E FUNDIT…Flamingot ne rruge/ Lindi forca e re politike qe do te sfidoje elitat ne Shqiperi

Fati i “Revolucionit të Flamingove” varet nga një pyetje e vetme: Do mbetet protestë, apo do të bëhet lëvizje…

Në historinë politike, shumë protesta të mëdha kanë pasur një moment magjik: njerëzit dalin në rrugë, krijohet energji, lind një simbol. Por jo çdo protestë arrin të ndryshojë sistemin. Ajo që ndan një protestë nga një lëvizje historike është organizimi, ideja dhe alternativa.

Skenari i parë është shuarja graduale. Ky është rreziku më i madh.

Nëse “Flamingot” mbeten vetëm një reagim emocional kundër një çështjeje konkrete, pa një program më të gjerë, pa struktura dhe pa figura që mbajnë përgjegjësi, atëherë mund të ndodhë ajo që ka ndodhur shpesh në Shqipëri: protesta rritet, krijon jehonë, pastaj lodhet dhe shpërndahet. Pushtetet zakonisht nuk rrëzohen vetëm nga zemërimi; ato sfidohen nga organizimi alternativ.

Skenari i dytë është lindja e një force të re qytetare. Ky është skenari më interesant.

Ajo që e bën ndryshe këtë lëvizje është se duket se nuk ka lindur nga një parti tradicionale, por nga një përzierje aktivizmi qytetar, shqetësimesh mjedisore dhe pakënaqësie politike. Disa analiza e kanë vënë në dukje pikërisht këtë veçori: një përpjekje për të krijuar një kulturë proteste më pak partiake dhe më simbolike.

Nëse kjo energji arrin të krijojë njerëz të rinj në drejtim, një program konkret, një vizion për ekonominë, drejtësinë dhe shtetin,

një distancë të qartë nga partitë e vjetra, atëherë mund të lindë një forcë e re politike. Por kjo është shumë e vështirë.

Skenari i tretë është ndikim pa ardhur në pushtet Ky është skenari më realist.

Një lëvizje nuk ka nevojë të fitojë zgjedhjet për të ndryshuar politikën. Mund të ndryshojë: temat e debatit, mënyrën si qytetarët shohin pushtetin, sjelljen e partive ekzistuese, standardet për transparencën.

Edhe nëse nuk krijon parti, mund të detyrojë partitë e vjetra të ndryshojnë.

Por ekziston një rrezik i madh: Çdo lëvizje e madhe përballet me pyetjen: “Kush flet në emër të saj?”

Në fillim mungesa e liderëve është forcë, sepse askush nuk e kontrollon. Por më vonë bëhet dobësi, sepse një sistem politik kërkon përfaqësim dhe përgjegjësi. Edhe raportimet mbi këtë lëvizje kanë përmendur tensionin mes atyre që duan ta mbajnë si kauzë qytetare dhe atyre që shohin mundësi për një projekt më politik.

Përfundimi…

“Revolucioni i Flamingove” ka shumë pak gjasa të jetë një revolucion klasik që përmbys menjëherë pushtetin. Por ka mundësi të jetë diçka më e rëndësishme: fillimi i një ndryshimi në kulturën politike shqiptare.

Pyetja vendimtare nuk është:

“A do të rrëzojë qeverinë?”

Pyetja është:

“A do të krijojë një brez njerëzish që nuk pranojnë më të njëjtën mënyrë të vjetër të politikës?”

Nëse përgjigjja është po, atëherë edhe një protestë që duket e përkohshme mund të ketë pasoja historike.

Gjithsesi, shpesh ndryshimet e mëdha politike nuk fillojnë nga partitë, por nga një ndjenjë kolektive se “diçka nuk funksionon më”. Mbetet për t’u parë nëse kjo ndjenjë në Shqipëri do të krijojë një alternativë apo vetëm një moment të fuqishëm proteste.