Bota
Përvëlohet planeti/ Eksperti: Njerëzimi po i afrohet kufirit të durimit biologjik
Valët e të nxehtit po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më të forta, ndërsa qytetet përballen me një sfidë që nuk mund të zgjidhet vetëm me kondicionerë dhe teknologji.
Gjeologu dhe studiuesi italian Mario Tozzi paralajmëron se aftësia e njerëzimit për t’u përshtatur me temperaturat ekstreme ka kufij. Sipas tij, teknologjia mund të ndihmojë për të përballuar situatat kritike, por nuk mund të jetë zgjidhja afatgjatë.
Një nga problemet kryesore lidhet me mënyrën se si janë ndërtuar qytetet moderne. Betoni dhe sipërfaqet e asfaltuara grumbullojnë nxehtësi, ndërsa mungesa e gjelbërimit e përkeqëson edhe më shumë efektin e temperaturave të larta.
Tozzi propozon një transformim të hapësirave urbane: më shumë pemë, parqe dhe korridore të gjelbra, më pak beton dhe rikthim të sipërfaqeve që lejojnë depërtimin e ujit në tokë.
Si shembuj pozitivë ai përmend Parisin, ku janë krijuar pyje urbane, dhe Medellínin në Kolumbi, ku janë mbjellë rreth 200 mijë pemë dhe janë ndërtuar dhjetëra korridore të gjelbra.
Në ditët kur temperaturat arrijnë nivele ekstreme, bibliotekat, qendrat tregtare dhe ndërtesat publike me ajër të kondicionuar mund të shërbejnë si “strehë klimatike”, veçanërisht për të moshuarit dhe personat më të rrezikuar. Por këto masa, sipas ekspertit, janë vetëm një zgjidhje emergjente dhe nuk mund të zëvendësojnë ndryshimin e mënyrës se si planifikohen qytetet.
Edhe sjellja e njerëzve po ndryshon. Zgjedhja e destinacioneve malore në vend të zonave bregdetare gjatë verës është një tjetër tregues se temperaturat ekstreme po ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e përditshme.
Por Tozzi ngre një paralajmërim edhe më të madh: përshtatja nuk mund të vazhdojë pafundësisht. Nëse emetimet e gazeve serrë nuk reduktohen ndjeshëm, ndryshimet klimatike mund të arrijnë një pikë ku aftësia e njerëzimit për t’u përshtatur nuk do të jetë më e mjaftueshme.
Sipas tij, viti 2027 mund të sjellë një tjetër sfidë të madhe nëse zhvillohet një fenomen i fuqishëm “Super El Niño”, i cili mund të ndikojë në temperaturat globale.
Inteligjenca artificiale dhe teknologjitë moderne mund të ndihmojnë në parashikimin e valëve të të nxehtit, identifikimin e zonave më të rrezikuara dhe përmirësimin e sistemeve të alarmit. Por ato nuk mund të zëvendësojnë masat konkrete për uljen e ndotjes dhe emetimeve.
Mesazhi i ekspertit është i drejtpërdrejtë: qytetet duhet të përshtaten me klimën e re, por nëse emetimet nuk ulen ndjeshëm, një ditë përshtatja mund të mos jetë më e mjaftueshme.