Përplasja për paqen, BE-ja sfidon planin amerikan për Ukrainën

Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, ka akuzuar Shtetet e Bashkuara se po ushtrojnë presion ndaj Ukrainës për të pranuar një marrëveshje paqeje që, sipas saj, do të përmbushte kërkesat e presidentit rus Vladimir Putin. Deklaratat e saj vijnë në një moment kur po zhvillohen përpjekje të reja diplomatike për t’i dhënë fund luftës, ndërsa mes Uashingtonit dhe kryeqyteteve evropiane po shfaqen dallime të thella për kushtet e një zgjidhjeje të mundshme.

Duke folur të martën në Parlamentin Evropian, në Strasburg, Kallas deklaroi se negociatorët amerikanë janë përpjekur prej rreth një viti e gjysmë deri në dy vjet ta shtyjnë Ukrainën drejt pranimit të kushteve të Rusisë. Sipas saj, mbështetja evropiane ka qenë një nga faktorët kryesorë që e ka ndihmuar Kievin të mos pranojë kërkesat e Moskës.

Kallas theksoi se Evropa duhet të jetë e pranishme në tryezën e negociatave për të balancuar qëndrimet e administratës amerikane dhe për të mbrojtur interesat e saj të sigurisë. Ajo argumentoi se nëse Rusia paraqet kërkesa maksimale, edhe vendet evropiane duhet të përcaktojnë qartë kushtet e tyre për një marrëveshje të ardhshme.

Sipas Kallas, Bashkimi Evropian ka përgatitur një dokument me kërkesa që Moska duhet të përmbushë në kuadër të një zgjidhjeje të mundshme. Ajo kundërshtoi pretendimet e disa eurodeputetëve se Evropa nuk ka një strategji paqeje, duke nënvizuar se heqja e sanksioneve ndaj Rusisë nuk mund të bëhet pa përmbushjen e kushteve dhe pa garanci për një paqe të qëndrueshme.

Përplasjet diplomatike janë shtuar pas vendimeve të presidentit amerikan Donald Trump lidhur me Rusinë dhe Ukrainën. Sipas raportimeve të përmendura në material, Trump ka arritur një marrëveshje për furnizimin me naftë me Putinin dhe ka lehtësuar sanksionet deri në prill të vitit 2027, pa siguruar lëshime nga pala ruse. Ai ka kërkuar gjithashtu zgjedhje të reja në Ukrainë, ndërsa ka deklaruar se presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy është më i vështirë për t’u përballuar sesa homologu i tij rus.

Zelenskyy ka shprehur pakënaqësi për qëndrimin e Uashingtonit. Në një intervistë të fundit për Bloomberg, ai deklaroi se beson se janë ndërmarrë hapa për ta bindur Ukrainën të kapitullojë. Presidenti ukrainas është shprehur gjithashtu se ndihet i tradhtuar nga Trump.

Kallas ngriti shqetësime edhe për situatën e sigurisë në Detin e Zi. Ajo akuzoi Rusinë se po përdor furnizimet ushqimore si mjet presioni dhe se po rrezikon sigurinë detare përmes veprimeve ushtarake. Ndërkohë, Rumania dhe Bullgaria kanë raportuar së fundmi sulme me dronë rusë pranë ujërave të tyre territoriale.

Përfaqësuesja e Lartë e BE-së kritikoi gjithashtu Moskën për refuzimin e një armëpushimi që do të përfshinte infrastrukturën energjetike dhe për intensifikimin e bombardimeve ndaj Ukrainës përpara sezonit të dimrit. Sipas saj, çdo marrëveshje duhet të garantojë jo vetëm ndalimin e luftimeve, por edhe një paqe afatgjatë, në të cilën Evropa të ketë rol në vendimet që ndikojnë drejtpërdrejt në sigurinë e saj.