstuale Witkoff-it, të cilat janë fokusuar kryesisht në mundësinë e përfundimit të luftës.
Nuk është e qartë se sa substanciale kanë qenë mesazhet apo sa komunikime janë shkëmbyer.
Raportimi i platformës investigative Drop Site News pretendoi se ishte Witkoff ai që kishte tentuar të kontaktonte Araghchin dhe se ministri iranian po i injoronte mesazhet.

Por një zyrtar amerikan i tha Axios se në fakt ishte pala iraniane ajo që po kërkonte të angazhohej, ndërsa shtoi se SHBA-të “nuk po zhvillojnë bisedime” me Iranin në këtë moment.
Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të hënën se Irani ka komunikuar me Shtetet e Bashkuara, por shtoi se nuk është e qartë nëse personat që po kontaktojnë janë të autorizuar për të negociuar.
“Ata duan të bëjnë një marrëveshje. Po flasin me njerëzit tanë… por ne nuk e dimë kush janë dhe nëse kanë autoritet për të negociuar”, tha Trump para gazetarëve.
Megjithëse u shpreh skeptik për gatishmërinë e Teheranit për një marrëveshje, ai tha se nuk është kundër bisedimeve, duke theksuar se “ndonjëherë gjëra të mira mund të dalin prej tyre”.
Presidenti amerikan gjithashtu vuri në dukje se situata e lidershipit në Iran është e paqartë, pasi shumë zyrtarë të lartë janë vrarë gjatë konfliktit.
Ai përmendi edhe faktin se udhëheqësi i ri Suprem, Mojtaba Khamenei, nuk është parë në publik dhe se ekzistojnë dyshime nëse është ende gjallë.
Nga ana tjetër, një zyrtar i lartë amerikan hodhi poshtë kërkesën e Iranit për “shpagime” si pjesë e një marrëveshjeje paqeje.
Megjithatë, ai tha se Trump mbetet i hapur ndaj një marrëveshjeje që do t’i lejonte Iranit të “integrohej me pjesën tjetër të botës dhe të përfitonte nga eksportet e naftës”.
“Presidenti është gjithmonë i hapur për një marrëveshje, por nuk negocion nga një pozicion dobësie”, tha zyrtari.
Zyrtarët iranianë ndërkohë kanë deklaruar publikisht se nuk po zhvillojnë negociata për armëpushim me administratën Trump. Sipas tyre, Teherani nuk është i interesuar për një armëpushim të përkohshëm që do t’i jepte kohë SHBA-ve dhe Izraelit të rigrupohen për sulme të tjera, por kërkon garanci për një marrëveshje paqeje të përhershme.
Megjithatë, vetë Araghchi nuk konsiderohej më parë si një vendimmarrës kyç në sistemin politik iranian.

Zyrtarët amerikanë besojnë se ai nuk ka autoritet për të marrë vendime strategjike.
Sipas burimeve, ministri i Jashtëm iranian po bashkëpunon ngushtë me sekretarin e Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, Ali Larijani, i cili thuhet se është bërë lideri civil de facto i vendit pas vrasjes së ish-udhëheqësit suprem Ali Khamenei.
Për Washingtonin, Araghchi mbetet kanali më i drejtpërdrejtë i komunikimit me Teheranin, kryesisht sepse ekziston një marrëdhënie e mëparshme diplomatike me të -dhe sepse ai është një nga zyrtarët e lartë iranianë që ende është gjallë.