Franca shpërthen/ 256 mijë në rrugë, mbi 6,100 të arrestuar – revolta e shkollave kthehet në krizë kombëtare

Franca është përfshirë nga një prej valëve më të mëdha të protestave të të rinjve të viteve të fundit. Ajo që nisi në mesin e shtatorit si revoltë kundër mungesës së mësuesve, klasave të mbipopulluara dhe gjendjes së rënduar të shkollave, tashmë ka nxjerrë në rrugë qindra mijëra njerëz dhe po ushtron presion të drejtpërdrejtë mbi qeverinë franceze.

Sipas Ministrisë së Brendshme franceze, rreth 256 mijë persona morën pjesë të martën në protesta në të gjithë vendin. Vetëm në Paris u regjistruan rreth 56 mijë demonstrues.

Nxënësve iu bashkuan studentë, mësues, prindër dhe sindikata, ndërsa protesta u zhvilluan në Paris, Marseille, Strasbourg, Lyon, Rennes, Bordeaux, Toulouse dhe qytete të tjera.

Në disa zona situata u tensionua.

Policia përdori gaz lotsjellës dhe mjete të tjera për kontrollin e turmave, ndërsa grupe protestuesish ngritën barrikada, ndezën zjarre dhe hodhën sende në drejtim të forcave të rendit.

Në Paris, policia deklaroi se një grup prej rreth 300 personash u përpoq të përplasej me forcat e sigurisë, ndërsa pjesa më e madhe e marshimit zhvillohej pa incidente serioze.

Por përtej përplasjeve në rrugë, ajo që po trondit Francën është përmasa që ka marrë protesta.

Lëvizja nisi në shtator në periferitë më të varfra të Parisit dhe shumë shpejt u përhap në të gjithë vendin.

Nxënësit denoncojnë mungesën e mësuesve, godina të amortizuara, klasa të mbipopulluara dhe probleme që në disa shkolla shkojnë nga rrjedhjet e ujit deri te prania e minjve.

Të martën mësimi ishte pezulluar plotësisht ose pjesërisht në 891 shkolla.

Mijëra të arrestuar, shumica të mitur

Bilanci i ndërhyrjes së policisë është bërë vetë një nga çështjet kryesore të debatit.

Sipas Ministrisë së Brendshme, që nga fillimi i protestave janë arrestuar më shumë se 6,100 persona, shumica dërrmuese e tyre të mitur.

Më shumë se 1,800 persona po ndiqen penalisht, mes tyre 1,483 të mitur.

Organizata të të drejtave të njeriut, nxënës dhe shoqata prindërish kanë akuzuar autoritetet për përdorim disproporcional të forcës ndaj të rinjve.

Qeveria franceze nga ana tjetër argumenton se në disa qytete lëvizja është infiltruar nga persona të jashtëm dhe është shndërruar në dhunë urbane.

Një 15-vjeçar humb dorën

Një nga episodet më të rënda ndodhi në veri të Francës.

Një 15-vjeçar humbi dorën dhe një pjesë të parakrahut pas një incidenti me një granatë policore të përdorur gjatë përplasjeve. Sipas raportimeve, adoleshenti e kishte marrë mjetin nga toka përpara se ai të shpërthente.

Rrethanat e plota të incidentit janë objekt hetimi.

Kryeministri Sébastien Lecornu tha se të paktën 215 adoleshentë dhe 85 punonjës të shkollave janë plagosur gjatë trazirave. Mbi 700 efektivë policie janë plagosur gjithashtu.

Qeveria nën presion

Kryeministri francez ka pranuar se autoritetet duhet të dëgjojnë shqetësimet e nxënësve dhe të gjejnë zgjidhje.

Ministria e Arsimit ka hapur gjithashtu një platformë ku nxënësit mund të raportojnë problemet që hasin në shkolla dhe ndryshimet që kërkojnë.

Por protesta tashmë ka kaluar kufijtë e një debati vetëm për arsimin.

Franca ndodhet në një periudhë të vështirë ekonomike dhe politike. Qeveria është nën presion për të ulur borxhin dhe deficitin publik, ndërkohë që protestuesit kërkojnë pikërisht më shumë investime në shërbimet publike.

Kjo krijon një përplasje të drejtpërdrejtë: shteti kërkon kursime, ndërsa një pjesë gjithnjë e më e madhe e shoqërisë kërkon më shumë financim.

Dhe me zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 që afrohen, revolta e të rinjve po fiton edhe një dimension politik.

Emmanuel Macron nuk mund të kandidojë për një mandat të tretë radhazi, ndërsa e djathta dhe e majta radikale po përpiqen ta kthejnë pakënaqësinë sociale në kapital elektoral.

Pikërisht këtu qëndron rreziku për qeverinë.

Një protestë që nisi me tavolina të thyera, mungesë mësuesish dhe shkolla të amortizuara, sot po ushqen një debat shumë më të madh mbi pabarazinë, investimet publike dhe mënyrën se si shteti francez trajton brezin e ri.

Franca ka një histori të gjatë të protestave që kanë nisur nga shkollat dhe universitetet dhe më pas janë kthyer në lëvizje të mëdha politike.

Prandaj pyetja sot nuk është vetëm nëse qeveria do të shtojë fondet për arsimin.

Pyetja është:

A po shohim fillimin e një vale të re revolte sociale në Francë?