Skenari i ri në Bruksel: Islanda dhe Mali i Zi si paketë, çfarë do të thotë kjo për Shqipërinë

Një skenar i ri po qarkullon në Bruksel dhe mund të ndryshojë mënyrën se si Bashkimi Evropian e koncepton zgjerimin e ardhshëm. Islanda dhe Mali i Zi mund të ecin së bashku drejt anëtarësimit, duke krijuar një paketë të përbashkët zgjerimi.

Ideja është raportuar fillimisht nga gazeta malazeze “Vijesti” dhe më pas edhe nga “Politico”, duke iu referuar diplomatëve dhe zyrtarëve të BE-së. Skenari lidhet me referendumin e 29 gushtit në Islandë, ku qytetarët do të vendosin nëse vendi do të rikthehet në procesin e negociatave për anëtarësim.

Nëse vota do të jetë pozitive, Brukseli mund të synojë një proces të përshpejtuar për Islandën, me mundësinë që negociatat të përmbyllen brenda një periudhe relativisht të shkurtër. Në këtë skenar, Islanda dhe Mali i Zi mund të bashkohen në një paketë të vetme dhe të synojnë anëtarësimin rreth vitit 2028.

Për Bashkimin Evropian, kjo formulë do të kishte edhe një dimension politik. Islanda shihet si një vend me perceptim shumë pozitiv në mesin e shteteve anëtare dhe tashmë është pjesë e Tregut të Përbashkët Evropian dhe zonës Schengen. Për këtë arsye, procesi i saj i integrimit pritet të jetë dukshëm më i shpejtë se ai i vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Pikërisht këtu qëndron edhe rëndësia e skenarit për rajonin.

Një paketë Islandë–Mal i Zi do t’i jepte Brukselit mundësinë të kombinonte një vend nordik me një kandidat të Ballkanit Perëndimor, duke e bërë më të lehtë edhe procesin e ratifikimit në disa prej vendeve anëtare ku zgjerimi drejt Ballkanit vazhdon të përballet me rezerva politike.

Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, e ka cilësuar Islandën një “rast të veçantë”, duke vlerësuar se negociatat mund të zgjasin vetëm një deri në dy vjet.

Në këtë panoramë, Shqipëria nuk përfshihet në skenarin e raportuar për paketën e mundshme. Tirana vijon negociatat e anëtarësimit dhe objektivi politik mbetet viti 2030, por nëse formula Islandë–Mal i Zi do të konkretizohej, ajo do të sillte një tjetër dinamikë në garën për zgjerimin e Bashkimit Evropian.

Pra, çështja nuk është vetëm nëse Islanda do të rikthehet në rrugën e anëtarësimit, por nëse Brukseli po përgatitet të ndryshojë vetë mënyrën se si do të realizojë zgjerimin e ardhshëm.

Dhe në këtë skenar, pyetja që mbetet është: a do të jetë Shqipëria pjesë e valës së ardhshme të zgjerimit, apo do të detyrohet të presë një tjetër paketë?