LUFTA/ TRUMP E KA HUMBUR FILLIN NE IRAN

Abbas Araghchi,

Në Teheran, situata pas vdekjes së Ajatollahut Ali Khamenei është kaotike dhe e paparashikueshme, duke krijuar një sfidë të madhe për administratën e Donald Trump.

Aksionet e Izraelit brenda Iranit, që synuan eliminimin e udhëheqësit suprem dhe të familjes së tij, e kanë lënë vendin pa një figurë të fuqishme të vetme që të negociojë me Perëndimin, duke ndryshuar shpesh arkitekturën e pushtetit.

Në krye të vendit që tani konsiderohet “i përkohshëm” janë dy individë: Ali Larijani, përgjegjës për çështjet politike dhe Mohammed Baqer Qalibaf, që menaxhon çështjet ushtarake.

Marrëdhënia e tyre rivalizuese gjatë paqes është lënë mënjanë në kohë lufte, por qëndrimi i tyre ndryshon: Larijani synon një qasje pragmatike dhe teknokratike, ndërsa Qalibaf ndjek modelin e Gardës Revolucionare dhe mbështet trashëgiminë e Mojtaba Khameneit, djalit 56-vjeçar të udhëheqësit të vrarë, i cili kërkon të marrë frenat e pushtetit me mbështetjen e dy figurave të ashpra të Gardës Revolucionare, Hossein Taeb dhe Ahmad Vahidi.

Teherani po shfrytëzon ekonominë dhe perceptimin amerikan për të ndikuar në politikën e jashtme të SHBA-ve.

Duke kërcënuar fqinjët e Gjirit dhe transitin e mbi 20 milionë fuçive nafte përmes Ngushticës së Hormuzit, Irani synon të ngrejë çmimet globale të energjisë dhe të ndikojë mbi klimën politike në SHBA, duke presionuar Trump për të shpallur një “fitore të boshatisur” dhe për të tërhequr operacionin.

Ndërkohë, popullsia iraniane që jeton nën regjimin e ashpër mbetet kryesisht spektatore, duke u përpjekur të shmangë konfliktin. Qëllimi fillestar i Trump, që paralajmëroi autoritetet iraniane për të ndaluar vrasjet e protestuesve, po rezulton i paefektshëm.

Operacioni Epic Fury ka treguar se realiteti i luftës është shumë larg fantazisë së një sulmi “magjik” që do të shkatërronte tiraninë pa dëmtuar të pafajshmit, pasi tashmë një goditje aksidentale në shkollën për vajza Shajareh Tayyebeh ka rikujtuar të gjithë koston e të pafajshmëve në këtë konflikt.

Në këtë luftë, çdo palë është duke humbur: strategjia dhe iluzionet e një fitore të shpejtë janë zbehur, dhe për Iranin, Trumpin dhe rajonin, perspektiva mbetet e paqartë dhe e rrezikshme.