16 VIKTIMA NË NOVI SAD, SHËRBIMI SEKRET DYSHOHET SE PËRGJOI PROKURORËT QË HETONIN KORRUPSIONIN

NTV FOKUS – KUR INTELIGJENCA MUND TË DIJË MË SHUMË SE DREJTËSIA

Dy vjet pas tragjedisë së Novi Sadit, ku shembja e një strehe betoni në stacionin hekurudhor u mori jetën 16 njerëzve, Serbia përballet me një tjetër çështje të rëndë. Këtë herë, në qendër të saj nuk janë kontratat e ndërtimit, kompanitë apo zyrtarët e përfshirë në projekt, por vetë prokurorët që po hetonin dyshimet për korrupsion.

Një investigim i publikuar më 1 nëntor nga revista serbe Radar, me autor gazetarin Vuk Z. Cvijić, pretendon se Agjencia e Inteligjencës dhe Sigurisë së Serbisë, BIA, ka përgjuar disa prokurorë të Krimit të Organizuar dhe ka monitoruar komunikimet e tyre elektronike.

Sipas burimeve jozyrtare të investigimit, arsyeja e vërtetë e këtij monitorimi dyshohet të ketë qenë vijimi i hetimit financiar për rindërtimin e hekurudhës dhe stacionit të Novi Sadit.

Nëse ky pretendim provohet, problemi do të shkonte përtej cenimit të privatësisë së disa zyrtarëve. Ai do të ngrinte dyshime për ndërhyrje në funksionimin e një institucioni që duhet të hetojë në mënyrë të pavarur edhe njerëzit më të fuqishëm të shtetit.

PËRGJIMET DHE DOSJET SEKRETE

Sipas Radar-it, masat e mbikëqyrjes janë vendosur në disa data gjatë vitit 2026: më 9 dhe 30 prill, 29 maj, 19 qershor dhe 7 tetor.

Formalisht, ato thuhet se janë justifikuar me dyshime për spiunazh.

Por burimet e revistës pretendojnë se përmes monitorimit të telefonave dhe komunikimeve të prokurorëve, BIA mund të siguronte informacione edhe për mbledhjet e brendshme, diskutimet dhe veprimet e planifikuara në procedime të tjera penale.

Në këtë mënyrë, sipas burimit anonim, nën përgjim të tërthortë ka përfunduar edhe Mladen Nenadić, drejtuesi i Prokurorisë për Krimin e Organizuar.

Një tjetër hollësi tërheq vëmendjen. Sipas investigimit, drejtori i BIA-s, Vladimir Orlić, ka kërkuar ndërprerjen e mbikëqyrjes më 29 tetor, vetëm katër ditë pas zgjedhjeve parlamentare në Serbi.

Përse pikërisht atëherë? Dhe çfarë e kishte justifikuar vazhdimin e masave për disa muaj?

NGA HETIMI I KORRUPSIONIT TE DYSHIMET PËR KONTROLLIN E HETUESVE

Tragjedia e 1 nëntorit 2024 shkaktoi protesta masive dhe e vendosi qeverisjen e Aleksandar Vuçiçit përballë akuzave publike për korrupsion dhe mungesë përgjegjësie.

Ndërsa hetimet për përgjegjësinë e shembjes dhe për rrjedhën e parave në projekt kanë ndjekur procedura të ndryshme, dosja e korrupsionit mbetet një nga çështjet më të ndjeshme të drejtësisë serbe.

Pikërisht këtu qëndron pesha e zbulimit të Radar-it.

Një shërbim inteligjent ka kompetenca për të mbrojtur sigurinë kombëtare, por kjo nuk i jep të drejtën të përdorë mbikëqyrjen si instrument për të kontrolluar punën e prokurorisë.

Nëse agjentët kanë siguruar informacione për hetime penale që nuk lidheshin me objektin e autorizuar të përgjimit, duhet sqaruar kush i ka marrë këto të dhëna, për çfarë janë përdorur dhe nëse kanë ndikuar në procedimet përkatëse.

Këto mbeten pyetje që kërkojnë prova, jo përfundime të parakohshme.

NJË TJETËR ZBULIM NË UNIVERSITETIN E BEOGRADIT

Investigimi vjen vetëm pak ditë pas zbulimit të pajisjeve të dyshuara për regjistrim audio dhe video në një amfiteatër të Fakultetit Juridik të Beogradit.

Drejtuesit e fakultetit konfirmuan gjetjen e pajisjeve, ndërsa rektori kërkoi hetimin e rrethanave dhe identifikimin e përgjegjësve.

Nuk është provuar që këto pajisje janë vendosur nga BIA apo që dy ngjarjet kanë një lidhje operative. Megjithatë, ato kanë nxitur pyetje për kufijtë e mbikëqyrjes sekrete dhe kontrollin institucional mbi të.

PYETJET QË KËRKOJNË PËRGJIGJE

Autoritetet serbe duhet të sqarojnë nëse masat ndaj prokurorëve janë autorizuar ligjërisht, cilat kanë qenë provat që i justifikonin dhe kush ka pasur akses në informacionet e mbledhura.

Po aq e rëndësishme është të përcaktohet nëse informacionet hetimore janë shpërndarë jashtë strukturave që kishin të drejtë t’i administronin.

Pretendimet e Radar-it nuk përbëjnë ende një përfundim gjyqësor dhe nuk provojnë automatikisht një ndërhyrje politike.

Por ato kërkojnë një verifikim të pavarur.

Dy vjet pas vdekjes së 16 qytetarëve, familjet presin përgjigje për përgjegjësinë e tragjedisë. Tani publiku ka edhe një pyetje tjetër: a kanë mundur prokurorët ta zhvillojnë hetimin e tyre pa u monitoruar nga institucioni që duhej të mbronte sigurinë e shtetit?

Përgjigjja do të tregojë jo vetëm çfarë ka ndodhur me përgjimet e dyshuara, por edhe sa të mbrojtura kanë qenë hetimet nga ndërhyrjet e jashtme.