Thirrja e Trump për vendosjen e aleatëve në ngushticën e Hormuzit has në përgjigje të heshtur

Vende duke përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Japoninë, Kinën dhe Korenë e Jugut kanë thënë se ende po shqyrtojnë opsionet e tyre, por pa marrë angazhime pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i nxiti ata të dërgonin anije luftarake në ngushticën e Hormuzit për të siguruar rrugën jetësore të transportit detar.
Në një postim në platformën e tij Truth Social, Trump u bëri thirrje Mbretërisë së Bashkuar, Kinës, Francës, Japonisë, Koresë së Jugut dhe vendeve të tjera të dërgonin anije në rrugën ujore, rrugën më të ngarkuar të transportit detar në botë, e cila po bllokohet dhunshëm nga Irani.
Në postimin e tij, Trump pretendoi se “shumë vende, veçanërisht ato që preken nga përpjekja e Iranit për mbylljen e ngushticës së Hormuzit, do të dërgojnë anije luftarake, në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, për ta mbajtur ngushticën të hapur dhe të sigurt”.
Në një postim të mëvonshëm, Trump i bëri thirrje të gjitha “vendeve të botës që marrin naftë përmes ngushticës së Hormuzit” për të dërguar mbështetje detare.
Mbyllja efektive e ngushticës së Hormuzit nga Teherani, në hakmarrje për sulmet ajrore nga SHBA-të dhe Izraeli, ka rezultuar katastrofike për rrjedhat globale të energjisë dhe tregtisë, duke shkaktuar ndërprerjen më të madhe të furnizimit me naftë në histori dhe duke rritur çmimet globale të naftës.

Megjithatë, përgjigjja ndërkombëtare ndaj thirrjes së Trump për dërgimin e anijeve luftarake deri më tani ka rezultuar e paqartë dhe ngurruese, me vendet që nuk janë të gatshme të angazhohen për një përgjigje ushtarake që mund të jetë e rrezikshme për marinat e tyre.
Teherani ka thënë se çdo cisternë nafte që shkon drejt SHBA-ve, Izraelit ose aleatëve të saj është një objektiv legjitim në luftë dhe do të “shkatërrohet menjëherë”.
Gjashtëmbëdhjetë cisterna janë sulmuar në ngushticën e Hormuzit që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit dhe Irani ka kërcënuar të vendosë mina shpërthyese në kanalin ujor. Deri më tani, SHBA-të nuk kanë dërguar anijet e veta të marinës për të shoqëruar cisternat përmes ngushticës.
Një deklaratë nga Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar tha se ishte në diskutime me aleatët mbi “një gamë opsionesh për të siguruar sigurinë e transportit detar në rajon”.
Duke folur në BBC, sekretari i energjisë, Ed Miliband, tha se Mbretëria e Bashkuar kishte qenë në diskutime me SHBA-të dhe aleatë të tjerë se si ta mbante të hapur ngushticën dhe po shqyrtonte dërgimin e dronëve për gjueti minash.
“Çdo opsion që mund të ndihmojë në rihapjen e ngushticës po shqyrtohet”, tha Miliband.
Një politikan i lartë japonez i tha kanalit të lajmeve NHK TV se Japonia nuk do ta përjashtonte dërgimin e anijeve luftarake në rajon për të siguruar korridorin e transportit detar, por tha se pragu për ta bërë këtë ishte “shumë i lartë”.
Takayuki Kobayashi, kryetari i këshillit të kërkimit politik të partisë liberale demokratike në pushtet, tha: “Nga një pikëpamje ligjore, mundësia nuk mund të përjashtohet, por duke pasur parasysh se mosmarrëveshja po vazhdon, kjo është diçka që duhet ta gjykojmë me kujdes”.

Koreja e Jugut, e varur shumë nga rrjedhat e energjisë përmes ngushticës, tha se i kishte marrë parasysh komentet e Trump, por do të komunikonte ngushtë me SHBA-të dhe do ta shqyrtonte situatën para se të merrte ndonjë vendim se si të ndihmonte në sigurimin e rrugës së transportit detar.
“Qeveria jonë po monitoron nga afër zhvillimet që lidhen me situatën në Lindjen e Mesme”, tha ministria e jashtme e Koresë së Jugut në një deklaratë, duke shtuar se ata po “shqyrtonin masa të ndryshme nga këndvështrime të shumta për të mbrojtur qytetarët tanë dhe për të siguruar sigurinë e rrugëve të transportit të energjisë”.
Franca e kishte bërë tashmë të qartë qëndrimin e saj para komenteve të Trump. Duke folur të enjten, ministrja franceze e mbrojtjes, Catherine Vautrin, tha se Franca nuk do të dërgonte anije luftarake në ngushticën e Hormuzit ndërsa konflikti vazhdonte të përshkallëzohej.
“Jam shumë e qartë dhe e vendosur për këtë temë; në këtë pikë, nuk ka dyshim për dërgimin e ndonjë anijeje në ngushticën e Hormuzit”, tha Vautrin. Ajo tha se Franca mbante një “pozicion thjesht mbrojtës” dhe nuk kishte plane aktuale për të zhvendosur anijen kryesore të marinës franceze, aeroplanmbajtësen Charles de Gaulle, nga Mesdheu lindor.
Duke folur në Qipro më herët gjatë javës, presidenti francez, Emmanuel Macron, kishte thënë se Franca dhe aleatët e saj po përgatitnin një mision “thjesht mbrojtës” për të shoqëruar anijet përmes ngushticës së Hormuzit, por vetëm pasi të përfundojë “faza më intensive” e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Macron e përshkroi atë si një “mision thjesht shoqërimi” me përfshirjen e vendeve evropiane dhe jo-evropiane.
Sipas Financial Times, ministrat e punëve të jashtme të BE-së po shqyrtojnë gjithashtu zgjerimin e fushëveprimit të misionit detar Aspides të BE-së, i cili aktualisht ofron mbrojtje për anijet në Jemen nga sulmet e rebelëve Huthi, për t’u shtrirë në ngushticën e Hormuzit. Misioni detar Aspides aktualisht përbëhet nga tre anije nga Franca, Italia dhe Greqia.

Përgjigja e Kinës nuk përmendi ndërhyrjen ushtarake.
Si një aleat i Iranit që është gjithashtu shumë i varur nga importet e naftës bruto nga ngushtica, Kina thuhet se është në bisedime me regjimin iranian për të lejuar kalimin e cisternave të naftës nga Gjiri, por nuk është rënë dakord për një rezultat përfundimtar.
Në një deklaratë të dhënë për CNN nga ambasada kineze në Washington gjatë fundjavës, ata thanë se Kina do të punonte për të forcuar “komunikimin me palët përkatëse në Lindjen e Mesme dhe “të luante një rol konstruktiv për uljen e tensioneve dhe rivendosjen e paqes”.
Sekretari i energjisë i SHBA-ve, Chris Wright, i tha NBC të dielën se kishte qenë “në dialog” me disa nga vendet, pa i emëruar ato, dhe tha se priste që Kina të ishte “një partner konstruktiv” në rihapjen e ngushticës përmes së cilës normalisht kalojnë një e pesta e eksporteve globale të naftës.