Armagedoni/ Trump i bllokuar dhe i frustruar, ai e ka kaluar pikën e moskthimit

Analisti Ian Bremmer: “Sulmi ndaj Iranit është gabimi më i rëndë i dy mandateve të Trump. Udhëheqja e shkatërruar e regjimit nuk kërkon më zgjidhje diplomatike, nuk ka asgjë për t’u frikësuar.”

A po përjetojmë një Armagedon energjitik, siç e titulloi editorialin e saj Financial Times pas sulmit me raketa balistike iraniane në objektet e prodhimit të gazit të Katarit, më të mëdhatë në botë?

“Armagedoni? Një fjalë e çuditshme dhe mashtruese: do të thotë shkatërrim total”, thotë Ian Bremmer, themelues dhe drejtues i Qendrës Euroaziatike për Kërkime Gjeopolitike. “Nuk jemi atje. Por me Ngushticën e Hormuzit të mbyllur dhe pa mundësi për zgjidhjen e krizës në afat të shkurtër, nuk shoh se si mund të shmanget një recession I madh. Kjo është një situatë jashtëzakonisht serioze e shkaktuar nga një gabim gjigant gjykimi nga Donald Trump, më i rëndë që ai ka kryer në dy presidencat e tij.”

Trump i tërhequr në luftë nga Netanyahu, siç pretendon Joe Kent, shefi i dorëhequr i antiterrorizmit?

“Jo. Udhëheqësi izraelit është përpjekur t’i bindë të gjithë presidentët të sulmojnë Iranin. Ata nuk e bënë kurrë. Madje as Trump, deri më tani. Pastaj, suksesi ushtarak i bastisjes në Venezuelë e bindi atë se mund të bënte të njëjtën gjë në Iran, megjithëse me vështirësi më të mëdha.

Por si mund ta nënvlerësonte fuqinë ushtarake të Iranit? Si mund të priste të gjente një Delcy Rodríguez në regjimin e ajatollahëve? Gjeneralët dhe këshilltarët…

“Ai e dinte se do të ishte më e vështirë, por gjithashtu mendonte se suksesi do të ishte më i madh. Ai kishte besim të madh në forcën ushtarake dhe teknologjike të SHBA-së. Ai ishte gjithashtu i sigurt sepse në të kaluarën, reagimi iranian ndaj vrasjes së gjeneral Soleimani dhe bastisjeve të qershorit kishte qenë shumë i butë dhe i turpshëm. Këshilltarët e tij nuk kishin guximin të përpiqeshin ta bindnin”.

Dhe tani?

“Trump është i bllokuar dhe jashtëzakonisht i frustruar, ai e ka kaluar pikën e moskthimit: Udhëheqja e shkatërruar e Iranit nuk kërkon më zgjidhje diplomatike dhe as nuk ka frikë nga diçka më e keqe se ajo që ka ndodhur tashmë. Trump nuk e di më se ku të godasë, pasi teorikisht ka shkatërruar tashmë të gjitha objektivat e tij ushtarake. Megjithatë, Teherani vazhdon të lëshojë jo vetëm dronë, por edhe raketa balistike. Dhe me Hormuzin e bllokuar dhe ekonominë globale të mbytur, Trump nuk ka më mundësinë të pretendojë se ka fituar: një tërheqje që deklaron misionin e tij të përfunduar.”

A jemi në prag të një ndërhyrjeje të forcave tokësore?

“Është një mundësi shumë reale. Me tre mundësi: të sekuestrohet uranium i pasuruar nga objektet bërthamore, të pushtohet ishulli Kharg, zemra e naftës së Iranit, ose të pushtohet një pjesë e bregdetit për të mbrojtur Hormuzin. Të gjitha operacione shumë komplekse dhe të rrezikshme, që kushtojnë shumë jetë dhe me një rezultat të pasigurt. Dhe jo të afërt. Kjo krizë do të zgjasë. Dhe Amerika nuk ka anije të mjaftueshme: ata në zonë, nëse po mbrojnë objektet e naftës, nuk mund të shoqërojnë konvojet e cisternave.”

Ndihmë nga evropianët dhe Japonia?

“E kam parë deklaratën e përbashkët. Por ata nuk do të ndërhyjnë derisa të ndalen armiqësitë.”

Disa konservatorë amerikanë e shohin këtë si një avantazh afatgjatë për SHBA-në: ata janë të vetëmjaftueshëm në energji, ndërsa Kina tashmë po racionon.

“Nuk është kështu. Tregjet janë globale, Amerika po vuan gjithashtu. Për shkak të çmimeve, furnizimeve. Pjesa më e madhe e benzinës së konsumuar në bregdetin e Atlantikut vjen nga rafineritë e furnizuara me naftë nga Gjiri.”

Trump përballet edhe me probleme të brendshme politike. Disa besojnë se ai do të përpiqet të shtyjë zgjedhjet e mesit të mandatit për shkak të luftës.

“Unë e përjashtoj; do të ishte e patolerueshme për të gjithë amerikanët. Ai do t’i kandidojë, do t’i humbasë, do të jetë i tërbuar, do t’i fajësojë të tjerët. Do të ketë beteja ligjore. Këto janë kohë të rrezikshme.”