KUR STUDENTËT BËHEN NDËRGJEGJJA E NJË KOMBI

Rexhail Ramadani: Revolta e të rinjve nuk është thjesht një protestë, por një zgjim i ndërgjegjes shoqërore

Ka momente kur një shoqëri nuk ndryshon nga vendimet e qeverive, as nga programet e partive politike, por nga guximi i një brezi që vendos të mos pranojë më atë që për vite me radhë është konsideruar normale.

Në një reflektim mbi lëvizjen studentore në Tiranë, Rexhail Ramadani e vendos revoltën e të rinjve përtej dimensionit të zakonshëm politik. Për të, ajo nuk përfaqëson thjesht një përplasje me pushtetin, por një përpjekje për të rikthyer dinjitetin, lirinë dhe përgjegjësinë qytetare në qendër të jetës publike.

Në shkrimin e tij, të titulluar “Ndërgjegjja në Lëvizje: Sakrifica Sublime dhe Karakteri Unik i Studentëve të Tiranës”, Ramadani argumenton se veçantia e kësaj lëvizjeje qëndron te përpjekja e studentëve për të ruajtur pavarësinë nga partitë politike dhe interesat e elitave tradicionale.

Por pikërisht këtu lind edhe pyetja më e rëndësishme: A mundet një lëvizje që refuzon strukturat ekzistuese të krijojë një alternativë të qëndrueshme?

Ramadani e sheh guximin e studentëve edhe përmes filozofisë së Jean-Paul Sartre, sipas së cilës liria nuk është thjesht një e drejtë që njeriut i jepet, por një përgjegjësi që ai duhet ta marrë përsipër.

Në këtë këndvështrim, studenti që del në protestë nuk është më vetëm një qytetar që kërkon ndryshim. Ai bëhet një individ që refuzon të jetë spektator i së ardhmes së tij.

Një dimension tjetër i reflektimit lidhet me filozofinë e Hegelit dhe rolin e ndërgjegjes në zhvillimin historik. Historia nuk mund të kuptohet vetëm përmes institucioneve dhe figurave që ushtrojnë pushtetin, por edhe përmes shoqërisë që ndërgjegjësohet për kontradiktat e kohës së vet.

Në këtë kuptim, lëvizja studentore mund të shihet si një përpjekje për të sfiduar jo vetëm një qeveri, por edhe një kulturë politike ku qytetari shpesh është trajtuar si ndjekës dhe jo si protagonist.

Megjithatë, idealizimi i një lëvizjeje nuk duhet të pengojë shqyrtimin kritik të saj. Pavarësia nga partitë nuk garantohet vetëm duke e shpallur atë. Ajo duhet të provohet përmes vendimeve, transparencës, mënyrës së organizimit dhe qëndrueshmërisë ndaj çdo përpjekjeje për instrumentalizim.

Kjo është edhe sfida që shkon përtej protestës së një dite.

Sepse një lëvizje mund të fitojë vëmendjen e publikut përmes zemërimit, por besimin e tij duhet ta fitojë përmes përgjegjësisë.

Reflektimi i Rexhail Ramadanit ngre kështu një çështje më të thellë se fati politik i një qeverie: raportin e brezit të ri me një sistem që, në perceptimin e shumë të rinjve, nuk u ka ofruar hapësirën e merituar për të ndikuar në vendimmarrje.

Dhe ndoshta kjo është pyetja që duhet t’i bëjë vetes shoqëria shqiptare: A po kërkojnë studentët vetëm ndryshimin e njerëzve që qeverisin, apo po kërkojnë ndryshimin e mënyrës se si funksionon vetë pushteti?

Nëse është kjo e dyta, atëherë protesta nuk mund të matet vetëm me numrin e pjesëmarrësve, me përplasjet në rrugë apo me reagimet e politikës.

Ajo duhet të matet edhe me atë që mbetet pasi sheshi të jetë boshatisur.

Sepse pushtetet mund të ndryshojnë brenda një dite. Ndërsa ndryshimi i ndërgjegjes së një shoqërie është një proces shumë më i gjatë.