Jo vetëm naftë, tani edhe interneti/ Irani përdor Hormuzin si armë presioni global

I inkurajuar nga bllokada e suksesshme gjatë luftës në Ngushticën e Hormuzit, Irani po i drejtohet një prej arterieve më të fshehta të ekonomisë globale: kabllove nënujore që kalojnë nën këtë rrugë detare dhe që transportojnë sasi të mëdha trafiku interneti dhe financiar mes Europës, Azisë dhe Gjirit Persik.

Republika Islamike synon t’u vendosë tarifa kompanive më të mëdha teknologjike në botë për përdorimin e kabllove nënujore të internetit të shtrira nën Ngushticën e Hormuzit. Media të lidhura me shtetin iranian kanë lëshuar paralajmërime të paqarta se trafiku mund të ndërpritet nëse kompanitë nuk paguajnë. Javën e kaluar, ligjvënësit në Teheran diskutuan një plan që mund të prekë kabllot nënujore që lidhin vendet arabe me Europën dhe Azinë.

“Do të vendosim tarifa mbi kabllot e internetit,” deklaroi javën e kaluar në platformën X zëdhënësi ushtarak iranian, Ebrahim Zolfaghari.

Media të lidhura me Gardën Revolucionare thanë se plani i Teheranit për të nxjerrë të ardhura nga ngushtica do t’i detyronte kompani si Google, Microsoft, Meta dhe Amazon të respektonin ligjin iranian, ndërsa kompanitë e kabllove nënujore do të duhej të paguanin tarifa licencimi për kalimin e tyre. Sipas raportimeve, të drejtat për riparimin dhe mirëmbajtjen e kabllove do t’u jepeshin ekskluzivisht kompanive iraniane.

Disa prej këtyre kompanive kanë investuar në kabllot që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit dhe Gjirit Persik, por mbetet e paqartë nëse këto kabllo kalojnë në ujërat territoriale iraniane.

Po ashtu, nuk është e qartë se si regjimi iranian mund t’i detyrojë gjigantët teknologjikë të zbatojnë këto kërkesa, pasi ata ndalohen të bëjnë pagesa ndaj Iranit për shkak të sanksioneve të rrepta amerikane. Për këtë arsye, vetë kompanitë mund t’i konsiderojnë deklaratat iraniane më shumë si presion politik sesa si politikë konkrete.

Ndërsa shtohen frikërat për një rifillim të luftës pas rikthimit të presidentit amerikan Donald Trump nga Kina, Irani po sinjalizon gjithnjë e më shumë se zotëron mjete të fuqishme presioni përtej forcës ushtarake. Kjo lëvizje nxjerr në pah rëndësinë e Ngushticës së Hormuzit jo vetëm për eksportet energjetike, por edhe si një instrument afatgjatë ekonomik dhe strategjik për Teheranin.

Kabllot nënujore përbëjnë bazën e lidhjes globale, duke transportuar pjesën dërrmuese të trafikut të internetit dhe të dhënave në botë. Çdo goditje ndaj tyre do të ndikonte shumë më tepër sesa shpejtësia e internetit, duke rrezikuar sistemet bankare, komunikimet ushtarake, infrastrukturën cloud të inteligjencës artificiale, punën në distancë, lojërat online dhe shërbimet e transmetimit.

Sipas Dina Esfandiary, drejtuese për Lindjen e Mesme në Bloomberg Economics, kërcënimet iraniane janë pjesë e një strategjie për të treguar ndikimin e Teheranit mbi Ngushticën e Hormuzit dhe për të garantuar mbijetesën e regjimit, objektiv kyç për Republikën Islamike gjatë luftës.

“Ai synon të imponojë një kosto kaq të madhe mbi ekonominë globale, sa askush të mos guxojë ta sulmojë më Iranin,” tha ajo.