HORMUZI/ IRANI NDRYSHON STRATEGJINE DETARE

Irani po përpiqet të forcojë kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit duke vendosur rregulla të reja për të gjitha anijet që kalojnë në një nga rrugët detare më të rëndësishme në botë. Sipas një dokumenti të siguruar nga CNN, Teherani tashmë kërkon që kompanitë detare të plotësojnë një formular të posaçëm dhe të marrin miratim nga autoritetet iraniane përpara tranzitit nëpër ngushticë.

Dokumenti është lëshuar nga Autoriteti i sapokrijuar i Ngushticës së Gjirit Persik (PGSA) dhe përfshin mbi 40 pyetje për anijet, duke kërkuar të dhëna të detajuara mbi pronësinë, ekuipazhin, ngarkesën dhe itinerarin. Autoritetet iraniane paralajmërojnë se çdo informacion i pasaktë mund të sjellë pasoja serioze për anijet që kërkojnë kalim të sigurt.

Kjo lëvizje vjen në një moment tensionesh të larta mes Iranit, SHBA-së dhe Izraelit, ndërsa Teherani po përpiqet të institucionalizojë kontrollin mbi ngushticën strategjike, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm.

Lideri suprem iranian, Mojtaba Khamenei, deklaroi se vendi synon krijimin e një “rendi të ri rajonal dhe global”, duke përmendur përdorimin e “ndikimit të mbylljes së ngushticës” si pjesë të strategjisë së Iranit.

Sipas analistëve detarë, Irani po përpiqet të normalizojë autoritetin e tij mbi tranzitet detare dhe ka nisur të kërkojë tarifa të konsiderueshme për kalim, të cilat raportohet se mund të arrijnë deri në 2 milionë dollarë për anije.

Ndërkohë, SHBA ka paralajmëruar se pagesat ndaj qeverisë iraniane ose Gardës Revolucionare Islamike për kalim në Ngushticën e Hormuzit nuk do të lejohen për kompani apo institucione amerikane.

Situata ka ndikuar rëndë trafikun detar në rajon. Sipas të dhënave të Lloyd’s List, vetëm 40 anije kaluan ngushticën gjatë javës së fundit, krahasuar me mesataren prej 120 kalimesh në ditë para shpërthimit të konfliktit.

Analistët paralajmërojnë se nëse Irani arrin të mbajë kontrollin afatgjatë mbi Hormuzin, tregjet globale të energjisë mund të përballen me pasoja të rënda dhe rritje të mëtejshme të çmimeve të naftës dhe gazit.