Bota
Lufta e Iranit/ BE ‘hap thesin’, 50 mijë euro për fermerët
BE-ja do të subvencionojë deri në 70% të kostos shtesë të karburantit dhe plehrave të shkaktuara nga lufta në Iran për fermerët, bizneset e peshkimit dhe transportuesit rrugorë, si pjesë e një pakete masash emergjente.
Kompanitë individuale mund të kërkojnë deri në 50,000 euro secila nga tani deri në fund të vitit me një numër minimal dokumentesh, një masë që BE-ja shpreson se do të eliminojë atë që e sheh si një kërcënim ekzistencial për transportuesit dhe fermerët.
Industritë që konsumojnë shumë energji, duke përfshirë çelikun, kimikatet apo edhe firmat hekurudhore, do të jenë në gjendje të kërkojnë deri në 70% të kostos shtesë të energjisë elektrike të konsumit të pranueshëm.
Duke njoftuar masat të mërkurën, zëvendëspresidentja e Komisionit Evropian, Teresa Ribera, tha se ato mund të bëjnë diferencën midis “mbijetesës ose dorëzimit” për shumë biznese. “Dua t’i siguroj qytetarët evropianë, qeveritë kombëtare dhe institucionet evropiane se po monitorojnë dhe janë të gatshme të reagojnë në rastet kur është e nevojshme”, tha ajo.
Çmimet e naftës dhe gazit u rritën ndjeshëm gjatë luftës SHBA-Izrael kundër Iranit që filloi në shkurt, me çmimet e plehrave kimike që u rritën me 61% vetëm në mars, pasi furnizimet me ure dhe karburant u ndërprenë nga bllokimi i ngushticës së Hormuzit.
Kompania shumëkombëshe franceze e karburanteve fosile, TotalEnergies, tha se fitimi i saj neto u rrit me 51% në tremujorin e parë të vitit në 5.8 miliardë dollarë, duke marrë kritika nga politikanët, si dhe nga grupet e klimës dhe të konsumatorëve.
Kompania duhet të gjejë një mënyrë për të rishpërndarë fitimet e mëdha që ka bërë pas krizës së naftës së luftës në Iran, tha kryeministri francez, Sébastien Lecornu.
“TotalEnergies duhet, në një mënyrë ose në një tjetër, të marrë një qëndrim se si të shpërndajë, dhe potencialisht në mënyrën më efektive dhe të shpejtë të mundshme”, tha ai.
Antoine Bouhey, koordinatori i fushatës në Reclaim Finance, tha: “Fitimet e TotalEnergies nga lufta nxjerrin në pah varësinë tonë të vazhdueshme nga lëndët djegëse fosile, çmimet e larta të të cilave u sjellin përsëri përfitime aksionarëve në kurriz të konsumatorëve.”
Greenpeace France denoncoi atë që e quajti “logjikë cinike”, ndërsa “familjet paguajnë çmimin e lartë në pompë”.
BE-ja tha se lehtësimi i rregullave të ndihmës shtetërore ishte një masë emergjente që synonte të ndihmonte ata që merren me bujqësi dhe peshkim, përfshirë akuakulturën, si dhe transportin – duke përfshirë rrugët rrugore, hekurudhore dhe rrugët ujore të brendshme, plus transportin detar brenda BE-së.
Asnjë lehtësim nuk u është ofruar linjave ajrore dhe aeroporteve, në lidhje me karburantin e avionëve, por nuk është përjashtuar një ndërhyrje e mundshme në të ardhmen.
Shtetet anëtare individuale mund të konfigurojnë ndihmën shtetërore që u ofrojnë bizneseve sipas kushteve lokale, por transportuesit e vegjël, fermerët dhe peshkatarët do të jenë në gjendje të kërkojnë shumën fikse deri në 50,000 euro, me shumë pak mundim.
Ata nuk do të kenë nevojë, për shembull, të japin fatura për karburant në pompat e benzinës.
Edhe pse skema rrit rrezikun e mashtrimit, BE-ja ka thënë se beson se problemet me të cilat përballen bizneset e vogla dhe të mesme pas rritjes së ndjeshme të kostove që nga lufta kundër Iranit, nënkuptojnë se është e nevojshme një qasje e butë.
Komisioni Evropian tha se korniza e përkohshme e ndihmës shtetërore për krizën në Lindjen e Mesme (METSAF), do të ishte një “kornizë e synuar dhe e përkohshme për të adresuar krizën në disa nga sektorët më të ekspozuar në ekonomi”.
Do të jetë në fuqi deri më 31 dhjetor, duke nënvizuar vlerësimet e bëra në Bruksel se edhe nëse SHBA-të dhe Irani do të arrinin një marrëveshje paqeje sot, çmimet e naftës dhe gazit do të mbeteshin të larta për shumë muaj.
Javën e kaluar, komisioneri i energjisë, Dan Jørgensen, tha se kriza mund të zgjasë deri në dy vjet; koha që do t’i duhej Katarit, për shembull, për të rindërtuar termocentralet e bombarduara të gazit.
Janë ngritur disa shqetësime se subvencionet në formën e ndihmës në formë grantesh, mund të rrisin kërkesën për lëndë djegëse fosile dhe të kompromentojnë objektivin e BE-së për të kaluar në burime të rinovueshme.
Ribera e mbrojti këtë veprim, duke theksuar se masa ishte afatshkurtër.
“Arritja e një ekonomie të pastër është ajo që do të na mbrojë nga krizat energjetike të së ardhmes. Tranzicioni energjetik mbetet strategjia më efektive për autonominë, rritjen dhe qëndrueshmërinë e Evropës”, tha ajo.
“Megjithatë, rritjet e fundit të çmimeve të energjisë kërkojnë një përgjigje të menjëhershme. METSAF lejon zgjidhje lehtësisht të zbatueshme që do të mbështesin zhvillimin e vazhdueshëm të sektorëve kryesorë të BE-së, siç janë bujqësia, peshkimi dhe transporti, duke zbutur efektet e krizës.”/ Guardian.