Strategjia në hije e Trump për Ballkanin dhe roli i Kimberly Guilfoyle si figurë kyçe

Aktiviteti në rritje i ambasadores së Shteteve të Bashkuara në Greqi, Kimberly Guilfoyle, në Evropën Juglindore po tërheq vëmendjen si pjesë e një orientimi më të gjerë të politikës së jashtme të administratës së dytë të presidentit Donald Trump. Në një kohë kur disa poste diplomatike amerikane në Ballkan vazhdojnë të jenë të paplotësuara, Guilfoyle është shfaqur gjithnjë e më shumë si një figurë me ndikim rajonal në çështjet e energjisë, investimeve dhe ndikimit gjeoekonomik amerikan.

Ky rol është bërë më i dukshëm përmes vizitave të saj të shpeshta në kryeqytete të rajonit. Brenda pak javësh, ajo vizitoi Tiranën dhe Sofjen, ku promovoi iniciativa të lidhura drejtpërdrejt me strategjinë amerikane për zgjerimin e eksporteve të gazit natyror të lëngshëm (LNG) dhe forcimin e pranisë së SHBA-së në tregun energjetik evropian.

Në Shqipëri, Guilfoyle mori pjesë së bashku me kryeministrin Edi Rama në ceremoninë e nënshkrimit të marrëveshjes mes kompanive Venture Global dhe Aktor LNG USA për furnizimin afatgjatë me LNG amerikan për një periudhë 20-vjeçare. Ajo e cilësoi marrëveshjen prej 6 miliardë dollarësh si një hap që forcon sigurinë energjetike dhe kombëtare të rajonit, duke e lidhur drejtpërdrejt projektin me objektivat më të gjera gjeopolitike të Uashingtonit.

Pak ditë më vonë, ambasadorja udhëtoi drejt Sofjes së bashku me ish-kryebashkiakun e Nju Jorkut, Rudy Giuliani. Ajo zhvilloi takime me nënpresidenten bullgare Iliana Iotova, ministren e Energjisë Iva Petrova dhe zyrtarë të tjerë bullgarë. Në qendër të diskutimeve ishte projekti i Korridorit Vertikal të Gazit, të cilin SHBA e konsideron një element kyç për sigurinë energjetike të Evropës Juglindore, shkruan Indipendent Balkan News Agency.

Megjithëse projekti paraqitet si një instrument për diversifikimin e furnizimeve energjetike, shumë analistë vërejnë se ai krijon gjithashtu rrugë të reja për hyrjen dhe shpërndarjen e LNG-së amerikane në Ballkan dhe Evropën Qendrore. Shumica e projekteve energjetike të mbështetura nga Uashingtoni në rajon lidhen me forcimin e eksporteve amerikane të gazit natyror, duke shfrytëzuar infrastrukturën energjetike të ndërtuar në Greqi gjatë viteve të fundit.

Megjithatë, interesi i tregut për disa segmente të Korridorit Vertikal të Gazit ka qenë më i kufizuar sesa pritshmëritë politike. Ankandet e fundit për kapacitetet e projektit treguan kërkesë të moderuar në disa seksione, çka ka nxitur debate mbi përputhjen mes objektivave gjeopolitike dhe realiteteve tregtare.

Greqia zë një vend qendror në këtë strategji. Politika amerikane ka mbështetur vazhdimisht shndërrimin e vendit në një portë hyrëse për LNG-në amerikane drejt Ballkanit dhe Evropës Qendrore përmes terminaleve të gazit, interkonektorëve dhe projekteve të tjera infrastrukturore. Megjithatë, përgjigjja e kujdesshme e tregut ka rihapur diskutimin nëse sektori privat ndan të njëjtin vizion me qeveritë për rolin e Greqisë si qendër energjetike rajonale.

Sipas analizës, Guilfoyle po vepron jo vetëm si përfaqësuese diplomatike e SHBA-së, por edhe si promotore politike e një strategjie më të gjerë që synon zgjerimin e eksporteve energjetike amerikane në Evropën Juglindore. Deklaratat publike, takimet me qeveritë e rajonit dhe fokusi i saj te projektet e LNG-së e mbështesin këtë perceptim.

Madje roli i saj mund të krahasohet me atë të ambasadorit amerikan në Turqi, Thomas Barrack, i cili ka marrë përgjegjësi më të gjera në çështjet që lidhen me Sirinë dhe Irakun. Në mënyrë të ngjashme, Guilfoyle po fiton profil më të lartë rajonal në Ballkan, ndërsa administrata Trump kërkon të avancojë prioritetet strategjike përmes figurave me qasje të drejtpërdrejtë në Shtëpinë e Bardhë.

Megjithëse nuk ekziston një mandat formal për koordinimin e gjithë Evropës Juglindore, aktiviteti i saj krijon përshtypjen e një roli jozyrtar rajonal të përqendruar te energjia. Kjo qasje pasqyron filozofinë e administratës Trump, sipas së cilës diplomacia ekonomike, investimet dhe marrëveshjet energjetike konsiderohen mjete po aq të rëndësishme të ndikimit gjeopolitik sa strukturat tradicionale diplomatike.

Nëse objektivi kryesor i shumë qeverive evropiane gjatë dekadës së fundit ka qenë reduktimi i varësisë nga gazi rus, sot po hapet një debat i ri: nëse diversifikimi i furnizimeve mund të krijojë forma të reja varësie, këtë herë të lidhura me LNG-në amerikane. Kjo mbetet një çështje e hapur, ashtu si edhe pyetja nëse ambiciet gjeopolitike mund të harmonizohen plotësisht me kërkesën reale të tregut dhe qëndrueshmërinë ekonomike të projekteve.

Ajo që po bëhet gjithnjë e më e qartë është se Uashingtoni synon të ndërtojë një ekosistem të ri energjetik në Ballkan, ku LNG-ja amerikane të luajë rol qendror. Në këtë përpjekje, Kimberly Guilfoyle po shfaqet gradualisht si një nga figurat më të dukshme të pranisë amerikane në Evropën Juglindore. /Përshtati Pamfleti