TRUMP: DO TA GODASIM IRANIN ATY KU I DHEMB

Donald Trump duket se po ndryshon armën, por jo objektivin.

Pas muajsh përplasjeje ushtarake me Iranin, goditjesh ajrore dhe kërcënimesh për një ofensivë të re, presidenti amerikan po zhvendos qendrën e betejës nga qielli në ekonomi.

Nga bombat te sanksionet. Nga raketat te bllokada. Nga goditja e drejtpërdrejtë te shtrëngimi gradual.

Kjo është faza e re e strategjisë amerikane ndaj Teheranit.

Sipas raportimeve të fundit, administrata Trump po rikthehet te presioni ekonomik, ndërsa një ofensivë e re ushtarake nuk duket të jetë zgjedhja e menjëhershme e Uashingtonit. Trump vetë e ka përshkruar qasjen e re si më të “ulët në profil”, ndërsa zyrtarët amerikanë vazhdojnë të mbajnë të hapura të gjitha opsionet.

Por kjo nuk do të thotë se presioni është zbutur.

Përkundrazi.

Mund të ketë ndryshuar vetëm forma e luftës.

Kur bombat nuk mjaftojnë

Problemi i madh për Uashingtonin është se fuqia ushtarake nuk e ka prodhuar ende rezultatin politik që kërkon Trump.

Irani është goditur rëndë, por regjimi nuk është dorëzuar. Negociatat kanë ngecur dhe çështja e Ngushticës së Hormuzit mbetet një nga pikat kryesore të përplasjes.

Kjo e ka vendosur Trumpin përballë një dileme të vështirë.

Të vazhdojë bombardimet do të thotë të rrisë koston ushtarake dhe politike.

Të tërhiqet plotësisht do të mund të interpretohej si dështim.

Prandaj del alternativa e tretë:

ta mbajë Iranin nën presion, por pa hapur menjëherë një front të ri ushtarak.

Arma e vjetër rikthehet në skenë

Trump nuk po zbulon një armë të re.

Ai po rikthen një armë që e njeh shumë mirë: presionin ekonomik.

Sanksionet synojnë të godasin të ardhurat e Iranit, veçanërisht aftësinë e tij për të eksportuar naftë dhe për të përdorur sistemin financiar ndërkombëtar.

Kjo është logjika e “maximum pressure” që Trump ka përdorur edhe më parë.

Por këtë herë situata është shumë më dramatike.

Sepse sanksionet po kombinohen me bllokadën detare.

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, deklaroi më 13 gusht se Marina amerikane mund ta mbajë bllokadën ndaj porteve iraniane për një kohë të pacaktuar, duke zëvendësuar vazhdimisht anijet e dislokuara.

Kjo do të thotë se Uashingtoni po përpiqet ta shtrëngojë Iranin nga dy drejtime:

paratë dhe rrugët e naftës.

Hormuzi bëhet pjesë e luftës ekonomike

Këtu hyn në lojë Ngushtica e Hormuzit.

Është një nga arteriet më të rëndësishme energjetike të botës dhe sot është kthyer në simbolin e përplasjes amerikano-iraniane.

Trump pretendon se SHBA ka kontroll mbi ngushticën.

Irani pretendon të kundërtën.

Të dyja palët flasin për kontroll.

Dhe pas këtij debati fshihet një pyetje shumë më e madhe:

Kush kontrollon rrjedhën e energjisë, kontrollon një pjesë të rëndësishme të presionit ekonomik global.

Prandaj bllokada nuk është thjesht një operacion ushtarak.

Është edhe një armë ekonomike.

Trump po kërkon një fitore pa një luftë të re

Kjo mund të jetë dilema kryesore e presidentit amerikan.

Trump dëshiron një rezultat.

Por një ofensivë e re mund ta bëjë konfliktin edhe më të kushtueshëm.

Ndërkohë, presioni ekonomik i jep Uashingtonit mundësinë të presë.

Të shohë sa gjatë mund të rezistojë ekonomia iraniane.

Të shohë nëse presioni financiar prodhon krizë politike.

Dhe, mbi të gjitha, të presë nëse Teherani do të kthehet në tryezën e negociatave me më pak alternativa.

Kjo është një lojë durimi.

Dhe këtë herë Trump duket se po llogarit se SHBA mund të durojë më gjatë se Irani.

Por ekziston edhe rreziku i madh

Strategjia e re nuk garanton sukses.

Irani ka dekada përvojë me sanksionet.

Ekonomia iraniane është dëmtuar rëndë, por regjimi ka zhvilluar mekanizma për t’u përshtatur dhe për të mbijetuar nën presion. Analizat e fundit flasin për një ekonomi që po përpiqet të funksionojë si një “ekonomi mbijetese”, ndërsa presioni amerikan rritet.

Prandaj pyetja nuk është vetëm:

Sa shumë mund të dëmtohet Irani?

Pyetja është:

Sa gjatë mund të rezistojë Irani pa ndryshuar qëndrimin politik?

Dhe kjo është një pyetje shumë më e vështirë.

Nga lufta e shpejtë te lufta e gjatë

Trump e ka ndërtuar politikën e tij mbi idenë e presionit maksimal dhe rezultateve të shpejta.

Por Irani po e shtyn konfliktin në një terren tjetër.

Një konflikt i gjatë.

Një luftë nervash.

Një betejë ekonomike.

Një përballje rreth Hormuzit.

Dhe tani Trump duket se po përgjigjet duke ndryshuar instrumentin.

Bombat nuk zhduken nga tavolina. Por për momentin, sanksionet po dalin në plan të parë.

Kjo nuk është paqe.

Nuk është as tërheqje.

Është një ndryshim strategjie.

Nga shpërthimi te mbytja ekonomike.

Nga ofensiva te presioni.

Nga lufta e dukshme te një luftë që mund të zgjasë shumë më tepër.

Dhe pikërisht këtu qëndron paradoksi i strategjisë së re të Trumpit:

Ai mund të ketë hequr dorë për momentin nga bombat, por nuk ka hequr dorë nga lufta për ta detyruar Iranin të dorëzohet.