Lifestyle
A SHOHIN ËNDRRA MERIMANGAT? SHKENCA ZBULON GJUMIN E TYRE TË PAZAKONTË
Një merimangë që pushon, lëviz sytë dhe dridh këmbët gjatë gjumit. Pamja ngre një pyetje të pazakontë: a mund të jetë duke ëndërruar?
Studiuesit e Universitetit të Bonit kanë zbuluar se një lloj merimange kërcyese australiane kalon nëpër dy faza të dallueshme gjumi. Njëra prej tyre shfaq ngjashmëri me fazën REM te njerëzit, gjatë së cilës përjetohen shumë prej ëndrrave tona.
Merimanga quhet Portia fimbriata. Kur rritet, ka afërsisht përmasat e një monedhe një euro dhe njihet për strategjitë e ndërlikuara të gjuetisë.
Për disa ditë e net, shkencëtarët e ndoqën me kamera me rezolucion të lartë dhe regjistrime me rreze infra të kuqe. Dokumentuan qëndrimet e trupit, lëvizjet e syve dhe dridhjet e muskujve.
Për të kuptuar nëse kafsha flinte vërtet, matën edhe reagimin ndaj tingujve. Gjatë gjumit, përgjigjja ishte më e ngadaltë. Kur pushimi u ndërpritej, merimangat më pas kompensonin gjumin e humbur.
Këto janë prova të një gjumi të rregulluar biologjikisht.
Por ëndrrat mbeten të paprovuara. Studiuesit vëzhguan sjelljen, pa matur drejtpërdrejt aktivitetin e trurit. Ngjashmëria me gjumin njerëzor nuk mjafton për të ditur çfarë përjeton merimanga.
Zbulimi, i botuar në revistën PNAS, hap një dritare mbi historinë e gjumit: si ka evoluar ai dhe përse shfaq forma të ngjashme te kafshë me sisteme nervore kaq të ndryshme.
Një krijesë e vogël po u jep shkencëtarëve arsye të reja për të studiuar një nga misteret që ndajmë edhe ne: atë që ndodh kur flemë.