Ky nuk është rasti në Liban. Atje, një mundësi historike ra në duart tona për të korrigjuar gabimet fatale të gjeneratës së kaluar, por siç duken gjërat tani, kjo mundësi do të humbasë. Sepse në kufirin verior, ajo që kërkohet është një ndryshim në qasjen ndaj shtetit libanez, duke filluar me një rivendosje në krye të ushtrisë dhe kabinetit. Një ndryshim që do të na e rikthente veriun e vendit, duke siguruar gjithashtu një arritje strategjike në luftën kundër iranianëve. Dhe tani, përballë njoftimit të kryeministrit për negociata të papritura me Libanin, është e qartë se ofensiva e gjerë e festave dhe deklaratat nxitëse të Netanyahut ishin thjesht një prelud i një tërheqjeje të njohur përballë administratës amerikane, një kolaps nën ultimatumin e Teheranit. Në atë rast, e gjithë fushata është e dënuar të shndërrohet në një disfatë.
Në fillim të javës, u publikua apeli i dërguar kryeministrit nga shumica e deputetëve të koalicionit, të udhëhequr nga deputeti Amit Halevi (Likud). Ata dolën kundër asaj që e quajtën koncept të gabuar të komandës së lartë të IDF-së në lidhje me Libanin, ndërsa kritikuan njoftimet e dhëna nga kreu i Komandës Veriore të IDF-së. Ndër të tjera, ata protestuan kundër përcaktimit të rrezes së veprimit të raketave antitank, rreth 10 kilometra (6 milje), si zona mbi të cilën ushtria do të ishte e kënaqur të mbante kontrollin. Mbi të gjitha, ata kërkuan që çmontimi i organizatës terroriste Hezbollah të vendosej si objektivi suprem.
Është e qartë se deputetët e koalicionit mund ta kenë kritikuar komandën e lartë të IDF-së, por shigjetat e tyre të vërteta ishin të drejtuara drejt kryeministrit. Sepse dështimi në Liban ka qenë për vite me radhë në prehër të qeverive të Benjamin Netanyahut dhe Likud. Ai filloi me largimin e qeverisë Barak nga zona e sigurisë në vitin 2000 dhe vazhdoi me fiaskonë e qeverisë Olmert në vitin 2006, por që nga viti 2009 udhëheqësi i Likud, krah për krah me komandën e lartë të IDF-së, ka vendosur rekorde të reja duke humbur guximin dhe duke rrënjosur të njëjtin koncept të dështuar.
Edhe një vit e gjysmë më parë, në fund të Operacionit “Shigjetat Veriore”, ata u ngritën mbi vetëmashtrimin dhe shitjen e iluzioneve për publikun. Pastaj, rreth një vit pasi Hezbollahu iu bashkua sulmit të Hamasit, Netanyahu dhe udhëheqja e IDF-së vendosën për vijën e parë të fshatrave libaneze, ndërsa lavdëruan një tjetër marrëveshje iluzore, të hartuar nën presionin e administratës Biden. Si zakonisht, ajo marrëveshje e mjerueshme u shoqërua me përralla për zhveshjen e Hezbollahut nga aftësitë e tij dhe ndalimin e rrjedhës së mbështetjes iraniane. Gjithçka doli të ishte pikërisht e kundërta.
“Ky është rreziku i një mundësie historike të humbur”, më tha Amit Halevi këtë javë. “Ata po e përsërisin gabimin e bërë në Gaza. Po e identifikojnë gabim armikun, i cili nuk është vetëm një organizatë terroriste, por forca që në fakt kontrollon shtetin libanez: Hezbollahun. Po e identifikojnë gabim fitoren, e cila nuk është kontroll mbi një rrip të ngushtë prej 10 kilometrash që as nuk do ta neutralizojë dhe as nuk do ta largojë kërcënimin. Ne duhet të përballemi me shtetin libanez, shtetin e Hezbollahut, dhe të paktën të marrim kontrollin e territorit deri në Litani, në një mënyrë që do të mundësojë mbrojtjen elementare të veriut.”
Një gabim në përcaktimin e misionit
Një bisedë që zhvillova këtë javë me një komandant në një brigadë rezervistësh parashutistësh të vendosur në sektorin perëndimor të Libanit jugor tregon se IDF në praktikë kontrollon një rrip që parandalon zjarrin me trajektore të sheshtë në komunitetet tona kufitare. Terroristët përpiqen të ngacmojnë forcat, por ata janë larg të qenit në gjendje të përballen me ushtarët tanë të vijës së parë, trupat e rregullta dhe rezervistët, të cilët tashmë i kanë përmbushur objektivat e vendosura për ta.
Kushdo që e njihte IDF-në e vitit 2006, dhe më pas atë që çoi deri në 7 tetor, flet me ngulm për forcat në Liban: të afta, agresive, që përdorin taktika të suksesshme kundër armikut dhe që kryejnë mirë misionet që u janë caktuar. Se sa gjatë mund ta vazhdojnë këtë rezervistët e shquar midis tyre është një pyetje me peshë, por nuk lidhet drejtpërdrejt me diskutimin aktual
Por problemi i vërtetë për IDF-në dhe për Izraelin në Liban është përkufizimi i misionit. Sepse edhe mbajtja e një vije 10 kilometra të thellë nuk do të parandalojë zjarrin me trajektore të lartë drejt Izraelit verior dhe më gjerë. Të paktën, vija që duhet të mbahet është ajo e bazuar kryesisht në lumin Litani, rreth 20 kilometra nga kufiri, dhe çdo vendbanim dhe çdo person atje duhet të largohet, përveç miqve të qartë. Më e rëndësishmja, ne duhet të pranojmë faktin se nuk ka një shtet të vërtetë libanez. Ajo që ekziston është një krah iranian që do të vazhdojë të bëjë gjithçka që mundet për të na shkatërruar.
Dhe derisa qeveria, parlamenti dhe ushtria libaneze të çlirohen nga kontrolli iranian, ne do të vazhdojmë të derdhim gjak. Askush atje nuk duhet të jetë imun, as ministrat dhe as anëtarët e parlamentit, as udhëheqësi i lëvizjes Amal, Nabih Berri dhe as oficerët e lartë në ushtrinë libaneze, të cilët janë në xhepin e Trupave të Gardës Revolucionare Islamike. Çdo opsion tjetër është provuar dhe rezultatet dihen. Tani është shtuar një shtresë e re trillimi, sikur qeveria libaneze e kontrollon vërtet vendin dhe sikur ka kuptim të zhvillojë negociata paqeje me të. Çfarë mundësie e humbur, çfarë dështimi.
Duke u zgjuar tani
Një vëzhgim interesant rreth pikës në të cilën Shteti i Izraelit filloi rënien e tij paraqitet nga Einat Wilf në librin e saj “Paqe Jo Tani”, ngjarja në të cilën trajektorja e lëvizjes sioniste ndryshoi nga ndërtimi dhe përparimi në pengesë dhe dështim, në rrugën drejt 7 tetorit. Ajo tregon, me të drejtë, nënshkrimin e marrëveshjes së paqes me Egjiptin. Jo Luftën e Yom Kippur, e cila u identifikua publikisht si simbol i dështimit dhe fiaskos, por atë që u perceptua publikisht si një arritje e jashtëzakonshme diplomatike dhe politike.
Wilf krahason marrëveshjet e shkëputjes së viteve 1974 dhe 1975 me Egjiptin, si dhe marrëveshjen e shkëputjes së vitit 1975 me Sirinë, me atë që u quajt marrëveshja e paqes e vitit 1979. Marrëveshjet e përkohshme vetë ankoronin mosluftën dhe një vendim të përbashkët për të kërkuar zgjidhje me mjete paqësore. Dhe Wilf tregon se ne nuk morëm asgjë shtesë nga marrëveshja e quajtur paqe, ndërsa në marrëveshjet e pjesshme nuk paguam çmimin e tmerrshëm të kthimit të të gjithë Sinait dhe vendosjes së një norme të humbjes së fitimeve të Luftës Gjashtëditore. Edhe më keq, Wilf analizon ashpër dështimet e marrëveshjes së “paqes”, të cilën Kajro e ka shkelur plotësisht dhe e cila sot nuk përmban asgjë përtej atyre marrëveshjeve të famshme të shkëputjes, në fakt të kundërtën. Sepse humbëm hapësirën e madhe strategjike që na ofroi Sinai.
Çfarë na çoi atëherë drejt dorëzimit dhe iluzionit, dhe si u rrit vetëm ritmi i rrëshqitjes sonë poshtë shpatit kombëtar që nga ajo pikë? Sipas Wilf, deri më 7 tetor ne u zhytëm në një mentalitet daljeje. Një dalje nga kapitali kombëtar që ishte akumuluar deri atëherë, për shkak të lodhjes kombëtare dhe një mentaliteti diasporik. Ne e injoruam realitetin, u bëmë të varur nga iluzionet dhe mirazhet, dhe rezultatet erdhën në përputhje me rrethanat.
Më i rëndësishmi është përfundimi i Wilf: palestinezët dhe arabët nuk janë vërtet të interesuar për një shtet palestinez, por përkundrazi për eliminimin e shtetit hebre. Dhe derisa të lindin ata që ajo i quan arabë sionistë, njerëz që arrijnë në përfundimin se duhet t’i bashkohen forcës dhe prosperitetit tonë, ne nuk duhet të jetojmë nën iluzione paqeje dhe qetësie. Ne duhet të bëhemi më të fortë dhe të kthehemi në rindërtimin e kryeqytetit sionist.
Nuk pajtohem domosdoshmërisht me të gjitha vëzhgimet dhe zgjidhjet e saj, jo me kritikën ndaj Gush Emunim, e lëre më me injorimin e kontributit të tmerrshëm të Marrëveshjeve të Oslos në procesin e rënies sonë. Por rruga e Wilf, që nga puna me Shimon Peres dhe Ehud Barak deri te zgjimi dhe kryerja e një llogaridhënieje të thellë dhe të vërtetë kombëtare, është mbresëlënëse dhe inkurajuese. Mbi të gjitha, libri përforcon përfundimin se midis nesh ekziston një emërues i përbashkët sionist, i shëndoshë dhe realist, një emërues që mund të na çojë përpara në mënyrë të sigurt
