SHBA ‘pushton Europën’ me gaz, pritet të bëhen furnizuesi më i madh me 80 % deri në vitin 2028

Ndërsa Bashkimi Evropian po largohet gradualisht nga gazi rus, një raport i ri paralajmëron se kontinenti mund të jetë duke hyrë në një tjetër formë varësie energjetike – këtë herë nga Shtetet e Bashkuara.
Sipas një analize të publikuar nga Instituti për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare (IEEFA), vendet evropiane pritet të importojnë deri në 80 për qind të furnizimit të tyre me gaz natyror të lëngshëm (LNG) nga Shtetet e Bashkuara deri në vitin 2028.
Raporti ngre shqetësimin se mbështetja e tepërt te një furnizues i vetëm mund ta ekspozojë Evropën ndaj rreziqeve politike, ekonomike dhe gjeostrategjike, sidomos në një kohë tensionesh ndërkombëtare dhe luhatjesh të tregjeve energjetike.
Në vitin 2026, Evropa pritet të sigurojë rreth dy të tretat e LNG-së së saj nga Shtetet e Bashkuara, ndërsa vitin e kaluar 58 për qind e importeve evropiane të këtij karburanti vinin tashmë nga tregu amerikan.
Sipas IEEFA-së, Washingtoni pritet të bëhet furnizuesi më i madh i gazit për Evropën këtë vit, duke kombinuar si LNG-në ashtu edhe importet përmes tubacioneve.
Rritja e importeve amerikane po vjen paralelisht me përpjekjet e Bashkimit Evropian për të eliminuar gradualisht varësinë nga Rusia, pas tensioneve gjeopolitike të viteve të fundit dhe luftës në Ukrainë.
Në prill, BE-ja ndaloi kontratat afatshkurtra për LNG ruse, ndërsa ndalimi i plotë i importeve të gazit të lëngshëm rus pritet të hyjë në fuqi në janar 2027. Gazi rus përmes gazsjellësve do të ndalohet nga shtatori i po atij viti.
Megjithatë, paradoksi mbetet: pavarësisht sanksioneve, importet evropiane të LNG-së ruse u rritën me 16 për qind në tremujorin e parë të vitit 2026 krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Raporti vjen në një moment të ndjeshëm, kur Evropa po përballet me çmime të larta të energjisë, të nxitura edhe nga lufta me Iranin dhe ndikimi i saj në tregjet globale të naftës dhe gazit.
Disa zyrtarë evropianë kanë shprehur më herët shqetësime për varësinë në rritje nga energjia amerikane, sidomos pas tensioneve diplomatike të krijuara nga deklaratat e presidentit amerikan, Donald Trump, për Groenlandën.
Për të shmangur një “varësi të re energjetike”, studiuesit rekomandojnë që Evropa të përshpejtojë investimet në energji të rinovueshme, pompa termike dhe teknologji që reduktojnë ekspozimin ndaj tregjeve globale të paqëndrueshme të karburanteve.
Mesazhi i raportit është i qartë: Evropa mund të jetë duke zëvendësuar një varësi me një tjetër.