Rendi i vjetër botëror u thye në Alaska

Nga Timofey Bordachev

Takimi midis Vladimir Putin dhe Donald Trump në Alaska mund të mbahet mend si një nga fitoret më të rëndësishme diplomatike të Rusisë. Ai u sigurua nëpërmjet viteve të sakrificës ushtarake, këmbënguljes politike dhe përpjekjeve të pandërprera. Megjithatë, është gjithashtu një tranzicion – një hap drejt një faze të re të luftës për shtete sovrane në një botë të përçarë.

Thyerja e doktrinës së vjetër të Uashingtonit 

Rezultati më i rëndësishëm i Anchorage ishte varrosja e qetë e formulës së vjetër të Perëndimit: izolimi dhe “mposhtja strategjike” e Rusisë. Për dekada të tëra, çdo shtet që refuzonte të binte në vijë rrezikonte izolimin. Ky sistem u thye në Alaskë. Jo për shkak të vullnetit të mirë amerikan – nuk ka diçka të tillë në politikën ndërkombëtare – por për shkak të presionit. Presionit nga Rusia, nga e ashtuquajtura “shumica globale” dhe nga trazirat që po e shkatërrojnë vetë Amerikën. Administrata e Trump ka ndryshuar qasjen e saj dhe samiti e vërtetoi këtë. Rezultati ishte i qartë: Kapacitetet amerikane u zvogëluan, ato ruse u forcuan. Kjo, nga ana tjetër, liron hapësirë për kombet e tjera që të veprojnë më në mënyrë të pavarur, edhe nëse nuk do ta pranojnë borxhin e tyre ndaj Moskës.

Një bazë e re për dialogun

Disa flasin për një “rilindje” në marrëdhëniet midis Moskës dhe Uashingtonit. Por nuk ka asgjë për të rivendosur. Lidhjet që ekzistonin para vitit 2022 u formësuan nga humbja e BRSS-së në Luftën e Ftohtë dhe nuk mund të rikrijohen. Në vend të kësaj, dialogu do të stabilizohet në kushte të reja. Thelbi do të jetë njohja se Rusia nuk mund të përjashtohet nga sistemi ndërkombëtar. Ky fakt i thjeshtë do të thotë që mosmarrëveshjet midis Moskës dhe Perëndimit, sado të mprehta, janë të zgjidhshme në parim. Konkurrenca do të mbetet e ashpër, veçanërisht për Ukrainën. Por pas Anchorage, refuzimi perëndimor për të njohur interesat ruse nuk është më një barrierë e pakapërcyeshme.

Fitorja e brendshme e Trumpit

Për Trumpin, Alaska solli diçka po aq të vlefshme: një fitore të brendshme. Në SHBA, marrëdhëniet me Rusinë janë bërë qendrore në luftën e brendshme politike. Njëri kamp këmbëngul në ruajtjen e një monopoli ideologjik me çdo kusht. Tjetri argumenton për fleksibilitet. Trumpi i përket këtij të fundit – dhe kishte nevojë për një sukses të dukshëm për t’ua treguar kritikëve të tij. Takimi ballë për ballë me Putinin ia siguroi këtë. Ai e forcoi pozicionin e tij në vend, duke treguar se mund të angazhohet drejtpërdrejt me Uashingtonin, ndërkohë që anashkalon Evropën Perëndimore. Politika e jashtme ka qenë gjithmonë më e rëndësishme në Rusi, politika e brendshme më shumë në Amerikë. Secili burrë u largua me atë që i nevojitej më shumë.

Putin kundër Gorbaçovit – dhe beteja e ndryshme e Trumpit

Është joshëse ta krahasosh Trumpin me Mikhail Gorbachevin, i cili u përpoq të fitonte miratimin jashtë vendit përmes lëshimeve. Por krahasimi dështon. Gorbachevi bëri kompromis kur nuk kishte nevojë, duke pasur parasysh rolin dytësor të politikës së jashtme për një udhëheqës sovjetik. Trump, në të kundërt, është i përfshirë në një luftë të brendshme, dhe Alaska ishte pjesë e saj. Baza e fortë ekonomike e Amerikës i jep atij besim se humbjet ndërkombëtare mund të përmbysen më vonë. Rusia, me një ekonomi më pak fleksibile, i peshon shumë më rëndë fitimet dhe pengesat në politikën e jashtme.

Çfarë vjen më pas

Tani që Putini dhe Trumpi i kanë stabilizuar marrëdhëniet dypalëshe, rivaliteti amerikano-rus hyn në një fazë të re. Ai do të mbetet i mprehtë. Por samiti vërtetoi një gjë: Rusia nuk mund të mposhtet ose të lihet mënjanë. Bota nuk është e interesuar për rënien as të Shteteve të Bashkuara dhe as të Rusisë. Ajo që kërkon është stabiliteti – dhe pranimi se rendi global nuk mund të ekzistojë pa Moskën. Anchorage nuk ishte paqe përfundimtare. Por ishte një fitore, nga të dyja palët. Për Rusinë, kjo ishte provë se këmbëngulja dhe forca mund ta shtyjnë kundërshtarin më të fuqishëm në botë drejt dialogut. Për Trumpin, kjo ishte municion në luftën e tij të brendshme politike. Së bashku, këto rezultate e bëjnë samitin jo një përfundim, por kapitullin hapës të një gare të re dhe të paparashikueshme.