PER NJE SHISHE ME UJE, BARDHI PRISHET ME SHBA

Një takim i papritur mes ambasadorit të ri amerikan në Tiranë, Eric Wendt, dhe një grupi deputetësh të opozitës ka hapur një sërë pikëpyetjesh mbi marrëdhëniet e përfaqësisë amerikane me drejtuesit e Partisë Demokratike. Në qendër të vëmendjes është mungesa e Gazment Bardhit, kryetarit të grupit parlamentar të PD-së, i cili deri më tani ka qenë ndër përfaqësuesit e opozitës që kanë pasur kontakte me ambasadën amerikane.

Takimi mësohet se u zhvillua menjëherë pas seancës parlamentare ku u miratua reforma territoriale. Në të morën pjesë deputetë të Partisë Demokratike dhe përfaqësues të forcave të tjera opozitare. Megjithatë, detajet e bisedës dhe arsyet e përzgjedhjes së pjesëmarrësve nuk janë bërë publike.

Ajo që e bën këtë takim politikisht të rëndësishëm është koha kur u zhvillua. Ai vjen pas një jave me zhvillime të forta në Kuvend, ku sjellja e opozitës kaloi nga një seancë relativisht e rregullt parlamentare në përplasje dhe veprime demonstrative kundër drejtuesve të mazhorancës.

Përveç Bardhit, në takim nuk ishte as Sali Berisha, i cili edhe më parë ka munguar në disa aktivitete të ambasadës amerikane. Por dy mungesat nuk kanë domosdoshmërisht të njëjtën arsye dhe, deri tani, nuk ka një shpjegim zyrtar që t’i lidhë ato me një vendim të përbashkët diplomatik.

Nga pritja diplomatike te mungesa që ngriti pikëpyetje

Javën e kaluar, ambasadori Eric Wendt organizoi një pritje me rastin e prezantimit të tij, ku morën pjesë disa deputetë të opozitës, mes tyre edhe Gazment Bardhi. Sali Berisha nuk ishte i pranishëm dhe deklaroi publikisht se nuk kishte pasur dijeni për aktivitetin.

Kjo diferencë në pjesëmarrje u interpretua si tregues i mënyrës se si ambasada amerikane po i organizon kontaktet me aktorët politikë shqiptarë. Por zhvillimi i mëvonshëm, ku Bardhi nuk ishte i pranishëm në takimin me deputetët e opozitës, e ka bërë më të ndërlikuar leximin e këtyre marrëdhënieve.

Pyetja që shtrohet është nëse kemi të bëjmë me një ndryshim të qëllimshëm në përzgjedhjen e bashkëbiseduesve apo thjesht me një takim të organizuar sipas një formati të caktuar. Në mungesë të një njoftimi zyrtar, asnjëra prej këtyre mundësive nuk mund të konsiderohet e konfirmuar.

Megjithatë, për shkak të peshës që kanë marrëdhëniet shqiptaro-amerikane në zhvillimet politike të vendit, edhe takimet joformale të diplomatëve me deputetët e opozitës mund të marrin rëndësi të veçantë.

Seanca e së hënës dhe përplasja e së enjtes

Sipas analizës së Pamfletit, një nga elementet që mund të ketë ndikuar në interpretimin e takimit është kontrasti mes dy seancave të fundit parlamentare.

Në seancën e së hënës, opozita u përqendrua te debati parlamentar dhe procedurat e Kuvendit. Për një moment, kjo krijoi përshtypjen se jeta parlamentare mund të zhvillohej pa skenat e përsëritura të kaosit dhe të përplasjeve fizike apo demonstrative.

Por situata ndryshoi në seancën e së enjtes. Gjatë saj, një grup deputetësh të opozitës, ku sipas Pamfletit rolin kryesor e pati Gazment Bardhi, ndërmorën një aksion kundër kryeministrit Edi Rama dhe kryetarit të Kuvendit, Niko Peleshi, duke hedhur shishe dhe vezë.

Ngjarja riktheu në qendër të vëmendjes mënyrën se si opozita po zgjedh të ushtrojë presion ndaj mazhorancës. Ajo ngriti gjithashtu pikëpyetje për efektivitetin e strategjisë së saj parlamentare dhe për raportin mes protestës politike dhe respektimit të rregullave institucionale.

Pamfleti sugjeron se, nëse përfaqësuesit amerikanë kanë kërkuar një sjellje më institucionale nga opozita, aksioni i së enjtes mund të jetë parë si një largim nga kjo qasje. Por nuk ka të dhëna publike që të provojnë se ambasada i ka dhënë PD-së një kërkesë të tillë apo se ka vendosur të ndryshojë kontaktet me Bardhin për shkak të asaj seance.

A po ndryshon qasja e ambasadorit Eric Wendt?

Eric Wendt e nis mandatin e tij diplomatik në një periudhë të ndërlikuar për politikën shqiptare, ku përplasjet mes mazhorancës dhe opozitës shoqërohen me debate për drejtësinë, funksionimin e institucioneve dhe standardet e jetës parlamentare.

Në këtë kontekst, takimet me deputetët mund t’i shërbejnë ambasadës për të dëgjuar qëndrimet e aktorëve politikë, për të kuptuar zhvillimet në Kuvend dhe për të përcjellë mesazhe mbi çështje me interes për marrëdhëniet mes dy vendeve.

Megjithatë, nuk është e mundur të përcaktohet vetëm nga lista e pjesëmarrësve se cili ishte qëllimi i takimit apo nëse ai përfaqëson një ndryshim të strategjisë amerikane ndaj opozitës.

Mungesa e Bardhit është e dukshme për shkak të rolit të tij si drejtues i grupit parlamentar të PD-së. Por kjo nuk mjafton për të nxjerrë përfundimin se ai është përjashtuar nga komunikimi me ambasadën apo se ka humbur statusin e bashkëbiseduesit të saj.

Për të arritur në një përfundim të tillë, do të nevojiteshin informacione të tjera: një shpjegim nga ambasada, një reagim nga Bardhi ose të dhëna që tregojnë se kontaktet e mëparshme janë ndërprerë.

Berisha dhe Bardhi, dy mungesa me kontekste të ndryshme

Një tjetër element që tërheq vëmendjen është mungesa e Sali Berishës. Ndryshe nga Bardhi, i cili ka marrë pjesë në aktivitetin e fundit të prezantimit të ambasadorit, Berisha ka deklaruar se nuk kishte dijeni për atë pritje.

Për këtë arsye, mungesat e tyre duhen trajtuar veçmas. Në rastin e Berishës, çështja lidhet me mënyrën se si janë organizuar ftesat dhe kontaktet e tij me përfaqësinë amerikane. Në rastin e Bardhit, pikëpyetja lind nga ndryshimi mes pjesëmarrjes së tij në aktivitetin e mëparshëm dhe mungesës në takimin e zhvilluar pas seancës së tensionuar parlamentare.

Krahasimi mes dy rasteve mund të nxisë interpretime për marrëdhëniet e ambasadës me drejtuesit e opozitës, por nuk provon se ata janë vendosur në të njëjtën kategori apo se ndaj tyre është marrë një vendim i përbashkët.

Për PD-në, çështja ka rëndësi edhe në planin e brendshëm. Gazment Bardhi drejton grupin parlamentar dhe luan rol në përcaktimin e qëndrimeve dhe të veprimeve të deputetëve. Çdo paqartësi mbi marrëdhëniet e tij me partnerët ndërkombëtarë mund të ushqejë debate brenda opozitës për strategjinë që duhet të ndjekë në Kuvend.

Çfarë mesazhi mund të fshihet pas takimit?

Në politikë, koha dhe formati i takimeve diplomatike shpesh interpretohen si sinjale. Por interpretimi nuk është i njëjtë me faktin. Deri tani, nuk ka një deklaratë publike të ambasadës amerikane që të konfirmojë se mungesa e Gazment Bardhit ishte një masë ndëshkuese apo një reagim ndaj sjelljes së tij në Kuvend.

Ajo që dihet nga materiali i publikuar nga Pamfleti është se takimi u zhvillua pas miratimit të reformës territoriale, se morën pjesë deputetë të opozitës dhe se Bardhi nuk ishte mes tyre. Pjesa tjetër mbetet çështje interpretimi, derisa të ketë informacione të tjera.

Nëse takime të tilla do të vazhdojnë pa përfshirjen e drejtuesve kryesorë të opozitës, kjo mund të hapë një debat më të gjerë për mënyrën se si ambasada amerikane po ndërton komunikimin me partitë shqiptare. Nëse, përkundrazi, kontaktet me Bardhin vijojnë në forma të tjera, mungesa në këtë takim mund të ketë qenë thjesht e lidhur me organizimin e tij.

Për momentin, pyetja mbetet e hapur: a ishte mungesa e Gazment Bardhit një rastësi organizative apo një sinjal politik në një moment tensioni për opozitën?

Përgjigjja nuk mund të mbështetet vetëm te kronologjia e ngjarjeve. Ajo kërkon sqarime nga palët dhe fakte që të tregojnë nëse ka pasur realisht një ndryshim në marrëdhëniet mes ambasadës amerikane dhe drejtuesve të Partisë Demokratike.