Nga romanca te pushteti/ Çfarë nuk po thuhet për Vlora Hysenin dhe Ergys Agasin

Nga dashuria te pushteti, nga pasioni te ndikimi. Skandali që rrethon Vlora Hyseni dhe Ergys Agasin nuk mund të shpjegohet vetëm përmes një historie rozë. Pyetja më e rëndësishme është çfarë e bëri një marrëdhënie të tillë të mundur dhe çfarë pasojash mund të ketë pasur për një institucion si SHISH.

Në ditët e fundit, vëmendja është përqendruar te dimensioni sentimental i historisë Vlora Hyseni–Ergys Agasi. Përgjimet, fjalët e afeksionit dhe detajet personale kanë prodhuar një histori që mediat e kanë paketuar lehtësisht si një dramë dashurie.

Por kjo qasje rrezikon të humbasë thelbin.

Sepse edhe nëse ka ekzistuar një marrëdhënie intime mes dy personave, kjo nuk është në vetvete çështja më e rëndësishme. Çështja bëhet publike dhe politike në momentin kur njëra palë drejton një prej institucioneve më të rëndësishme të sigurisë së shtetit dhe pala tjetër është subjekt i akuzave dhe hetimeve të rënda.

Prandaj titulli i vërtetë i kësaj historie nuk duhet të jetë: “Vlora Hyseni ra në dashuri me Ergys Agasin”.

Pyetja është tjetër:

Çfarë e lidhi një zyrtare të lartë të shtetit me një person të pozicionuar në një orbitë të fuqishme ekonomike, politike dhe shoqërore?

Këtu fillon historia që ka rëndësi për publikun.

Dashuria është personale. Konflikti i interesit është publik. Pasioni është çështje private. Marrëdhënia mes pushtetit dhe njerëzve me ndikim është çështje institucionale.

Dhe pikërisht këtu duhet të ndalet debati.

Jo “pse u dashurua?”, por “çfarë ndikimi pati kjo marrëdhënie?”

Nëse një zyrtare e lartë krijon një marrëdhënie me një person që ndodhet nën hetim ose që lidhet publikisht me interesa të fuqishme ekonomike e politike, pyetjet nuk mund të kufizohen te ndjenjat.

Duhet pyetur nëse janë cenuar standardet e sigurisë, integritetit dhe konfliktit të interesit.

Duhet pyetur nëse informacionet e ndjeshme të institucionit mund të jenë ekspozuar.

Duhet pyetur nëse marrëdhëniet personale kanë ndikuar në vendimmarrje.

Dhe mbi të gjitha, duhet përcaktuar se çfarë është fakt, çfarë është akuzë dhe çfarë është interpretim.

Sepse një shtet serioz nuk gjykon zyrtarët e tij për atë se kë duan. I gjykon për mënyrën se si ushtrojnë detyrën.

Dashuria nuk është shpjegim për pushtetin

Pikërisht këtu qëndron problemi me versionin romantik të kësaj historie.

Të thuash se një grua “ra nga dashuria” mund të duket si një shpjegim i thjeshtë, por është edhe një mënyrë për ta mbyllur shumë shpejt debatin.

Sepse në këtë mënyrë gjithçka reduktohet te dobësia njerëzore.

Ajo u dashurua. Ai e joshi. Marrëdhënia doli jashtë kontrollit. Historia përfundoi në skandal.

Por shteti nuk funksionon me skenarë romantikë.

Në majat e institucioneve të sigurisë, marrëdhëniet personale marrin një dimension tjetër. Ato mund të krijojnë rreziqe, konflikte interesi dhe cenueshmëri që nuk ekzistojnë në jetën e zakonshme të qytetarit.

Prandaj, nëse ka pasur shkelje, ato nuk duhen shpjeguar me dashurinë, por me përgjegjësinë institucionale.

Agasi nuk duhet parë vetëm si “zhigolo”

Edhe portretizimi i Ergys Agasit thjesht si një figurë romantike, një “zhigolo” apo një mashkull që ka joshur një zyrtare të lartë, e zvogëlon problemin.

Nëse pretendimet publike për pasurinë, lidhjet, aktivitetin ekonomik dhe marrëdhëniet e tij me njerëz të pushtetshëm kanë bazë, atëherë ai duhet analizuar si një aktor në një rrjet interesash dhe jo thjesht si protagonist i një historie sentimentale.

Kjo është arsyeja pse pyetja “Pse ra Vlora për Agasin?” është shumë më pak e rëndësishme sesa:

“Çfarë përfaqësonte Agasi përpara se të hynte në jetën e saj?”

Paraja? Pushteti? Rrjetet e ndikimit? Marrëdhëniet politike? Apo thjesht një marrëdhënie personale që nuk kishte asnjë ndikim mbi detyrën?

Këto janë pyetje që kërkojnë prova, dokumente dhe hetim, jo thashetheme.

Problemi i vërtetë është institucioni

Në fund të fundit, kjo histori nuk është interesante sepse përfshin një marrëdhënie mes dy njerëzve.

Është interesante sepse njëri prej tyre ka drejtuar SHISH-in.

Dhe kur bëhet fjalë për një institucion të tillë, standardi duhet të jetë maksimal.

Kryetari i një shërbimi inteligjence nuk mund të ketë luksin që një qytetar i zakonshëm ka në jetën private. Jo sepse nuk ka të drejtë të ketë jetë personale, por sepse çdo lidhje që mund të krijojë cenueshmëri duhet të vlerësohet në raport me sigurinë kombëtare dhe integritetin institucional.

Prandaj, Vlora Hyseni nuk duhet të gjykohet për kë ka dashur. Duhet të shqyrtohet për çfarë ka bërë në detyrë.

Dhe Ergys Agasi nuk duhet të gjykohet për faktin nëse ka qenë apo jo objekt pasioni. Duhet të shqyrtohet për aktivitetet, marrëdhëniet dhe përgjegjësitë konkrete që mund të provohen.

Kjo është diferenca mes një skandali rozë dhe një çështjeje shtetërore.

Nëse historia është thjesht një marrëdhënie personale, atëherë ajo i përket jetës private.

Nëse marrëdhënia ka prekur funksionimin e një institucioni të sigurisë, atëherë historia ndryshon tërësisht.

Dhe pikërisht për këtë arsye, Vlora Hyseni nuk duhet parë si një grua që “ra nga dashuria për Agasin”.

Duhet parë si një ish-drejtuese e një institucioni jetik të shtetit, ndaj së cilës duhet të ketë përgjigje për çdo veprim që mund të ketë cenuar detyrën.

Sepse në politikë dhe në shtet, dashuria mund të jetë private.

Por pasojat e pushtetit nuk janë kurrë private.