SHBA MBYLL DEREN/ BRITANIA DHE FRANCA LIHEN JASHTE TAKIMIT PËR TË ARDHMEN E NATO-S

Një format i kufizuar amerikan për diskutimin e së ardhmes së NATO-s ka hapur pikëpyetje mes aleatëve evropianë.

Sipas Politico, Pentagoni ka planifikuar një takim pune në Poloni për të diskutuar të ardhmen e Aleancës, por në listën e të ftuarve nuk janë përfshirë disa prej aleatëve kryesorë evropianë, mes tyre Britania e Madhe, Franca, Estonia, Letonia dhe Lituania. Takimi drejtohet nga zyrtari i lartë amerikan për politikën e mbrojtjes, Elbridge Colby.

Formati është përshkruar si një grup pune që synon të diskutojë drejtimin e ardhshëm të NATO-s. Sipas raportimeve, takimi është pjesë e një serie bisedimesh në format të kufizuar, ku më herët kanë marrë pjesë vende si Polonia, Gjermania, Norvegjia, Suedia, Finlanda dhe Holanda. Ky format është bërë i njohur si “Bergen Group”.

Por pikërisht përzgjedhja e vendeve pjesëmarrëse ka ngritur pikëpyetje te diplomatët e vendeve që nuk kanë marrë ftesë.

Një diplomat i njërit prej vendeve të përjashtuara, i cituar nga Politico, tha se qeveria e tij po përpiqet të kuptojë cilat janë kriteret e përzgjedhjes dhe cili është qëllimi i këtyre takimeve, duke nënvizuar se deri tani nuk është dhënë shumë informacion.

Britania, Franca dhe vendet baltike kanë një rol të rëndësishëm në arkitekturën e sigurisë së NATO-s, ndërsa disa prej tyre janë gjithashtu ndër kontribuuesit kryesorë evropianë në mbrojtje. Për këtë arsye, përjashtimi i tyre nga një format që diskuton të ardhmen e Aleancës ka shkaktuar shqetësime në qarqet diplomatike.

Megjithatë, nga vendet që marrin pjesë në formatin e kufizuar është përcjellë edhe një interpretim tjetër. Sipas një diplomati të cituar nga Politico, qëllimi nuk është ndarja e NATO-s në grupe, por hartimi i propozimeve që më pas mund të diskutohen nga e gjithë Aleanca. Vetë Colby ka argumentuar më herët se synimi është të forcohet kapaciteti ushtarak evropian brenda një NATO-je më të fuqishme.

Takimi zhvillohet në një moment kur Shtetet e Bashkuara po rishikojnë praninë dhe pozicionimin e forcave amerikane në Evropë. NATO ka konfirmuar se Colby ka diskutuar me Sekretarin e Përgjithshëm Mark Rutte dhe Këshillin e Atlantikut të Veriut mbi rishikimin amerikan të qëndrimit ushtarak në Evropë dhe konceptin e “NATO 3.0”, i cili synon një ndarje më të madhe të barrës së mbrojtjes mes SHBA-së dhe aleatëve evropianë.

Kështu, takimi i planifikuar në Poloni pritet të shihet me vëmendje të veçantë nga aleatët, jo vetëm për temat që do të diskutohen, por edhe për mënyrën se si Washingtoni po përcakton formatet e reja të konsultimit për të ardhmen e NATO-s.

Deri tani, administrata amerikane nuk ka bërë publike një shpjegim të detajuar për kriteret që kanë përcaktuar listën e pjesëmarrësve. Pentagoni ka refuzuar të komentojë raportimin e Politico-s.