Taksia të merr sa të dojë?/ Tarifa miratohet, po kush e kontrollon?

Hipën në taksi. Jep destinacionin. Mbërrin.

Dhe në fund vjen pyetja që shumë qytetarë e kanë dëgjuar:

“Sa bëri?”

Por kush duhet ta përcaktojë këtë shumë?

Taksimetri? Tarifa e miratuar? Apo shoferi?

NTV hap një seri investigimesh mbi shërbimin taksi, duke nisur nga çështja që prek drejtpërdrejt xhepin e qytetarit: si llogaritet çmimi i një udhëtimi dhe sa i mbrojtur është klienti nga një tarifë arbitrare?

ÇMIMET E NDRYSHME NUK JANË AUTOMATIKISHT ABUZIM

Le ta sqarojmë që në fillim.

Dy kompani taksi mund të ofrojnë çmime të ndryshme.

Një operator mund të aplikojë ulje, promocione apo tarifa më konkurruese se një tjetër.

Pra fakti që një taksi të merr 1,000 lekë dhe një tjetër 1,200 lekë për një itinerar të ngjashëm nuk është në vetvete provë abuzimi.

Problemi fillon diku tjetër.

Kur klienti nuk informohet për tarifën.

Kur taksimetri nuk përdoret.

Kur çmimi caktohet vetëm në fund të udhëtimit.

Kur shuma që kërkohet nuk ka lidhje të qartë me tarifën e deklaruar, kilometrat apo kohën.

Dhe sidomos kur për të njëjtin shërbim çmimi duket se ndryshon sipas klientit që ka hipur në makinë.

TARIFAT NUK JANË THJESHT NJË NUMËR QË E VENDOS SHOFERI

Rregullat kombëtare për shërbimin taksi parashikojnë që këshillat bashkiakë të përcaktojnë nivelet e çmimeve dhe tarifave brenda juridiksionit të tyre.

Për Tiranën ekziston një vendim specifik i Këshillit Bashkiak.

Vendimi nr. 36, datë 6 prill 2022, ndryshoi tarifat e shërbimit taksi. Vetë Autoriteti i Konkurrencës, gjatë hetimit të tregut të taksive, konfirmon se sipas këtij vendimi tarifa fillestare në Tiranë është përcaktuar 300 lekë për 1.5 kilometrat e parë.

Pra kemi një pikë reference të miratuar publikisht.

Dhe pikërisht këtu nis pyetja jonë:

Sa nga taksitë që qarkullojnë sot e bëjnë të qartë tarifën që po aplikojnë?

TAKSIMETRI ËSHTË ATY PËR TË MBROJTUR KLIENTIN

Rregullat janë edhe më të qarta për taksimetrin.

Ai duhet të jetë i kalibruar, i vulosur nga autoriteti përkatës, në gjendje pune dhe i vendosur në një pozicion të dukshëm për klientin.

Madje udhëzimi për shërbimin taksi e thotë qartë arsyen pse ekziston taksimetri:

për të mbrojtur udhëtarin nga pagesat më të larta se ato të përcaktuara.

Dhe kjo e ndryshon krejt pyetjen.

Nuk është:

“Pse kjo kompani është më e shtrenjtë se tjetra?”

Pyetja është:

A po paguan klienti sipas tarifës që taksia duhet të aplikojë, apo sipas një shifre të vendosur në moment?

“TA BËJMË 2 MIJË LEKË?”

Këtu qëndron edhe zona më problematike për konsumatorin.

Klienti hipën.

Taksimetri nuk aktivizohet.

Destinacioni thuhet.

Dhe fillon pazari:

“Sa do?”

“Dy mijë.”

“Po zakonisht e bëj 1,200.”

“Ka trafik.”

Nëse një situatë e tillë ndodh, çështja nuk është më konkurrenca mes kompanive.

Është transparenca e çmimit dhe mënyra se si është llogaritur pagesa.

Sepse një qytetar duhet të jetë në gjendje të kuptojë përpara ose gjatë udhëtimit se çfarë po paguan.

Jo ta mësojë çmimin vetëm kur makina ndalon.

PO TURISTI QË NUK E NJEH TIRANËN?

Problemi bëhet edhe më i ndjeshëm për turistët.

Një turist nuk e di nëse destinacioni është 3, 5 apo 10 kilometra larg.

Nuk e di sa kushton normalisht një taksi në Tiranë.

Nuk njeh rrugët alternative.

Dhe shpesh nuk e njeh as monedhën.

Nuk është rastësi që vetë udhëzimi për tarifat e taksive përmend ndër kategoritë që duhen mbrojtur pikërisht personat që nuk e njohin zonën dhe turistët.

Prandaj pyetja është e thjeshtë:

Nëse të njëjtën taksi e merr një shqiptar dhe më pas një turist, a zbatohet e njëjta mënyrë llogaritjeje?

Këtë nuk duhet ta hamendësojmë.

Duhet ta testojmë.

Të njëjtat pika nisjeje.

Të njëjtat destinacione.

Kilometra të krahasueshëm.

Taksi të ndryshme.

Do të kontrollojmë:

– nëse aktivizohet taksimetri;
– nëse tarifa është e dukshme;
– çfarë shume tregon taksimetri në fund;
– çfarë shume kërkon drejtuesi;
– nëse çmimi komunikohet përpara;
– nëse ndryshon mënyra e tarifimit kur klienti është vendas apo i huaj.

Dhe më pas do t’i vendosim shifrat përballë njëra-tjetrës.

Jo për të sulmuar taksitë që konkurrojnë duke ulur çmimet.

Por për të zbuluar nëse ekzistojnë raste ku klienti paguan pa e ditur se mbi çfarë baze është vendosur çmimi.

NJË DETAJ QË DUHET SQARUAR

Edhe për faturën duhet të jemi korrektë.

Administrata Tatimore sqaron se subjektet taksi të pajisura me taksimetër përjashtohen nga detyrimi për t’i lëshuar çdo pasagjeri faturë të fiskalizuar individuale; aktiviteti raportohet sipas regjimit të posaçëm të përcaktuar për këtë kategori.

Pra investigimi ynë nuk do të bazohet te pretendimi “nuk dha kupon, pra po vjedh shtetin”.

Do të bazohet te diçka shumë më e matshme:

Sa kilometra bëre?
Çfarë tarife aplikohej?
A u ndez taksimetri?
Sa tregoi ai?
Dhe sa të kërkuan në fund?

Sepse konkurrenca është normale.

Uljet janë normale.

Çmime më të lira janë në interes të klientit.

Por një gjë nuk duhet të jetë normale:

Që pasagjeri të hipë në taksi pa ditur se me çfarë rregulli do t’i llogaritet fatura në fund të rrugës.

Dhe do t’i publikojë rezultatet.