✦
Thinking ...
Connect with us

Shkrime

Trump nën rrethim/ Alarm global, një front i ri bashkon armët, po ngrihet kundër Amerikës

Nga Hal Brands

Bashkëpunimi mes Rusisë, Kinës, Iranit dhe Koresë së Veriut po merr një formë gjithnjë e më të rrezikshme. Edhe pse këto vende nuk janë të lidhura nga një aleancë formale, interesat e përbashkëta dhe armiqësia ndaj fuqisë amerikane po i afrojnë ato në mënyrë të konsiderueshme.

Sipas Hal Brands, zhvillimet e fundit tregojnë se kjo nuk është më një seri marrëdhëniesh të izoluara. Rusia po ndihmon Iranin, Kina po zgjeron bashkëpunimin ushtarak dhe ekonomik me Moskën dhe Teheranin, ndërsa Koreja e Veriut po furnizon Rusinë me municione, raketa dhe trupa.

Ky bashkëpunim u përshpejtua pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022. Izolimi i Moskës nga Perëndimi e shtyu atë drejt një varësie më të madhe nga Pekini, Teherani dhe Pheniani. Kina u bë një mbështetëse kryesore ekonomike dhe teknologjike e Rusisë, Irani siguroi dronë dhe ekspertizë ushtarake, ndërsa Koreja e Veriut furnizoi Moskën me armë dhe trupa.

Por rrjedha e ndihmës po shkon në të dyja drejtimet.

Rusia ka transferuar teknologji dhe ekspertizë ushtarake te Irani dhe Koreja e Veriut, ndërsa Kina ka përfituar nga teknologjia e avancuar ushtarake ruse. Kështu është krijuar një rrjet bashkëpunimi ku secili prej këtyre regjimeve mund të forcojë kapacitetet e veta duke përfituar nga dobësitë dhe nevojat e të tjerëve.

Për SHBA-në, problemi është strategjik.

Ndihma ruse dhe kineze e bën më të vështirë për Perëndimin t’i bëjë presion Moskës për luftën në Ukrainë. Mbështetja ndaj Iranit dhe aleatëve të tij rrit kërcënimet ndaj lundrimit dhe forcave amerikane në Lindjen e Mesme, ndërsa teknologjia ruse po ndihmon Kinën të avancojë kapacitetet e saj ushtarake në Paqësor.

Në të njëjtën kohë, këto konflikte kanë një efekt tjetër: shpërndajnë vëmendjen dhe burimet amerikane në disa fronte njëherësh.

Kjo mund të jetë veçanërisht e rëndësishme nëse tensionet me Kinën përshkallëzohen. Një SHBA e angazhuar për vite me radhë në Lindjen e Mesme dhe në mbështetjen e Ukrainës mund të përballet me kufizime të municioneve, kapaciteteve dhe gatishmërisë ushtarake pikërisht në momentin kur Kina vendos të testojë ekuilibrin e fuqisë në Paqësorin Perëndimor.

Brands paralajmëron se edhe stërvitjet e përbashkëta ushtarake ruso-kineze, nga Lindja e Largët deri në Arktik, dërgojnë një sinjal të qartë: dy fuqitë mund të jenë duke u përgatitur për të bashkëpunuar në një krizë të ardhshme globale.

Kjo nuk do të thotë se ekziston një bllok i unifikuar autokratik. Marrëdhëniet mes tyre janë pragmatike, të mbushura me mosbesim dhe interesa të ndryshme. Rusia, për shembull, nuk e sheh pa shqetësim varësinë e saj në rritje nga Kina.

Por pikërisht këtu qëndron rreziku: ato nuk kanë nevojë të besojnë plotësisht te njëra-tjetra për të bashkëpunuar kundër një kundërshtari të përbashkët.

Sipas Brands, ideja që SHBA-ja mund ta zgjidhë problemin duke u afruar me Moskën për t’u përqendruar te Kina është shumë më e ndërlikuar sesa duket. Përgjigjja më e qëndrueshme është forcimi i kapaciteteve ushtarake, aleancave dhe koordinimit strategjik të Perëndimit.

Problemi është se ndërsa shpenzimet ushtarake po rriten në botën demokratike, kohezioni politik dhe besimi te udhëheqja amerikane po përballen me sfida.

Dhe sa më shumë që Rusia, Kina, Irani dhe Koreja e Veriut bashkëpunojnë, aq më i madh bëhet rreziku që SHBA-ja të përballet jo me një kundërshtar të vetëm, por me një sistem rivalësh që veprojnë në disa fronte njëkohësisht.

Për Brands, bota nuk ka hyrë ende në një tjetër Luftë Botërore. Por po hyn në një epokë shumë më të rrezikshme: një epokë ku fuqitë revizioniste po bashkëpunojnë, ndërsa konfliktet po përhapen dhe ekuilibri global po vihet gjithnjë e më shumë në provë.

Advertisement