REAGIM NGA AMERIKA: DHUNA DISKREDITON PROTESTEN, NDRYSHIMI PUSHTETIT BEHET VETEM ME VOTE

Profesori amerikan Daniel Serwer, ekspert i politikës së jashtme në Universitetin Johns Hopkins dhe ish-diplomat i Departamentit Amerikan të Shtetit, ka reaguar ndaj përshkallëzimit të protestave në Tiranë, duke paralajmëruar se dhuna mund të dëmtojë jo vetëm kauzat e protestuesve, por edhe stabilitetin politik të Shqipërisë.

Në një intervistë për gazetarin e Top Channel, Muhamed Veliu, Serwer theksoi se protestat janë një e drejtë legjitime në një shoqëri demokratike, veçanërisht kur qytetarët kanë pakënaqësi për çështje të ndryshme, nga problemet e studentëve deri te projektet e ndërtimit. Megjithatë, sipas tij, përdorimi i dhunës e zhvendos vëmendjen nga kërkesat e protestuesve dhe dëmton besueshmërinë e tyre.

Duke kujtuar përvojën e tij në Shqipëri pas rënies së skemave piramidale në vitin 1997, profesori amerikan paralajmëroi për pasojat destabilizuese që mund të sjellin përplasjet e dhunshme. Sipas Serwer, çdo ndryshim politik duhet të arrihet përmes mjeteve paqësore dhe votës, jo përmes forcës.

Serwer: Mosbindja civile nuk do të thotë dhunë

I pyetur nëse thirrjet e Sali Berishës për mosbindje civile mund ta përshkallëzojnë më tej situatën, Serwer u shpreh se një rrezik i tillë ekziston. Megjithatë, ai nënvizoi se mosbindja civile, në kuptimin e saj të mirëfilltë, është një formë rezistence paqësore, jo një justifikim për përleshje me forcat e sigurisë.

Sipas tij, mosbindja civile nënkupton rezistencë pasive, edhe kur protestuesit përballen me urdhra për t’u larguar apo me arrestimin e tyre, pa iu përgjigjur autoriteteve me dhunë.

Serwer shprehu rezerva ndaj idesë se kryeministri Edi Rama mund të largohet nga pushteti përmes përshkallëzimit të dhunshëm të protestave. “Dhuna nuk sjell vota”, ishte mesazhi i tij, duke theksuar se përplasjet nuk janë rruga për të arritur ndryshimin politik.

Profesori amerikan komentoi gjithashtu jetëgjatësinë e drejtuesve politikë në Ballkan, duke e cilësuar këtë si një problem më të gjerë rajonal. Ai tha se Sali Berisha nuk është i vetmi lider që synon të qëndrojë gjatë në krye dhe argumentoi se rajoni ka nevojë për një brez të ri udhëheqësish.

“Duart e huaja”? Serwer: Nuk mund të jap një përgjigje

I pyetur për pretendimet e kryeministrit Edi Rama se pas dhunës mund të qëndrojnë aktorë të huaj, Serwer u tregua i rezervuar, duke thënë se nuk ndodhet në Shqipëri dhe nuk ka informacion të mjaftueshëm për të dhënë një përgjigje të sigurt.

Ai nënvizoi, megjithatë, se as Shtetet e Bashkuara dhe as Europa nuk kanë interes të shohin dhunë dhe destabilizim në Shqipëri, veçanërisht në një moment kur vendi synon anëtarësimin në Bashkimin Europian. Sipas tij, tensionet e tilla mund ta vështirësojnë më tej procesin e integrimit.

Ambasadori i ri amerikan dhe dilemat e politikës së Uashingtonit

Në lidhje me ardhjen e ambasadorit të ri amerikan në Tiranë, Eric Wendt, Serwer shprehu shpresën që Shtetet e Bashkuara të vazhdojnë ta mbështesin orientimin europian të Shqipërisë, si një aleate e NATO-s.

Megjithatë, ai shprehu shqetësim për qëndrimet e administratës amerikane ndaj Bashkimit Europian dhe politikës së tij në Ballkanin Perëndimor. Sipas Serwer, mbështetja amerikane për integrimin europian të rajonit ka qenë historikisht një objektiv i rëndësishëm i politikës së jashtme të Uashingtonit, ndaj çdo largim nga kjo qasje është për t’u ardhur keq.

Mesazhi i profesorit amerikan është se protestat mund të jenë një instrument legjitim për të kërkuar ndryshim, por dhuna rrezikon t’i kthejë ato në një faktor destabilizimi. Për Serwer, rruga drejt ndryshimit politik kalon përmes votës, rezistencës paqësore dhe institucioneve demokratike, jo përmes përplasjes në rrugë.