Kush mund ta kishte menduar vetëm pak ditë më parë se Aleksandar Vuçiç, pas gjithçkaje që kemi parë në dy vitet e fundit, do ta pranonte kaq lehtë humbjen në zgjedhje. Por asgjë për këtë, duke e dëgjuar atë duke i quajtur fituesit një listë bllokade studentore, ai tha se ata ia dolën mbanë për një moment dhe se rezultati i zgjedhjeve ishte “verifikim i revolucionit që ata zbatuan me ndihmën e vendeve të ndryshme evropiane dhe shtetit të thellë amerikan”. Çfarë na tregon kjo?
Për njerëzit pragmatikë është e qartë se Vuçiç nuk do të heqë dorë kurrë nga ambicia e tij për t’u bërë përsëri Nr. 1, i bindur, si një dashnor i braktisur, se zgjedhja e qytetarëve për të thënë mjaft për gati një dekadë dhe pas një periudhe të gjatë terrori është në fakt vetëm një aventurë e lehtë e ambasadave të huaja dhe se, sapo të qetësohen, do t’i kthehen përsëri në format të plotë, dhe se është e pamundur që ai të jetë ngopur me Zotin dhe popullin.
Tani, këto janë ditët midis tyre: frika ka kaluar, zemërimi ende nuk është përhapur, ata që kanë vuajtur në këto 14 vjet janë ende nën adrenalinë nga gjithçka që kanë mbijetuar, nga media e pamëshirshme e regjimit dhe nga vëmendja e botës. Dhe kur eksitimi të shuhet, do të lindë në mënyrë të pashmangshme pyetja nëse ata janë në gjendje të harrojnë atë që u bëri ish-regjimi. Në fund të fundit, kjo tregon ndërhyrjen në Informer dhe grumbullimin para Pink .
Abuzimi i Vuçiçit me popullin e tij tregoi, ndër të tjera, paaftësinë e tij për t’u përballur me krizën që krijoi, me frikën se regjimi i mëparshëm do të detyrohej të merrej vetëm me pasojat e krimeve të tij. Prandaj, veçanërisht në dy vitet e fundit, kjo shkelje patologjike e të dëshpëruarve, e cila nuk është regjistruar nga asnjë statistikë. Por, do të dalë se ata nuk ishin më të prekur nga anestezia e ditarëve të regjimit, të cilët u tregojnë atyre se ish-presidenti është aty për t’i ndihmuar. Të përçmuar para fëmijëve të tyre, të turpëruar dhe të poshtëruar, dhe të frikësuar për vdekje – kishte vetëm dy gjëra që mund të bënin. Ose të shpërthenin para përdhunuesve ose të ngriheshin dhe të thoshin se nuk do ta toleronin më. Kjo e fundit ndodhi. Tani do të hapen çështjet e lirisë, tradhtisë dhe mbijetesës.
E ardhmja e Serbisë varet nga përgjigjja e fituesit ndaj këtyre pyetjeve. Le të jemi të qartë, nuk duhet të ketë hakmarrje, duhet të ketë përgjegjësi. Serbia e humbi këtë mundësi një herë, një çerek shekulli më parë. Kjo nuk lejohet. Nuk do të ketë një shans tjetër. Dhe ata që do të duhet t’u përgjigjen shumë pyetjeve nuk janë të paktë. Duke filluar me Vuçiçin.
Ja pse, pavarësisht pritjeve ndoshta jorealiste të njerëzve të liruar, disa gjëra duhet të jenë përparësi për Listën e Studentëve: Së pari, pastrimi i hapësirës mediatike, ndoshta karjatida kryesore e jetëgjatësisë politike të Vuçiçit. Sidomos Shërbimi Publik, i privuar kronikisht nga çdo ndjenjë turpi dhe përgjegjësie profesionale. Të tjerët, veçanërisht ata në të cilët Telekomi futi para, do të zhduken vetë kur të hapen rubinetat. Nuk duhet të ketë më pak vendosmëri në lirimin e gjyqësorit. Një gjyqësor i pavarur është një kusht për rivendosjen e të gjitha institucioneve funksionale. Në fund të fundit, puna më e vështirë do të jetë çmontimi i strukturave të sigurisë. Është e thjeshtë, është vendi ku janë varrosur sekretet më të mëdha dhe më të ndyra të regjimit të Vuçiçit, dhe aty ndodhen aktakuza masive. Një tetor shumë kohë më parë, edhe ne dështuam ta bënim këtë, Zoran Đinđiç e pagoi me kokën e tij, dhe Serbia me çorientim të plotë dhe një përmbysje tragjike historike. Nuk mund të ketë kompromis me këto gjëra.
Përndryshe, ajo që nuk duhet të ndodhë do të na ndodhë përsëri. Që në këto 36 vjet që nga futja e sistemit shumëpartiak, kalojmë më shumë se një çerek shekulli nën çizmen e dy diktatorëve që nuk kanë asgjë të përbashkët përveç ideve të çmendura politike.
Ajo që jep shpresë është fakti se në epokën e re, më në fund nuk do të jemi me të vjetrit. Sepse këto zgjedhje ishin një provë e shëmtuar për ata që tashmë na kanë ofruar shumë.
