‘Të përjashtuarit e shoqërisë’/ Ndalimi i rrjeteve dociale te moshat e reja, pasojat në psikologjinë e adoleshentëve

Gjithnjë e më shumë vende po ndalojnë rrjetet sociale për fëmijët. Por argumentet për ndalime janë të dobëta dhe përfitimet mbeten të pasigurta, shkruan The Economist

“Shfleton pa menduar dhe humbet ndjesinë e kohës”, pranon Ramón, një 15-vjeçar spanjoll, për zakonet e tij në rrjetet sociale. “Sheh vajza që seksualizohen, aksidente makinash, gjëra shumë të dhunshme”, vazhdon ai. “Të gjithë ata që njoh shohin këtë lloj përmbajtjeje”.

Në shkollë, në veçanti, ai mendon se përdorimi i rrjeteve sociale “të ngatërron mendjen dhe vëmendjen”.

Megjithatë, plani i qeverisë spanjolle për t’u ndaluar fëmijëve nën 16 vjeç përdorimin e rrjeteve sociale, i shpallur në fillim të shkurtit, nuk e bind Ramón. Bashkëmoshatarët e tij do të gjenin lehtësisht mënyra për ta anashkaluar, mendon ai.

Edhe nëna e tij bie dakord. Duke qenë se fëmijët do të jenë në rrjetet sociale në një mënyrë apo në një tjetër, ajo do të parapëlqente që qeveria të përpiqej të frenonte efektet më të dëmshme përmes rregullimit: “Një ndalim i përgjithshëm tingëllon i fortë, por në realitet i shtyn adoleshentët drejt përdorimit më të rrezikshëm dhe më të fshehtë.”

Nuk është vetëm qeveria spanjolle që shqetësohet për fëmijët dhe rrjetet sociale. Australia ndaloi llogaritë në rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç në dhjetor.

Dhoma e Dytë e Parlamentit britanik votoi për kufizime të ngjashme në janar, ashtu si edhe Dhoma e Ulët e Francës. Austria, Republika Çeke, Danimarka, Greqia, Indonezia, Malajzia dhe Norvegjia, ndër të tjera, po shqyrtojnë ndalime.

Brazili do të kërkojë verifikim moshe në aplikacionet sociale duke nisur nga muaji i ardhshëm.

Kina, e cila më parë kishte vendosur kufizime orari për lojërat elektronike të të rinjve, prezantoi kufizime opsionale të kohës para ekranit për fëmijët në rrjetet sociale në vitin 2019. Disa shtete në Amerikë kanë kufizuar aksesin për adoleshentët më të rinj; të tjerat po rregullojnë në mënyra të ndryshme.

Kalifornia së shpejti do të kufizojë algoritmet e rrjedhës së përmbajtjes për të miturit. Gjykatat amerikane janë gjithashtu të zëna: më 9 shkurt nisën argumentet në dy procese gjyqësore historike kundër Meta-s dhe YouTube për varësinë e supozuar që krijojnë aplikacionet e tyre, si dhe kundër Meta-s për pyetjen nëse platformat e saj bëjnë mjaftueshëm për të mbrojtur fëmijët nga “grabitqarët” online.

Kjo valë kufizimesh ligjore do të shënojë një ndryshim të madh në jetën e adoleshentëve, të cilët kalojnë mesatarisht gati pesë orë në ditë në aplikacione sociale në Amerikë, për shembull, dhe i përdorin ato për gjithçka, nga krijimi i marrëdhënieve deri te detyrat e shkollës.

Ajo rrezikon gjithashtu të tronditë një industri që gjeneron qindra miliarda dollarë në vit nga reklamat. Por zbatimi i rregullave të reja, siç parashikojnë Ramón dhe nëna e tij, do të jetë më i vështirë nga sa imagjinojnë mbështetësit e tyre. Tashmë po bëhen të dukshme disa pasoja të paqëllimshme.

Për vite me radhë, mosha minimale për shumicën e platformave sociale ka qenë 13 vjeç. Ky kufi u miratua gjerësisht pasi Amerika miratoi COPPA-n, një ligj për mbrojtjen e privatësisë së fëmijëve online, në vitin 1998.

Ai shpesh shpërfillet nga përdoruesit dhe pothuajse nuk zbatohet nga kompanitë e rrjeteve sociale, shumica e të cilave pyesin anëtarët e rinj nëse janë mjaftueshëm të rritur dhe kryesisht u besojnë fjalëve të tyre. Edhe pse platformat këmbëngulin se i largojnë përdoruesit nën moshë, duket se bëjnë një punë jashtëzakonisht të dobët.

Sondazhet e rregullatorit britanik të teknologjisë, Ofcom, tregojnë se ndër fëmijët 10-12 vjeç, mbi gjysma përdorin Snapchat, më shumë se 60% TikTok dhe mbi 70% WhatsApp. Të tre aplikacionet kanë një moshë minimale zyrtare 13 vjeç.

Qeveritë që dikur mbyllnin sytë ndaj praktikave të tilla tani kanë vendosur se rrjetet sociale “po u bëjnë dëm social fëmijëve tanë”, siç shprehet Anthony Albanese, kryeministri i Australisë. Shqetësimi më urgjent është se aplikacionet e rrjeteve sociale shkaktojnë depresion dhe ua bëjnë më të lehtë komunikimin me të miturit abuzuesve online, duke çuar në raste ekstreme në vetëvrasje ose abuzim.

Libra si “The Anxious Generation” i Jonathan Haidt kanë bindur shumë njerëz se telefonat inteligjentë dhe rrjetet sociale po e riformatojnë fëmijërinë në mënyrë të dëmshme. Aplikacionet sociale u rrëmbejnë një kohë të gjatë fëmijëve, të cilën shumë prindër do të donin ta shihnin të përdorur ndryshe.

Disa studiues kanë propozuar një gjendje të re mjekësore të quajtur “çrregullimi i përdorimit të rrjeteve sociale”, e modeluar sipas diagnozave ekzistuese për varësinë nga lojërat e fatit.

Kriteret e sugjeruara përfshijnë humbjen e kontrollit mbi dëshirën për t’i përdorur aplikacionet, shqetësim të vazhdueshëm për përdorimin dhe neglizhimin e funksioneve thelbësore (gjumi, kujdesi personal dhe kontakti me miqtë dhe familjen) si dhe detyrimeve (detyrat e shtëpisë dhe takimet).

Një studim i 11-15-vjeçarëve në 27 vende europiane dhe në Kanada, bazuar në të dhëna sondazhi nga vitet 2017-18, gjeti një prevalencë mesatare prej 7% të kësaj varësie problematike, duke variuar nga 3% në Holandë në 14% në Spanjë.

Studimet sugjerojnë se rrjetet sociale po i përkeqësojnë gjërat për fëmijët që janë më të cenueshëm. Shumicës së fëmijëve që bullizohen online, u ndodh kjo gjë edhe në jetën reale; bullizuesit shpesh janë të njëjtët në të dyja mjediset. Një studim me të rinj 17-25 vjeç që kishin vështirësi me shëndetin mendor, zbuloi se largimi nga rrjetet sociale për tre javë solli një përmirësim të vogël të mirëqenies së tyre.

Një rishikim i fundit i studimeve, i udhëhequr nga Amy Orben nga Universiteti i Kembrixhit, gjeti prova të qëndrueshme për një lidhje të vogël midis kohës së kaluar në rrjetet sociale dhe shfaqjes së problemeve të shëndetit mendor, si depresioni dhe sjellja antisociale.

Por shumica e studimeve mbështeten në raportimet e vetë subjekteve për përdorimin e tyre të rrjeteve sociale, të cilat priren të jenë jo të sakta (është më mirë të instalohen gjurmues automatikë në pajisje). Për këtë arsye, shumë studiues i vënë në dyshim rezultatet.

Mbi të gjitha, studiuesit mendojnë se koha që fëmijët kalojnë në rrjetet sociale mund të mos jetë veçanërisht e rëndësishme për shëndetin mendor.

Ajo që ka shumë më tepër rëndësi është çfarë bëjnë në aplikacione (a po bisedojnë kryesisht me miqtë, për shembull?), konteksti (a po i përdorin platformat sociale në mes të natës?) dhe çfarë përmbajtjeje u shfaqin algoritmet e aplikacioneve.

Zgjidhja e këtij kompleksiteti kërkon qasje në të dhëna të detajuara në nivel përdoruesi individual, diçka që kompanitë teknologjike rrallë e zbulojnë.

Ndërsa aplikacionet e rrjeteve sociale evoluojnë me shpejtësi, me të gjitha llojet e veçorive të reja dhe algoritme të përmirësuara me IA, kërkimi shkencor ka vështirësi të mbajë hapin. Sigurimi i financimit për një studim rigoroz dhe fillimi i tij mund të zgjasë me vite.

“TikTok u bë shumë popullor tek adoleshentët në dy-tre vitet e fundit”, thotë Victoria Goodyear nga Universiteti i Birminghamit. “Fusha e kërkimit sapo ka filluar të arrijë këtë trend.”

Pavarësisht mangësive të kërkimit, votuesit duket se janë të bindur. Vitin e kaluar Ipsos, një kompani sondazhesh, pyeti njerëz në 30 vende nëse të miturit nën 14 vjeç duhet të përjashtohen nga rrjetet sociale. Një shumicë ishte në favor në çdo vend.

Politika gëzon mbështetje përtej ndarjeve demografike dhe politike si pak çështje të tjera. Mbështetësit e të katër partive më të mëdha politike në Britani, për shembull, janë në shumicë dërrmuese në favor të një ndalimi për nën-16-vjeçarët. Edhe në Amerikën shumë të polarizuar, si republikanët ashtu edhe demokratët e pëlqejnë idenë. Politikanët po shtyjnë një derë të hapur.

Megjithatë, shndërrimi i kësaj mbështetjeje në ligj nuk është krejt i thjeshtë. Vështirësia e parë është të vendoset se çfarë duhet të ndalohet. Australia ka përjashtuar platformat e mesazheve si iMessage dhe WhatsApp, duke nxitur ankesa nga Snapchat, i cili pretendon se përdoruesit australianë kalojnë tre të katërtat e kohës në aplikacion duke dërguar mesazhe ose duke bërë telefonata.

Disa prindër tashmë po lobojnë që lojërat elektronike të përfshihen në ndalim, pasi lojërat online si Roblox lejojnë ndërveprime sociale me miq dhe të panjohur. YouTube, që fillimisht priste të përjashtohej falë përmbajtjes së tij edukative, u përfshi në fund.

Disa aplikacione që nuk janë përfshirë zyrtarisht kanë prezantuar kontrolle moshe. Substack, një platformë buletinesh dhe blogimi, ka nisur të kufizojë disa veçori sipas moshës në Australi dhe Britani, duke përmendur ligjet e reja për përmbajtjen.

Verifikimi i moshës së përdoruesve është sfida e radhës. Për të mos vënë në provë çdo klient ekzistues, shumica e të cilëve janë të rritur, kompanitë sociale në Australi kanë nisur duke bllokuar përdoruesit për të cilët besojnë se janë nën 16 vjeç.

Disa janë identifikuar pasi kanë dhënë datën e lindjes. Të tjerë dyshohen bazuar në analizën e sjelljes së tyre, përfshirë njerëzit që ndjekin dhe përmbajtjen me të cilën ndërveprojnë. Meta ka përdorur Inteligjencën Artificiale për të ndihmuar në identifikimin e përdoruesve që janë më të rinj nga sa pretendojnë.

Por, duke qenë se në Britani më shumë se një e treta e fëmijëve 10-12 vjeç thonë se janë në Instagram, në shkelje të rregullave të tij, duket se kjo metodë është larg të qenët e pagabueshme.

Ata që dyshohet se janë shumë të vegjël kanë mundësinë të provojnë moshën e tyre. Skanimet e fytyrës janë një metodë. Sërish, IA ka ndihmuar: Yoti, që u jep vlerësime moshe kompanive si Meta, thotë se IA është më e mirë në hamendësimin e moshës sesa njeriu mesatar.

Por IA ka trashëguar paragjykime njerëzore nga të dhënat me të cilat është trajnuar: Yoti mund ta hamendësojë moshën e një djali adoleshent të bardhë me një gabim më të vogël se dhjetë muaj, por kur përballet me një vajzë me ngjyrë zakonisht gabon me rreth një vit e gjysmë, tregojnë shifrat.

Adoleshentët australianë, ndërkohë, po gjejnë mënyra për të mashtruar vlerësuesit robotikë, nga drejtimi i kamerës te një mik më i madh në moshë, deri te shtrembërimi i fytyrës për t’u dukur me rrudha.

Nëse metodat e tjera dështojnë, përdoruesit mund ta provojnë moshën duke ngarkuar dokumente personale. Kjo sjell rreziqe. Në tetor Discord, një platformë sociale, njoftoi se një nga partnerët e saj të shërbimit ndaj klientit ishte hakuar, duke u dhënë autorëve akses në një bazë të madhe me foto dokumentesh identiteti, emra përdoruesish, adresa emaili dhe informacion faturimi.

Malajzia po shqyrton plane për t’i detyruar njerëzit të paraqesin një dokument identiteti kur regjistrohen për një llogari në rrjetet sociale. Qeveria e mbron propozimin duke folur për mbrojtjen e fëmijëve dhe ndalimin e mashtrimit, por grupet e lirive civile dyshojnë se ajo ka arsye të tjera për të kërkuar identitetin e atyre që qëndrojnë pas postimeve anonime në rrjetet sociale.

Kompanitë teknologjike po debatojnë se kush duhet ta mbajë barrën e verifikimit të moshës. Disa platforma të rrjeteve sociale argumentojnë se kontrolli i moshës nuk duhet të bëhet prej tyre, por në nivelin e pajisjeve (hardware) që përdoren për akses.

Ideja është që sistemet operative të telefonave ose kompjuterëve, zakonisht të prodhuara nga Apple, Google ose Microsoft, do të verifikonin moshën e pronarit dhe më pas, në mënyrë anonime, do të garantonin përshtatshmërinë e tij për të parë rrjete sociale, faqe pornografike, platforma të lojërave të fatit ose çfarëdo argëtimi tjetër me kufizim moshe që ai zgjedh.

Këto kompani kundërpërgjigjen se barrën duhet ta mbajnë firmat përgjegjëse për krijimin e dëmeve të pretenduara, dhe vënë në dukje se shumë kompjuterë ndahen nga disa përdorues të moshave të ndryshme.

Ndërsa debati vazhdon, kompanitë e verifikimit të moshës po ndërhyjnë për të mbushur boshllëkun.

AgeKey, një produkt që përdoret nga Meta dhe të tjerët, e verifikon moshën e njerëzve përmes një skanimi fytyre ose dokumenteve të ngarkuara, dhe më pas garanton për ta kur ata kërkojnë shërbime me kufizim moshe.

Është ende herët për të thënë se sa mirë po funksionon ndalimi në Australi. Qeveria vëren se brenda pak ditësh pas ndalimit u çaktivizuan 4.7 milionë llogari, një numër i madh duke qenë se në vend ka vetëm 2.5 milionë fëmijë të moshës 8-15 vjeç.

Të tjerë besojnë se shumë llogari kanë mbetur jashtë. Rreth 95% e adoleshentëve në skajin e sipërm të kësaj grupmoshe përdorin të paktën një faqe, kishte gjetur më herët qeveria. Shumë përdorin më shumë se një, dhe disa kanë disa llogari në të njëjtën platformë (njëra për t’ua treguar prindërve, tjetra për miqtë).

Për më tepër, disa prej llogarive të kapura nga rrjeta ishin joaktive, thonë burime të brendshme. Përfundimi është se, pavarësisht 4.7 milionë fshirjeve, shumë të rinj ende duket se janë të pranishëm në rrjetet sociale.

“Të gjithë ata që njoh unë me gjasë gjetën një mënyrë për ta anashkaluar ndalimin dhe nuk ka ndryshuar shumë”, deklaron një 14-vjeçar në Melburn.

Njerëzit kishin frikë se adoleshentët do t’i anashkalonin ndalimet duke përdorur rrjete private virtuale (VPN), programe që e bëjnë të duket sikur përdoruesi ndodhet në një vend tjetër. VPN-të patën një rritje të madhe popullariteti në Britani verën e kaluar, pasi një ligj i ri kërkoi kontrolle moshe në faqet pornografike.

Por Apptopia, një kompani të dhënash, thotë se deri në fund të janarit përdorimi i dhjetë aplikacioneve më popullore VPN në Australi ishte vetëm rreth 10% më i lartë se në javët para ndalimit. As nuk duket se fëmijët kanë kaluar thjesht te rrjetet sociale më të vogla. Në ditët pas ndalimit, aplikacione si Lemon8 dhe Coverstar panë rritje të madhe të shkarkimeve.

Por Apptopia thotë se numrat e shkarkimeve dhe përdorimit të tyre më pas janë rikthyer në nivelet e mëparshme. Efektet e rrjetit mund ta bëjnë të vështirë që adoleshentët australianë t’i zhvendosin masivisht rrethet e tyre shoqërore.

Disa fëmijë mund të kalojnë te lloje të tjera platformash që nuk mbulohen nga ndalimet, si aplikacionet e mesazheve dhe shërbimet e lojërave. Problemi është se kërcënimet më serioze online do t’i ndjekin edhe atje. “Problemet e personave keqdashës dhe të kriminalitetit nuk do të zhduken.

Thjesht do të migrojnë atje ku shkojnë fëmijët”, – parashikon Andy Burrows, drejtor ekzekutiv i Molly Rose Foundation, një grup lobues i ngritur në kujtim të një vajze britanike 14-vjeçare që u gjet se kishte kryer vetëvrasje pjesërisht për shkak të ekspozimit ndaj përmbajtjes depresive në Instagram.

Burrows, i cili më parë ka punuar për të frenuar abuzimin seksual të fëmijëve, argumenton se platformat më të rrezikshme për fëmijët, aplikacionet e mesazheve të enkriptuara, platformat e lojërave dhe komunitete të tjera online, janë pikërisht ato që nuk mbulohen nga shumica e ndalimeve për rrjetet sociale.

“Si dikush që ka parë disa nga gjërat më të errëta që mund të imagjinoni, ky është kërcënimi që më mban zgjuar natën më shumë se çdo gjë tjetër”, thotë ai.

Kjo është një arsye pse shumë grupe të mirëqenies së fëmijëve, ndoshta çuditërisht, kundërshtojnë ndalimet e përgjithshme. Molly Rose Foundation është një nga 42 nënshkruesit, përfshirë National Society for the Prevention of Cruelty to Children, të një letre publike në Britani që argumenton kundër një ndalimi të tillë atje.

Përveç krijimit të një ndjenje të rreme sigurie, thonë ata, ndalime të tilla krijojnë një “greminë” për 16-vjeçarët, të cilët do të liheshin të lirë në aplikacione të pacensuruara pa pasur asnjë përvojë me rrjetet sociale.

“A po u mësoni fëmijëve të notojnë, apo po i hidhni në ujëra të thella kur mbushin 16 vjeç?” pyet Kathryn Modecki nga Kids Research Institute Australia.

Në vend që t’i përjashtojnë fëmijët, kompanitë teknologjike duhet të detyrohen të bëjnë punën më të vështirë: t’i bëjnë platformat e tyre më miqësore për fëmijët. Instagram, TikTok dhe YouTube, ndër të tjera, kanë prezantuar “llogari për adoleshentë”, të cilat ofrojnë veçori sigurie si përmbajtje të filtruar dhe paralajmërime për përdorim të tepruar.

Ndalimi australian nuk parashikon asnjë përjashtim për produkte të tilla dhe, kështu, dobëson çdo nxitje për t’i zhvilluar dhe për t’i përmirësuar ato. Edhe platformat pa versione të posaçme për fëmijë priren ta përshtasin përmbajtjen sipas përdoruesit dhe, për rrjedhojë, mund t’u shërbejnë adoleshentëve material të ndryshëm nga të rriturve.

Por kjo funksionon vetëm nëse përdoruesi është duke përdorur llogarinë e tij. Fëmijëve në Australi tani u ndalohet të kenë llogari, por ata ende mund t’i përdorin platformat e rrjeteve sociale. Kjo do të thotë se ata shohin një rrjedhë të pafiltruar përmbajtjeje.

Asnjë sistem nuk është plotësisht hermetik. Kina, siç pritej, ka disa nga rregullat më të rrepta në botë për fëmijët në rrjetet sociale. Autoritetet kanë zhvilluar një “modalitet për të mitur” të sofistikuar, që mund të aktivizohet në shumicën e pajisjeve.

Ky lejon akses vetëm në versione të aplikacioneve miqësore për fëmijët, kufizon sasinë e kohës që mund të kalohet në to dhe i pengon përdoruesit të lidhen online gjatë natës. Përmbajtja për të miturit filtrohet më tej në pesë nivele të përshtatshme për moshën e tyre.

Nën 16-vjeçarëve nuk u lejohet, ndër të tjera, të bëjnë transmetime “live” të vetes.

Megjithatë, përdorimi i elementeve vullnetare të gjithë kësaj është i ulët dhe anashkalimet e veçorive të detyrueshme janë të zakonshme. Kina ka një industri të madhe që premton kura mrekullie për adoleshentët e varur nga ekranet, pavarësisht dy dekadave kufizimesh ndaj lojërave dhe rrjeteve sociale.

Prindërit që postojnë imazhe të ekraneve që kanë thyer në pajisjet e fëmijëve të tyre nga dëshpërimi është kthyer në “meme” në Kinë. Dhe fëmijët dhe kompanitë teknologjike kanë zbuluar një dobësi, në formën e orëve inteligjente, të cilat i nënshtrohen rregullimit më pak të rreptë dhe kështu kanë nisur të ofrojnë rrjetet e tyre sociale dhe lojëra që krijojnë po aq varësi.

Rregullatorët kinezë, natyrisht, premtojnë se do të godasin edhe ekranet e vegjël. Pak vende perëndimore do të shkojnë kaq larg. Por ndërsa kufizimi për kufijtë e moshës rritet, kompanitë teknologjike po e vlerësojnë ndikimin në biznesin e tyre.

Ato do të preken në mënyrë të pabarabartë: ndërsa vetëm një në 20 përdorues të Facebook është nën 18 vjeç, një në pesë përdorues të Snapchat i përket kësaj grupmoshe, sipas vlerësimeve në Amerikë nga firma kërkimore eMarketer (shih grafikun 2).

Përdoruesit më të vegjël nuk janë aq të vlefshëm për reklamuesit. Që nga 2023, një mosmarrëveshje me rregullatorët e ka penguar Meta-n të shfaqë reklama për nën-18-vjeçarët në BE, tregun e saj të dytë më të madh, por nuk ka pasur asnjë ndikim të dukshëm në bilancin e saj financiar.

Në një thirrje të fundit mbi rezultatet financiare, drejtuesit e Snapchat-it pranuan se ndalimi australian kishte kontribuar në një rënie të përdoruesve, por thanë se të ardhurat nga reklamat prej grupmoshës nën 18 vjeç “nuk janë materialisht të rëndësishme”.

Megjithatë, asnjë platformë nuk dëshiron t’i humbasë përdoruesit e saj më të rinj. Së pari, adoptimi nga adoleshentët çon më vonë në përdorim më të vlefshëm edhe si të rritur.

Mbetet për t’u parë, nëse njerëzit që u ndalohet të regjistrohen në rrjetet sociale në fillimet e adoleshencës do ta kenë humbur dëshirën deri në kohën kur të jenë mjaftueshëm të rritur.

Për më tepër, kompanitë teknologjike e pranojnë se adoleshentët që vendosin trendet janë nxitës të rëndësishëm të kulturës popullore, për të mos përmendur krijues të përmbajtjes shumë të ndjekur. Charli D’Amelio, një balerinë amatore, u bë personi më i ndjekur në TikTok kur ishte 15 vjeç.

Rreziku më i madh për kompanitë teknologjike, dhe çmimi i madh për kundërshtarët e tyre, është se lëvizja për të rregulluar rrjetet sociale mund të përfundojë në lloje edhe më ndërhyrëse rregullimi, që përcaktojnë se si aplikacionet i trajtojnë të rriturit po aq sa fëmijët.

BE-ja tashmë po shtyn në këtë drejtim: më 6 shkurt një vendim paraprak i Komisionit Europian e gjeti TikTok-un në shkelje të Aktit të Shërbimeve Dixhitale për shkak të “dizajnit që krijon varësi”, duke cituar veçori si shfletimi i pafund, luajtja automatike e videove, njoftimet “push” dhe rekomandimet e personalizuara, të gjithë përbërës kritikë të suksesit të aplikacionit.

Pas vitesh përqendrimi te përmbajtja e aplikacioneve, rregullatorët papritur duken të shqetësuar edhe për dizajnin e tyre, një qasje potencialisht më e vështirë për kompanitë teknologjike, pasi është më qendrore për ofertën e tyre dhe është më e vështirë të shmanget me argumente për lirinë e shprehjes.

Burrows argumenton se kompanitë e rrjeteve sociale duhet të rregullohen më shumë si firmat e shërbimeve financiare, me detyrime për të zbuluar më shumë informacion dhe për t’u njoftuar rregullatorëve para se të hedhin në treg veçori ose produkte të reja.

Mbrojtje të tilla, sugjeron ai, mund ta kishin frenuar chatbot-in Grok të X, i cili është nën hetim nga Ofcom për krijimin e imazheve nudo si të të rriturve ashtu edhe të fëmijëve, pa dijeninë ose pëlqimin e tyre.

Në fund të fundit, nëse rrjetet sociale po shkaktojnë dëm të gjerë te adoleshentët, është e vështirë të imagjinohet se dëmi ndalet në moshën 16 vjeç./Monitor.al