Irani i rezistoi superfuqisë, hap një epokë të re / Makina e luftës nuk garanton më fitoren e Amerikës

Një marrëveshje e mundshme për Ngushticën e Hormuzit mund të jetë më shumë sesa një zgjidhje diplomatike për një krizë të momentit. Sipas analizës së Davide Malacaria-s, ajo mund të shënojë edhe përpjekjen e Uashingtonit për të mbyllur një kapitull të vështirë në Lindjen e Mesme dhe për të kufizuar pasojat e një përplasjeje që, sipas autorit, ka nxjerrë në pah kufijtë e fuqisë amerikane.

Në qendër të kësaj situate qëndron Irani. Negociatat e ndërmjetësuara nga vende të rajonit dhe diskutimet për rihapjen e Hormuzit tregojnë se palët po kërkojnë një rrugëdalje nga përplasja. Për Malacaria-n, nxitimi amerikan për të çuar përpara diplomacinë është një tregues se Uashingtoni kërkon të rikthejë kontrollin e situatës dhe të shmangë një humbje që mund të ketë pasoja shumë më të gjera.

Ndryshe nga Vietnami apo Afganistani, ku disfata amerikane u shfaq përmes pamjeve dramatike të tërheqjes, këtë herë nuk ka një skenë të tillë simbolike. Megjithatë, sipas autorit, ndryshimi mund të jetë më i thellë: fuqia ushtarake amerikane nuk po arrin më të garantojë automatikisht rezultatin politik të kërkuar nga Uashingtoni.

Kjo është edhe pika ku analiza përqendron kritikën e saj. Për dekada, Shtetet e Bashkuara ndërtuan një makineri ushtarake të bazuar mbi epërsinë teknologjike, fuqinë e zjarrit dhe konceptin e “tronditjes dhe terrorit”. Por përballja me Iranin, sipas këtij këndvështrimi, ka treguar se një avantazh i jashtëzakonshëm ushtarak nuk mjafton gjithmonë për të imponuar vullnetin politik.

Analiza e lidhur me qëndrimet e Scott Ritter shkon edhe më tej, duke argumentuar se epoka e dominimit ushtarak amerikan mund të jetë duke përfunduar. Ushtria amerikane, sipas këtij interpretimi, është ndërtuar për një lloj lufte që po ndryshon dhe përballë kundërshtarëve të aftë për të rezistuar, konsumuar burimet dhe shmangur goditjen vendimtare, avantazhi tradicional amerikan nuk është më absolut.

Në këtë kuadër, Hormuzi merr një rëndësi të veçantë. Një marrëveshje për ngushticën do t’i jepte Uashingtonit mundësinë të paraqiste një rezultat diplomatik si sukses dhe, njëkohësisht, të ulte rrezikun e një përshkallëzimi të ri.

Por, sipas Malacaria-s, çështja është shumë më e madhe se një marrëveshje për një korridor detar.

Ajo lidhet me ndryshimin e ekuilibrave globalë dhe me përballjen e Shteteve të Bashkuara me një botë ku Rusia dhe Kina po fitojnë peshë, ndërsa ndikimi amerikan në disa zona po vihet gjithnjë e më shumë në pikëpyetje.

Në këtë këndvështrim, ajo që po ndodh nuk duhet parë thjesht si një krizë e radhës në Lindjen e Mesme. Mund të jetë shenjë e një transformimi më të gjatë historik.

Një Perandori në rënie nuk rrëzohet domosdoshmërisht brenda një nate. Ajo humbet terren gradualisht, përmes krizave, dështimeve dhe ndryshimit të ekuilibrave.

Dhe pikërisht këtu qëndron pyetja që ngre analiza: a është përplasja me Iranin vetëm një krizë e përkohshme për Uashingtonin, apo një nga shenjat e para të një epoke të re, ku fuqia amerikane nuk mund të diktojë më e vetme rregullat e lojës?