Miqësitë pa njohje/ Nga Zelensky te Mitsotakis, bomba diplomatike zhbën iluzionet e Kosovës

Deklarata e fundit e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky, se qëndrimi i Kievit ndaj Kosovës mbetet i pandryshuar, ka rikthyer në Prishtinë debatin mbi politikën ndaj shteteve që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës.

Reagimet pas deklaratës kanë nxjerrë në pah një problem që studiuesit e marrëdhënieve ndërkombëtare e konsiderojnë të përsëritur: pritshmëritë e larta të Kosovës ndaj shteteve mosnjohëse, pa garanci se këto marrëdhënie do të përkthehen në hapa konkretë diplomatikë.

Studiuesi Butrit Berisha thotë se një situatë e ngjashme është krijuar edhe me Greqinë, e cila prej vitesh ruan qëndrimin e saj mosnjohës ndaj Kosovës.

Athina ka ofruar mbështetje në disa mekanizma shumëpalësh dhe ka zhvilluar marrëdhënie të mira me Prishtinën, por deri tani nuk ka ndërmarrë hapin vendimtar – njohjen e pavarësisë së Kosovës.

Sipas Berishës, Prishtina ka investuar politikisht në marrëdhëniet me Greqinë, përmes vizitave, deklaratave pozitive dhe bashkëpunimit ekonomik, por pa marrë një rezultat të krahasueshëm në planin diplomatik.

Ai argumenton se politika e “fqinjësisë së mirë” është në interes të Kosovës, por nuk duhet të jetë një marrëdhënie e njëanshme. Sipas tij, një shtet që nuk e njeh Kosovën nuk mund të trajtohet automatikisht si aleat, sidomos nëse nuk ka hapa konkretë në drejtim të njohjes.

Berisha e konsideron këtë qasje potencialisht kundërproduktive, pasi, sipas tij, mund të krijojë edhe tensione me aleatë të rëndësishëm rajonalë të Kosovës.

Megjithatë, raportet me Greqinë mbeten të rëndësishme për Prishtinën, veçanërisht për shkak të pozitës së Athinës në rajon dhe në Bashkimin Evropian.

Debati i fundit pas deklaratës së Zelenskyt ngre kështu një pyetje më të gjerë për diplomacinë kosovare: a mjafton të kesh marrëdhënie të mira me një shtet, nëse ai shtet vazhdon të mos e njohë Kosovën?

Për kritikët e kësaj qasjeje, përgjigjja është e qartë: miqësia diplomatike ka vlerë, por pa reciprocitet dhe rezultate konkrete mund të kthehet në një marrëdhënie vetëm simbolike.