ISHIN PRISHUR PREJ KOHESH/ ANALISTI: RAMA U TREGUA NAIV ME VUÇIÇIN, RA NE KURTH

Analisti dhe eksperti i sigurisë, Ilir Kulla, ka kritikuar ashpër zgjedhjen e kryeministrit Edi Rama për t’i besuar presidentit serb Aleksandar Vuçiç në projektin e Ballkanit të Hapur. Sipas tij, nisma që u prezantua si një mundësi për bashkëpunim rajonal përfundoi në dështim, ndërsa Vuçiçi, sipas vlerësimit të Kullës, e përdori këtë projekt për interesa të politikës së brendshme serbe.

Kulla u ndal te marrëdhëniet mes Ramës dhe Vuçiçit, zhvillimet e fundit politike në Serbi dhe reagimet e disa figurave socialiste në Tiranë. Ai argumentoi se kryeministri shqiptar mund të jetë distancuar nga presidenti serb prej disa vitesh, pasi, sipas tij, kishte kuptuar se nisma të tilla si Ballkani i Hapur dhe diskutimet për ndryshimin e kufijve shërbenin edhe për llogari të brendshme politike në Beograd.

“Rama mendoj se është treguar naiv që në atë kohë. E kam thënë shpesh që Ballkani i Hapur është një çmenduri, sepse nuk mund të ribësh edhe një herë Jugosllavinë e tretë. Dhe koha e tregoi që dështoi”, u shpreh Kulla.

“Vuçiçi i krijoi pritshmëri të rreme Ramës dhe Thaçit”

Sipas ekspertit të sigurisë, Rama e ka kuptuar se projekti i Ballkanit të Hapur nuk po ecte drejt objektivave që ishin paraqitur në fillim. Kulla pretendon se Vuçiçi kishte krijuar pritshmëri te kryeministri shqiptar dhe ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, për një bashkëpunim të ri rajonal, por zhvillimet e mëvonshme treguan, sipas tij, kufijtë e kësaj nisme.

Në këtë kontekst, ai e cilësoi besimin e Ramës te presidenti serb si një gabim të rëndë politik, duke vënë në pikëpyetje arsyetimin strategjik mbi të cilin u mbështet iniciativa e përbashkët me Vuçiçin dhe ish-kryeministrin e Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev.

Kulla nuk e konsideroi të drejtë etiketimin e Ramës si “tradhtar”, por theksoi se kjo nuk e përjashton përgjegjësinë politike për zgjedhjet e bëra në marrëdhëniet me Beogradin.

“Unë nuk mund të them atë që thonë disa, që Rama është tradhtar, sepse është kryeministri i vendit. Është kryeministri i një vendi të NATO-s, i di detyrimet. Sigurisht, është një politikan i cili, për mendimin tim, bëri një gabim shumë të rëndë që i besoi Vuçiçit në marrëdhëniet e tij, për atë idenë e Ballkanit të Hapur, bashkë me Zoran Zaevin dhe të tjerë”, deklaroi ai.

Sipas Kullës, dështimi i projektit duhet të shërbejë si një moment reflektimi për kryeministrin shqiptar mbi mënyrën se si u ndërtuan marrëdhëniet me presidentin serb.

Zhvillimet në Serbi, jo një mesazh automatik për Ramën

Kulla komentoi gjithashtu reagimet e disa figurave socialiste, përfshirë Elisa Spiropalin dhe Erion Veliajn, ndaj zhvillimeve politike në Serbi. Sipas tij, këto reagime interpretohen në Tiranë përmes rivaliteteve dhe debateve të brendshme të politikës shqiptare, por një lexim i tillë rrezikon të shpërfillë dallimet mes dy vendeve.

“Secili nga këta që përmende e lexon rezultatin e Serbisë me kontekstin e brendshëm të Shqipërisë. Por nuk janë dy gjëra që kanë lidhje”, u shpreh eksperti.

Ai argumentoi se historia politike e Serbisë, përvoja e saj me proceset demokratike dhe raporti me të kaluarën e luftërave në ish-Jugosllavi përbëjnë një kontekst të ndryshëm nga ai shqiptar. Kulla përmendi periudhën e shkurtër të qeverisjes së Zoran Gjingjiçit, i cili u vra në vitin 2003, si një moment të veçantë në historinë e tranzicionit serb.

Sipas tij, zhvillimet politike në Serbi duhet të analizohen në raport me dinamikat e vetë shoqërisë serbe, pa u kthyer automatikisht në një instrument për debatet mes mazhorancës dhe opozitës në Shqipëri.

Ballkani i Hapur, një dështim që kërkon reflektim politik

Në përfundim, analiza e Ilir Kullës e vendos Ballkanin e Hapur në qendër të një debati mbi strategjinë rajonale të Edi Ramës dhe besimin që kryeministri shqiptar i dha Aleksandar Vuçiçit. Sipas tij, nisma nuk arriti të përmbushte pritshmëritë e paraqitura dhe dështimi i saj duhet të nxisë një rivlerësim të politikës shqiptare ndaj Beogradit.

Kulla këmbëngul se zhvillimet në Serbi nuk duhen përdorur për të nxjerrë përfundime të drejtpërdrejta mbi politikën e brendshme shqiptare. Megjithatë, kritika e tij ndaj Ballkanit të Hapur është e qartë: Rama, sipas Kullës, bëri një gabim të rëndë duke i besuar Vuçiçit dhe tani duhet të reflektojë mbi pasojat politike të asaj zgjedhjeje.