Vuçiç drejt kryeministrisë? Partia e propozon zyrtarisht për zgjedhjet e parakohshme

Partia qeverisëse në Serbi ka propozuar zyrtarisht Presidentin Aleksandar Vuçiç për postin e kryeministrit, nëse forca e tij politike fiton zgjedhjet e parakohshme parlamentare që pritet të zhvillohen më 25 tetor.

Vuçiç ende nuk e ka shpërndarë zyrtarisht Parlamentin dhe nuk i ka shpallur zgjedhjet, por gjatë një takimi të partisë në Nish deklaroi se ky vendim pritet të merret në ditët në vijim. Ai tha gjithashtu se, nëse zgjedhjet shpallen dhe ai kandidon për postin e kryeministrit, do të japë dorëheqjen nga presidenca për t’iu bashkuar zyrtarisht fushatës.

Gjatë fjalimit, Vuçiç pranoi se gjatë viteve në pushtet janë bërë edhe gabime, por mbrojti bilancin e partisë së tij dhe sulmoi ashpër politikat e mëparshme në Serbi. Në qendër të deklaratave të tij ishte edhe çështja e Kosovës, duke përsëritur se Beogradi nuk mund të pranojë një kompromis që do të nënkuptonte njohjen e pavarësisë së saj.

Presidenti serb sulmoi gjithashtu Tribunalin e Hagës, Gjykatën Penale Ndërkombëtare dhe Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, duke i cilësuar si “gjykata të padrejtësisë”. Ai deklaroi se është krenar që, sipas tij, nuk ka dorëzuar serbë në Tribunalin e Hagës dhe se ka përballuar presionet ndërkombëtare.

Zgjedhjet e pritshme parlamentare do të zhvillohen në një klimë të tensionuar politike, pas më shumë se një viti protestash masive në Serbi. Demonstratat nisën pas shembjes së një tende betoni në stacionin e trenit në Novi Sad, më 1 nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona.

Protestuesit, të udhëhequr kryesisht nga studentë dhe grupe të shoqërisë civile, kanë kërkuar përgjegjësi për tragjedinë dhe kanë akuzuar autoritetet për korrupsion dhe keqmenaxhim. Të shtunën, dhjetëra protestues antiqeveritarë marshuan në Nish, ndërsa policia rrethoi Teatrin Kombëtar ku zhvillohej takimi i partisë së Vuçiçit.

Presidenti serb ka kritikuar vazhdimisht protestat dhe ka pretenduar se ato janë të nxitura nga faktorë të huaj. Edhe të shtunën ai përsëriti këtë qëndrim, duke deklaruar se “e keqja” nuk vjen nga brenda Serbisë, por nga jashtë.

Në planin ndërkombëtar, Serbia vazhdon të deklarojë se synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, por procesi i integrimit është ngadalësuar për shkak të shqetësimeve mbi gjendjen demokratike, funksionimin e institucioneve dhe zhvillimin e zgjedhjeve.

Në të njëjtën kohë, Beogradi ka ruajtur marrëdhënie të afërta me Rusinë dhe Kinën. Vuçiç ka refuzuar t’u bashkohet sanksioneve të Bashkimit Evropian ndaj Moskës për shkak të luftës në Ukrainë, duke e vendosur Serbinë përballë një balance të vështirë mes ambicies për integrim europian dhe marrëdhënieve me fuqitë jashtë BE-së.

Nëse zgjedhjet zhvillohen dhe Vuçiç kalon nga presidenca në kryeministri, Serbia mund të hyjë në një fazë të re politike, me liderin e saj kryesor që kërkon të ruajë ndikimin mbi qeverisjen në një moment të karakterizuar nga protesta të forta, tensione të brendshme dhe presion ndërkombëtar.