Nuk është shaka gushti/ Miliarda euro në energji, Shqipëria në prag të një bumi të ri

Raporti i fundit i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë për periudhën 2025–2030 vlerëson se Shqipëria është në trajektoren e duhur për të përmbushur objektivat e vitit 2030, si për konsumin primar, ashtu edhe për konsumin final të energjisë.

Baza e këtij avantazhi është hidroenergjia. Por potenciali i vendit nuk kufizohet vetëm te hidrocentralet.

Investimet e reja private në energjinë diellore dhe atë të erës, së bashku me zhvillimin e kapaciteteve të magazinimit dhe forcimin e rrjetit të transmetimit e shpërndarjes, mund ta ndryshojnë ndjeshëm pozicionin e Shqipërisë në tregun rajonal të energjisë.

Një tregues i rëndësishëm është objektivi i parashikuar për vitin 2030, ku pjesa e energjisë së rinovueshme në konsumin final bruto të energjisë elektrike arrin në 178.1 për qind.

Kjo shifër nuk nënkupton se Shqipëria do të konsumojë 178 për qind energji të rinovueshme. Ajo lidhet edhe me eksportet dhe tregon potencialin që vendi të prodhojë më shumë energji të pastër sesa nevojat e tij të brendshme.

Nëse ky potencial shfrytëzohet në mënyrë të koordinuar, Shqipëria mund të kalojë nga një eksportues energjie në periudhat me prodhim të lartë hidroenergjetik, në një platformë rajonale për energjinë e pastër.

Por për këtë nevojiten investime të mëdha.

Energjia diellore dhe ajo eolike mund të diversifikojnë një sistem që historikisht është mbështetur kryesisht te hidrocentralet.

Ky diversifikim është veçanërisht i rëndësishëm për Shqipërinë, pasi prodhimi hidroenergjetik varet drejtpërdrejt nga kushtet hidrologjike.

Në vitet me reshje të pakta, prodhimi i energjisë bie dhe vendi detyrohet të importojë energji, shpesh me kosto më të lartë.

Një sistem ku hidroenergjia kombinohet me diellin, erën dhe teknologjitë e magazinimit do të ishte më elastik ndaj këtyre luhatjeve dhe do të garantonte një furnizim më të qëndrueshëm.

Ekspertët e shohin energjinë jo vetëm si një çështje të sigurisë së furnizimit, por si një industri strategjike për ekonominë shqiptare.

Me investime private, kapacitete të reja prodhuese, magazinim dhe një rrjet më të fuqishëm energjetik, Shqipëria ka mundësinë të shndërrojë avantazhin e saj në burime të rinovueshme në një avantazh ekonomik dhe rajonal.

Sfida tashmë është që ky potencial të shndërrohet në investime konkrete dhe në një rol më të rëndësishëm të Shqipërisë në tregun energjetik të Ballkanit Perëndimor.