Korriku i nxehtë/ Rubio: Takimi i NATO-s do jetë i tensionuar, Trump nuk ia fal europianëve

Donald Trump është i zhgënjyer që aleatët e NATO-s refuzuan të përfshihen më aktivisht në sulmet kundër Iranit, deklaroi Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, duke paralajmëruar se kjo çështje mund ta bëjë samitin e aleancës në korrik një takim të vështirë.

Rubio, gjatë takimit me ministrat e Jashtëm të NATO-s, theksoi se pret që përçarja të diskutohet në samitin e korrikut në Ankara, duke e cilësuar atë si “një nga samitet më të rëndësishme” në historinë 77-vjeçare të NATO-s.

“Qëndrimet e presidentit, sinqerisht, zhgënjimi, ndaj disa prej aleatëve tanë në NATO dhe reagimi i tyre ndaj operacioneve tona në Lindjen e Mesme janë të dokumentuara mirë,” tha Rubio teksa mbërriti në fillim të takimit në Helsingborg.

“Kjo çështje do të duhet të trajtohet. Nuk do të zgjidhet apo diskutohet sot. Është diçka që duhet të diskutohet në nivel liderësh,” shtoi ai, ndërsa SHBA po bën kërkesa të reja për ndihmë në rihapjen e ngushticës së Hormuzit nëse bisedimet e paqes me Iranin nuk përparojnë.

Pas takimit, Rubio deklaroi se kishte diskutuar me homologët e vendeve të NATO-s mundësinë që ato të ndihmojnë ushtarakisht.

“Duhet të kemi një plan B nëse dikush po qëllon; atëherë si do të rihapen ngushticat?” tha Rubio, duke shtuar “nuk e di nëse kjo do të ishte domosdoshmërisht një mision i NATO-s, por sigurisht do të ishin vende të NATO-s që mund të kontribuonin.”

Britania e Madhe dhe Franca kanë ofruar të udhëheqin një forcë shumëkombëshe ajrore dhe detare për të garantuar sigurinë e anijeve tregtare në ngushticën e Hormuzit, pasi SHBA-ja dhe Irani të arrijnë një marrëveshje paqeje ose një armëpushim të qëndrueshëm.

Numri i trupave amerikane në Europë pritet gjithashtu të reduktohet nga 80 mijë ushtarë, pas një rishikimi që lidhet me angazhimet më të gjera globale të SHBA-së, theksoi Rubio, megjithëse shkalla e saktë e reduktimit mbetet e paqartë për shkak të deklaratave kontradiktore nga Shtëpia e Bardhë.

“Mendoj se është e kuptueshme brenda aleancës që prania ushtarake e SHBA-së në Europë do të përshtatet,” tha Rubio pas takimit të ministrave të Jashtëm, duke shtuar se SHBA-ja ka qenë në komunikim me aleatët europianë për këtë çështje.

“Nuk po them se do të jenë të kënaqur, por sigurisht që janë në dijeni. Ne kemi detyrime në Indo-Paqësor, në Lindjen e Mesme dhe në hemisferën perëndimore,” shtoi ai.

Në fillim të muajit, SHBA njoftoi se do të tërhiqte 5 mijë trupa nga Gjermania, pasi Trump reagoi ashpër ndaj komenteve të kancelarit Friedrich Merz, i cili kishte deklaruar se Irani po e poshtëronte SHBA-në në bisedimet e paqes.

Javën e kaluar, Pentagoni njoftoi gjithashtu pezullimin e rotacionit të 4 mijë trupave të tjera drejt Polonisë, por Trump duket se e përmbysi këtë vendim të enjten mbrëma përmes rrjeteve sociale, në një njoftim të nxituar që, sipas raportimeve, e zuri Pentagonin në befasi.

Trump shkroi: “Bazuar në zgjedhjen e suksesshme të presidentit të ri të Polonisë, Karol Nawrocki, të cilin pata krenarinë ta mbështes, dhe marrëdhënien tonë me të, kam kënaqësinë të njoftoj se Shtetet e Bashkuara do të dërgojnë 5 mijë trupa shtesë në Poloni.”

Aleatë të tjerë të NATO-s pranuan se ndryshimet e paparashikueshme të politikave nga Shtëpia e Bardhë po ua vështirësojnë ndjekjen e situatës. Ministrja e Jashtme e Suedisë, Maria Malmer Stenergard, tha se situata është “vërtet konfuze dhe jo gjithmonë e lehtë për t’u kuptuar”.

Sekretari amerikan i Shtetit deklaroi pas takimit se, ndonëse ka qenë “prej kohësh mbështetës i NATO-s”, një nga argumentet e tij ka qenë se bazat amerikane në rajon i kanë dhënë ushtrisë amerikane “opsione logjistike që përndryshe nuk do t’i kishim”.

“Kur gjatë një konflikti disa prej këtyre bazave nuk vihen në dispozicionin tuaj, atëherë filloni të vini në pikëpyetje nëse kjo vlerë vazhdon të ekzistojë,” tha Rubio, duke shtuar se kjo çështje do të diskutohet në Ankara.

Asnjë vend tjetër anëtar i NATO-s nuk iu bashkua sulmit 38-ditor kundër Iranit dhe deri tani asnjë nuk është treguar i gatshëm të ndërmarrë veprime për rihapjen e ngushticës së Hormuzit, megjithëse disa shtete ofruan mbështetje të kufizuar.

Spanja refuzoi të lejonte përdorimin e bazave amerikane në territorin e saj ose të hapësirës ajrore për sulmet kundër Iranit, ndërsa Franca lejoi vetëm përdorimin e avionëve cisternë dhe avionëve të tjerë mbështetës nga baza ajrore Istres në jug të vendit.

Britania e Madhe lejoi forcën ajrore amerikane të bombardonte lëshues raketash iranianë dhe objektiva të tjera ushtarake që pengonin kalimin në ngushticë, duke përdorur bazën Fairford në Gloucestershire. Ky ishte niveli më i lartë i mbështetjes që një vend europian ofroi për bombardimet amerikane.

Më herët gjatë këtij viti, Trump kërkoi gjithashtu Groenlandën nga Danimarka, një tjetër vend anëtar i NATO-s, por më vonë hoqi dorë nga propozimi pas presionit ndërkombëtar dhe arritjes së një marrëveshjeje për krijimin e një misioni patrullimi ajror në Arktik për të frenuar aktivitetin ushtarak rus