Bota
“Merrni 800 miliardë dollarë dhe t’i japin Donbasit”/ Corriere zbulon propozimin e SHBA që Zelensky të thotë “po”
Volodymyr Zelensky po përballet me një problematikë të vështirë ekzistenciale, pasi negociatat ndërkombëtare për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë duket se po hyjnë në fazën e tyre përfundimtare, duke u fokusuar, sipas Corriere della sera në dorëzimin e territoreve në Donbas në këmbim të rindërtimit të vendit dhe garancive të sigurisë nga Perëndimi.
Marrëveshja e paqes duket se është në letër, por ende nuk është nënshkruar. Mediat e huaja shkruajnë se Zelensky hezitoi deri në minutën e fundit për të konfirmuar udhëtimi i tij në Davos, pasi rrjedha e luftës tani e ka përballur atë me një çështje dramatike të ndërgjegjes. Kjo ose të pranojë propozimin e Donald Trump, me rrezikun që angazhimet e tij të rezultojnë boshe dhe të çojnë në katastrofë, ose të vazhdojë një luftë që tashmë ka kërkuar, sipas vlerësimeve, mbi 100,000 jetë dhe ka imponuar kushte çnjerëzore për miliona ukrainas.
Interesi tani është transferuar, në Abu Dhabi pas serisë së konsultimeve në Davos dhe Moskë, ku sot dhe nesër, për herë të parë në një tryezë të përbashkët takohen delegacionet e SHBA-së, Rusisë dhe Ukrainës.
Katër dokumente
të ndryshme Në valixhet e negociatorëve janë të paktën katër dokumente të ndryshme, të cilat, teorikisht, përbëjnë marrëveshjen e paqes. E para është një tekst i përgjithshëm “ombrellë” për të gjithë paketën, siç i zbuloi Corriere, nga kryeministri kroat Andrej Plenkoviç. Vijojnë tre anekse thelbësore. Gjëja më e rrezikshme politikisht për Zelensky është, në thelb, dorëzimi ndaj Rusisë i pjesës së Donbasit, konkretisht 20% të rajonit ende të lirë të Donetskut, të cilin pretendon Moska.
Plenković thekson, megjithatë, se “është e rëndësishme që territori të mos jepet de jure”, në mënyrë që “të ketë hapësirë dhe kohë për të rishqyrtuar atë që është e negociueshme”, duke lënë të hapur një dritare për kthimin e territoreve në të ardhmen, kur Putini nuk do të jetë më në pushtet.
Kompromiset vendimtare
Për Zelenskyn, ky koncesion mund të rezultojë fatale. Opinioni publik ukrainas po reagon fuqishëm, ndërsa humbja e fortifikimeve të Donetskut do ta linte frontin të ekspozuar ndaj përparimeve të reja ruse përmes fushës së hapur në Dnipro dhe prej andej në Odesa. Një skenar i tillë do të nënkuptonte, në praktikë, fundin e Ukrainës së pavarur, pasi vendi do të humbiste aksesin në Detin e Zi dhe do të varej nga pëlqimi rus për eksportet e tij.
Për të kundërbalancuar këtë rrezik të madh, Shtetet e Bashkuara po ofrojnë dy kompromise vendimtare. I vetmi dokument, i cili zbuloi Politico, përshkruan një plan ambicioz prej 800 miliardë dollarësh të financimit publik dhe privat për të rindërtuar dhe rifilluar Ukrainën e pasluftës, të udhëhequr nga shefi i BlackRock Larry Fink. E dyta parashikon garanci sigurie të SHBA-së për Kiev, të kombinuara me dërgimin e forcave evropiane në territorin ukrainas.
Në thelb, Zelensky thirret të shkëmbejë territorin me para dhe garanci perëndimore të mbrojtjes. “Unë jam optimist. Na ka mbetur vetëm një çështje e hapur në pritje – Donetsk. Kemi diskutuar shumë versione, kështu që është e zgjidhshme. Zelensky është në dispozicion”, tha ëhitkov.
Dyshimet
Megjithatë, asgjë nuk është mbyllur ende. Presidenti finlandez Alex Stub zbuloi se ekziston edhe një dokument në lidhje me rendin e zbatimit të marrëveshjes: së pari koncesioni i Donetskut nga Ukraina, ndërsa plani i rindërtimit prej 800 miliardë dollarësh mbetet, për momentin, vetëm në letër, pa fonde të siguruara. Në të njëjtën kohë, është e paqartë nëse Putin do të pranojë garancitë e sigurisë që përfshijnë praninë e ushtarëve të NATO-s në Ukrainë