A mund të funksionojë strategjia izraelite e prerjes së kokave/ Pse po qëndron i palëkundur regjimi iranian

Corriere Della Sera

A mund të funksionojë strategjia e “prerjes së kokës” e Izraelit ndaj regjimit iranian?

Çdo ditë, Irani vuan më shumë se 500 sulme ajrore, çdo ditë vdes një figurë e lartë e regjimit dhe çdo ditë sfida ndaj Izraelit dhe Amerikës është e barabartë ose më e rëndë.

“Ne nuk do të jemi ata që kërkojmë të negociojmë”, thotë Ministri i Jashtëm. “Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara duhet të gjunjëzohen dhe të paguajnë dëmet”, thotë Udhëheqësi i ri Suprem. Duke i dëgjuar ata, duket se prerja e kokës së gjarprit nuk bën shumë mirë. Irani është më shumë si një hidër: për çdo kokë që humbet, mbijnë dy të reja.

Sipas analistëve, Teherani po mbështetet te Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli që të lodhen. Bllokada e Ngushticës së Hormuzit rrit çmimin e naftës dhe e bën luftën më të vështirë për SHBA-në dhe aleatët e saj. Nuk mbron as iranianët e zakonshëm dhe as udhëheqësit e teokracisë shiite, të cilët po vriten njëri pas tjetrit. Në vend të kësaj, ajo shqetëson tregjet, shterron vendet e Gjirit dhe acaron bazën elektorale të Trump. Ajatollahët po rezistojnë pa zjarr kundërajror, me një numër marramendës udhëheqësish që vdesin, megjithatë ata nuk bëjnë asnjë përpjekje për të kërkuar mëshirë. A po fiton ai që vret apo ai që vritet? A po funksionon strategjia e prerjes së kokës?

Presidenti Trump është gjithmonë optimist, por edhe kontradiktor. Në një moment, humbja e Iranit është vetëm disa ditë larg, në një tjetër, disa javë, dhe në një tjetër, për aq kohë sa të jetë e nevojshme. Jashtë Shtëpisë së Bardhë, ka të paktën dy shkolla mendimi. Shkollat ​​amerikane dhe evropiane të mendimit janë skeptike, nëse jo kritike. “Shkatërrimi i kokës së udhëheqësve rrezikon të prodhojë një regjim më të plagosur, por më paranojak dhe të rrezikshëm”, thotë Karim Sadjadpour i Fondacionit Carnegie për Paqen Ndërkombëtare. Një nga analistët më të respektuar për Iranin, Vali Nasr, pajtohet: eliminimi i udhëheqësve çon në një radikalizim më të madh. Të tjerë mendojnë se vetë ideja e luftës është e gabuar. Një mik i Izraelit, ish-ambasadori i SHBA-së në Jerusalem, Dan Shapiro, këmbëngul vazhdimisht që Trump duhet të shpallë fitoren dhe të shkojë në shtëpi. Sulmi ndaj Iranit është lufta më e papëlqyer midis amerikanëve nga të gjitha ato që ka luftuar SHBA-ja në 70 vitet e fundit. Mbështetja varion nga 27% në 44%.

Sistemi shkollor izraelit është më i sigurt për rrjedhën e konfliktit. Nuk është rastësi që mbështetja për luftën pasqyron atë të Shteteve të Bashkuara: tejkalon 80%, pavarësisht se vendi është goditur nga disa raketa iraniane. Ndryshe nga Uashingtoni, në Izrael, ndryshimi i regjimit nuk ka qenë kurrë objektivi kryesor për luftën parandaluese. Qëllimi i Izraelit dhe izraelitëve është të rrisin sigurinë e tyre.

Sarit Zehavi është një nënkolonel në rezervën izraelite. Ajo shërbeu në inteligjencën ushtarake për 15 vjet dhe është ndër 50 izraelitët më me ndikim në vend, sipas Jerusalem Post. “Ne izraelitët,” thotë ai, “e dimë nga përvoja se idetë i mbijetojnë njerëzve që i mbështesin ato”.

Shembulli i Gazës është ndriçues. IDF, Forcat Mbrojtëse të Izraelit, kishin kohë për të eliminuar të gjithë udhëheqësit e njohur të Hamasit. Ata ishin vetëm disa kilometra larg, të bllokuar në një hapësirë ​​të vogël, nën syrin vigjilent të dronëve, brenda rrezes së antenave dixhitale të përgjimit. Ata i gjetën dhe i vranë. Kushtet për zbatimin e kësaj taktike të njëjtë në Iran janë të ndryshme. Vendi është i gjerë, rrezja për të goditur është mbi 1,700 kilometra. “Por edhe nëse kushtet taktike do të ishin të njëjta”, thotë Zehavi, “ne mund të shpresonim, por jo të prisnim, që ta rrëzonim regjimin nga qielli. Në Gaza, në fakt, udhëheqësit vdiqën, por Hamasi ende qeveris sot”. E njëjta përvojë ndodhi në betejën kundër Hezbollahut. Pas katër muajsh bombardimesh, pas mashtrimit me pager shpërthyes, pas vrasjes së synuar të udhëheqësit Hassan Nasrallah dhe të gjithë komandantëve të tij të lartë, Hezbollahu është ende gjallë dhe lufton.

“Një shembull fitoreje për ne”, shpjegon Zehavi, “vjen nga lufta kundër Shtetit Islamik, ISIS. Ashtu si Hamasi, Hezbollahu dhe Irani janë ende në këmbë pavarësisht qindra udhëheqësve të eliminuar. Ka ende militantë të ISIS që duan të shkatërrojnë Izraelin. Fitorja konsistonte në faktin se ata humbën aftësinë e shtetit për të mbështetur ushtarakisht idetë e tyre. Pra, Izraeli thjesht duhet t’i heqë burimet treshes Iran-Hezbollah-Hamas. Pastaj, nëse pas prerjeve të kokave në Teheran ndryshon edhe udhëheqja e regjimit, edhe më mirë: do të kemi një aleat shtesë. Thjesht duhet të dobësojmë kornizën ekonomike të atyre që duan të shkatërrojnë shtetin hebre