Izraeli një vilë në xhungël/ Le të shohim qiellin e ti drejtohemi Zotit: Përse duhen kaq shumë të vrarë

Nga Gershon Baskin

Ne izraelitët dhe palestinezët po zgjohemi me mëngjesin e parë pas dy vitesh kur mund t’i lejojmë vetes të buzëqeshim. Në ditët në vijim, ndërsa shohim pengjet izraelite të kthehen në shtëpi, ne izraelitët do të mbushemi me lot gëzimi ndërsa shohim pengjet e gjallë të liruara të përqafojnë të dashurit e tyre. Gjithashtu do të mbushemi me lot dhimbjeje dhe pikëllimi ndërsa shohim të ndjerin të kthehet për varrim. Do të ndajmë si gëzimin ashtu edhe pikëllimin.

Është e rëndësishme të kuptohet se edhe në anën palestineze do të ketë lot gëzimi ndërsa familjet ribashkohen me të burgosurit e liruar – dhe pikëllim të thellë ndërsa banorët e Gazës varrosin të dashurit e humbur nën rrënojat e shtëpive dhe ndërtesave të bombarduara nga Izraeli. Shumë banorë të Gazës do të kthehen në shtëpitë që nuk ekzistojnë më, do të shikojnë drejt qiellit dhe do të pyesin veten se si mund ta rindërtojnë jetën e tyre pas tmerreve të dy viteve të fundit. Këto janë kohë të vështira për të gjithë ne.

Si izraelitë, sfida jonë tani është t’i mbajmë kryeministrin dhe qeverinë tonë përgjegjës për dështimet e tyre. Ata duhet të përgjigjen për dështimin e tyre për të na mbrojtur më 7 tetor. Netanyahu dhe qeveria e tij duhet të detyrohen të marrin përgjegjësinë për shndërrimin e Hamasit në një aset dhe të Autoritetit Palestinez në një barrë. Ata duhet të mbahen përgjegjës për mosfunksionimin e tyre pas 7 tetorit.

Ekstremizmi dhe qasja e tyre mesianike kërcënojnë të sjellin fatkeqësi edhe më të mëdha për shkak të politikave të tyre të rrezikshme në Bregun Perëndimor: zgjerim i pakontrolluar i vendbanimeve, dhunë nga kolonët e mbështetur nga ushtria dhe policia, dhe vrasja e më shumë se 1,000 palestinezëve në Bregun Perëndimor gjatë dy viteve të fundit. Mijëra pemë ulliri janë prerë nga kolonët dhe ushtarët. Po vidhen gjithnjë e më shumë sipërfaqe toke palestineze. Ekonomia palestineze është në rrëmujë, ndërsa qeveria izraelite mban më shumë se 2 miliardë dollarë të ardhura tatimore të mbledhura për Autoritetin Palestinez sipas Protokollit të Parisit. Arsyeja e vetme, besoj unë, pse Bregu Perëndimor nuk ka shpërthyer në dhunë është se palestinezët atje nuk duan t’i shohin qytetet dhe fshatrat e tyre të shndërrohen në një Gazë tjetër.

Vetëvrasje kolektive kombëtare

Palestinezët në Gaza e kuptojnë se Hamasi kreu vetëvrasje kolektive kombëtare më 7 tetor – pa pyetur nëse populli palestinez ishte i gatshëm të paguante çmimin. Ata kanë paguar shtrenjtë për fanatizmin dhe papërgjegjësinë e Hamasit dhe tani po dëshmojnë rrënimin e shkaktuar nga udhëheqës si Yahya Sinwar. Kuptimi im është se banorët e Gazës nuk duan ta shohin më kurrë Hamasin në jetën e tyre. Ata tani duhet të përballen me pasojat e besimit iluzion të Hamasit se mund ta shkatërrojë Izraelin; në vend të kësaj, Izraeli e ka shkatërruar Gazën.

Pavarësisht absurditetit të të dyja palëve që pretendojnë fitore, nuk ka fitues. Askush nuk e fitoi këtë luftë. Populli i Izraelit dhe i Palestinës kanë humbur të gjithë. Ata që e kanë përjetësuar këtë konflikt për dekada tani duhet të mbahen përgjegjës nga të dyja shoqëritë. Mësimi kryesor i dy viteve të fundit duhet të jetë se nuk mund të vazhdojmë ta bëjmë këtë me njëri-tjetrin. Kjo duhet të jetë lufta e fundit izraelito-palestineze. Izraelitët dhe palestinezët, në numër pothuajse të barabartë, jetojnë në tokën midis Lumit dhe Detit. Kjo nuk do të ndryshojë. Ne duhet të heqim qafe udhëheqësit që refuzojnë të përballen me realitetin se kjo tokë është një atdhe i përbashkët. Ne duhet të braktisim iluzionin e një zgjidhjeje ushtarake. Nuk ka luftë të armatosur të qëndrueshme për palestinezët; Palestina nuk do të jetë kurrë e lirë dhe e pavarur përmes vrasjes së izraelitëve.

Anketuesit palestinezë duhet të fillojnë të bëjnë një pyetje të dytë – jo vetëm, “A e mbështesni luftën e armatosur për të çliruar Palestinën?”, por edhe, “A jeni personalisht të gatshëm të merrni një armë, të luftoni dhe të vrisni izraelitët, apo të dërgoni djalin tuaj për ta bërë këtë?”. Këtu, numri i përgjigjeve “po” do të binte afër zeros, dhe palestinezët e dinë këtë.

Ne izraelitët duhet të heqim qafe edhe iluzionin se ky konflikt mund të “menaxhohet”. Duhet ta pranojmë se nuk mund t’i kontrollojmë miliona palestinezë që kërkojnë liri nga pushtimi me forcë. Fanatikët mesianikë midis nesh duhet ta kuptojnë se të qenit i lidhur me tokën e shenjtë të Judesë dhe Samarisë nuk do të thotë që Izraeli duhet ta kontrollojë ose ta zotërojë të gjithën. Ata duhet ta dinë se dëbimi i palestinezëve nga toka e tyre nuk është vetëm një krim kundër njerëzimit – është një përdhosje e vetë judaizmit, një shkelje e njerëzimit hyjnor që ata pretendojnë se e nderojnë. Ajo që bëjnë kolonët fanatikë në Bregun Perëndimor në emër të judaizmit dhe Zotit është një fyerje për të dy. Ata po kryejnë mëkate të përditshme, të tmerrshme kundër judaizmit dhe Zotit. Ata duhet të ndalen nga të gjithë ne që duam që Izraeli të mbetet një anëtar i respektuar i familjes së kombeve.

Kjo qeveri duhet të ndalet nga izraelitët që ende besojnë në drejtësi. Ne dikur e shihnim veten si një vend që kërkonte paqe. Ne duhet të kthehemi në atë rrugë dhe të bëjmë paqe me të gjithë fqinjët tanë.

Një vizion paqeje

Palestinezët duhet të mohojnë besimin në luftën e armatosur. Izraelitët duhet të braktisin besimin se ne mund ta kemi të gjithë tokën, t’u mohojmë palestinezëve të drejtat e tyre dhe të jetojmë ende në paqe. Izraeli nuk do të ketë kurrë siguri nëse palestinezëve u mungon liria. Palestinezëve nuk do t’u mungojë siguria. Ne nuk do të kemi kurrë paqe derisa të njohim legjitimitetin e ekzistencës së të dy popujve në këtë tokë që të dy e pretendojnë si të tyren. Siç thoshte shpesh i ndjeri rabin Menachem Froman: Kjo tokë nuk na përket neve – ne i përkasim kësaj toke. Ne hebrenjtë izraelitë dhe arabët palestinezë i përkasim kësaj toke dhe të gjithë do të qëndrojmë këtu.

Detyra jonë e menjëhershme – si izraelitët ashtu edhe palestinezët – është t’i mbajmë përgjegjës ata që janë përgjegjës për këtë katastrofë. Por edhe më e rëndësishme është përgjegjësia jonë për të zgjedhur udhëheqës të rinj me një vizion paqeje. Kur shohim ata që konkurrojnë për të na udhëhequr, duhet të pyesim: A sjellin ata shpresë për një të ardhme më të mirë – për paqe për ne dhe fëmijët tanë? Nëse përgjigjja është jo, ose edhe “Nuk e di”, atëherë ata njerëz nuk janë të denjë për mbështetjen tonë. Ne kurrë më nuk duhet të mbështesim të ashtuquajturit udhëheqës që na premtojnë vetëm një armë më të fortë.

Izraelitë dhe palestinezë – shikoni përreth rajonit. Shikoni çfarë po ndodh në lagjen tonë. Netanyahu e përshkruan Izraelin si “një vilë në xhungël”. Por kjo është e gabuar. Lindja e Mesme po ndryshon me shpejtësi. E ardhmja e Izraelit dhe Palestinës do të varet nga bashkëpunimi rajonal i sigurisë dhe zhvillimi ekonomik. E ardhmja jonë e përbashkët qëndron këtu, në një rajon që dëshiron një Izrael të sigurt dhe një Palestinë të lirë. Tani kemi një shans për të krijuar paqe dhe siguri bazuar në pranimin e ndërsjellë – dy kombe të lira që punojnë së bashku për të ndërtuar një Lindje të Mesme të sigurt, të mbrojtur dhe të begatë.

Le të mos e humbasim këtë mundësi. Le të sjellim një lidership të ri – në Izrael dhe në Palestinë – një lidership me një vizion paqeje, një lidership që na sjell shpresë.