PAKTI I RI USHTARAK NË MEKË, IRANI SFIDON RIADIN: SIGURIA NUK GARANTOHET ME NJË MARRËVESHJE NË LETËR

Marrëveshja e re e mbrojtjes mes Arabisë Saudite, Turqisë dhe Pakistanit ka sjellë reagimin e parë kritik nga Irani, vetëm pak orë pas firmosjes së saj në Mekë.

Ebrahim Rezaei, anëtar i Komisionit të Sigurisë Kombëtare dhe Politikës së Jashtme në Parlamentin iranian, deklaroi se pakti i ri nuk do të jetë i mjaftueshëm për t’i garantuar sigurinë Arabisë Saudite.

Sipas tij, Riadi duhet të rishikojë politikat e tij të sigurisë dhe marrëdhëniet me fuqitë e tjera, në vend që të mbështetet te aleanca të jashtme. Rezaei argumentoi se as varësia shumëvjeçare nga Shtetet e Bashkuara nuk i ka dhënë Arabisë Saudite sigurinë që kërkon.

Reagimi vjen pas nënshkrimit në Mekë të “Marrëveshjes së Përbashkët të Mbrojtjes”, nga Princi i Kurorës saudite Mohammed bin Salman, presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan dhe kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif.

Një nga elementët më të rëndësishëm të marrëveshjes është parimi i mbrojtjes së ndërsjellë: një sulm ndaj njërit prej tre vendeve do të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve.

Ky mekanizëm i ngjan në parim mbrojtjes kolektive të NATO-s, por marrëveshja e Mekës nuk duhet barazuar me Aleancën Atlantike, e cila ka një strukturë shumë më të gjerë institucionale dhe ushtarake.

Ankaraja dhe Riadi kanë theksuar se pakti është mbrojtës dhe nuk drejtohet kundër një shteti të caktuar. Arabia Saudite gjithashtu ka mohuar se synimi është krijimi i një blloku ushtarak apo fetar.

Megjithatë, marrëveshja merr një rëndësi të veçantë për shkak të peshës së tre vendeve: Turqia zotëron një nga ushtritë më të mëdha të NATO-s dhe një industri ushtarake në zhvillim të shpejtë, Pakistani është fuqi bërthamore, ndërsa Arabia Saudite është një prej fuqive kryesore ekonomike dhe energjetike të Lindjes së Mesme.

Në një rajon të përfshirë nga tensione të forta, pakti mund të ndryshojë ndjeshëm arkitekturën e sigurisë dhe ekuilibrat mes fuqive kryesore të Lindjes së Mesme.

Reagimi i Teheranit tregon se marrëveshja e re po ndiqet me kujdes edhe nga Irani, ndërsa mbetet për t’u parë se deri ku do të shkojë në praktikë bashkëpunimi ushtarak mes Riadit, Ankarasë dhe Islamabadit.