Kriza e naftës “pushton” botën/ Kina rivalizon Perëndimin: Makinat elektrike do të dominojnë tregun

Në panairin më të madh të makinave në botë në Pekin, kompanitë kineze prezantuan modele të avancuara me teknologji të lartë dhe çmime konkurruese, duke ofruar funksione si drejtim inteligjent, sisteme argëtimi dhe komoditete luksoze edhe në automjete të përballueshme.

Prodhuesit si BYD dhe Geely po rrisin prodhimin dhe eksportet, duke përfituar nga tregu i madh vendas ku mbi gjysma e makinave të reja janë elektrike ose hibride. Eksportet e automjeteve elektrike të Kinës u rritën me 78% në tremujorin e parë të vitit, ndërsa kompanitë po kërkojnë të zgjerohen në tregje ndërkombëtare.

Rritja e çmimeve të karburanteve, e lidhur me tensionet globale përfshirë luftën në Iran, po shihet nga industria si një faktor që nxit kalimin drejt automjeteve elektrike. Drejtuesja e BYD, Stella Li, e cilësoi këtë si një “thirrje zgjimi” për konsumatorët që ende përdorin makina me benzinë.

Megjithatë, zgjerimi global përballet me pengesa politike. Shtetet e Bashkuara kanë vendosur tarifa të larta dhe kufizime ndaj automjeteve kineze, duke përmendur sigurinë kombëtare dhe mbrojtjen e industrisë vendase. Një grup ligjvënësish amerikanë ka paralajmëruar kundër lehtësimit të këtyre masave.

Ndërkohë, Evropa ka zgjedhur një qasje më të moderuar me tarifa rregulluese, duke lejuar hyrjen e makinave kineze që po fitojnë shpejt pjesë tregu.

Brenda Kinës, konkurrenca e fortë dhe luftërat e çmimeve po shtyjnë kompanitë të kërkojnë rritje jashtë vendit, duke ndërtuar partneritete dhe investuar në infrastrukturë globale të karikimit.

Mbështetja afatgjatë e qeverisë kineze për industrinë – përmes subvencioneve dhe politikave favorizuese, ka ndihmuar në krijimin e një zinxhiri furnizimi të fuqishëm dhe prodhim të automatizuar në shkallë të gjerë, duke rritur konkurrueshmërinë globale.

Analistët, sipas CNN, e shohin këtë si pjesë të një strategjie më të gjerë të Pekinit për të reduktuar varësinë nga nafta dhe për të udhëhequr tranzicionin drejt energjisë së pastër. Sipas një studimi të vitit 2025, automjetet elektrike në Kinë kanë ulur kërkesën për naftë me mbi 1 milion fuçi në ditë.

Përtej efikasitetit energjetik, gara globale po zhvendoset drejt teknologjisë, me kompani kineze dhe amerikane që konkurrojnë në zhvillimin e automjeteve autonome dhe ekosistemeve inteligjente të transportit.

Suksesi i industrisë kineze të automjeteve elektrike mund të forcojë gjithashtu ndikimin global të vendit, duke e pozicionuar atë si një alternativë teknologjike dhe ekonomike ndaj Perëndimit.