Historia e djalit të Albert Einstein, një nga ato tragjedi të heshtura që historia i përmend vetëm me pëshpëritje

Në Zürich të viteve ’20, Eduardi nuk ishte thjesht “djali i gjeniut”. Ishte një djalosh me ndjeshmëri të jashtëzakonshme, thellësi shpirtërore dhe talent të rrallë. Luante piano me një lehtësi që nuk vinte vetëm nga ushtrimi, por nga ndjenja. Shkruante poezi, lexonte Sigmund Freud dhe mendonte seriozisht të bëhej psikiatër. Ata që e njihnin thoshin se kishte mprehtësinë mendore të të atit, por të drejtuar nga brenda: drejt emocioneve, kuptimit dhe shpirtit njerëzor.

Por pikërisht kjo thellësi u bë pesha e tij.
Ndërsa i ati zbulonte sekretet e universit, Eduardi po fundosej në mendjen e vet. Në fillim të të njëzetave u shfaqën shenjat e para të asaj që më vonë do të diagnostikohej si Schizophrenia. Zëra, hutim, përplasje mes realitetit dhe botës së brendshme.
Në atë kohë, kuptimi për sëmundjet mendore ishte i kufizuar dhe trajtimet shpesh të ashpra. Eduardi përfundoi në një spital psikiatrik në Zürich, ku do të kalonte pjesën më të madhe të jetës së tij.

Albert Einstein, tashmë i famshëm në gjithë botën, nuk ishte pranë tij aq sa do të pritej. Pas divorcit me nënën e Eduardit, Mileva Marić, dhe largimit në Berlin, më pas në United States, marrëdhënia me të birin u bë e largët, pothuajse e këputur.

Ekzistojnë letra. Një kujdes që ndihet mes rreshtave. Por fizikisht, ai rrallë vinte. Thuhet se e kishte të vështirë të përballej me faktin se nuk mund ta “zgjidhte” atë që po ndodhte në mendjen e të birit. Ndoshta ky ishte dështimi i tij më i madh: jo shkencor, por njerëzor.

Eduardi nuk arriti kurrë potencialin që të gjithë shihnin tek ai. Jeta e tij u kthye në një varg ditësh mes mureve të spitalit, mes çasteve të kthjellëta dhe errësirës.

Ai vdiq në vitin 1965, pothuajse i harruar nga bota që adhuronte të atin.

Dhe këtu qëndron ironia e heshtur e kësaj historie: e njëjta thellësi mendjeje që i dha Albert Einstein mundësinë të kuptonte kozmosin, te djali i tij hapi portat e një bote që askush tjetër nuk mund ta kuptonte.

Njëri ndryshoi mënyrën si e shohim universin.

Tjetri humbi brenda universit të vet.