MANIPULIM MBI HARTE/ FITORE ME LAPS E LETER PER PUTININ, MERR DONETSKUN DHE LUHANSKUN

Një skenar i pazakontë diplomatik mund të ndryshojë rrjedhën e negociatave për përfundimin e luftës në Ukrainë. Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë një propozim që parashikon rishikimin e kufijve administrativë të disa rajoneve ukrainase, me synimin për të krijuar një rrugëdalje nga një prej pengesave më të mëdha në negociatat e mundshme të paqes me Rusinë.

Sipas revistës prestigjioze The Economist, bëhet fjalë për një ide të cilësuar si një lloj “manipulimi hartografik”, që synon të ndryshojë përcaktimin administrativ të rajoneve të Donetskut dhe Luhanskut.

Në pamje të parë, propozimi duket si një zgjidhje teknike, por pas tij fshihet një çështje me peshë të jashtëzakonshme politike dhe strategjike: si mund t’i jepet Moskës mundësia të shpallë përmbushjen e objektivave të saj territoriale, pa qenë e nevojshme që Ukraina të dorëzojë më shumë territore në terren?

Një fitore në hartë, pa fitore të reja në fushëbetejë?

Ideja parashikon ndryshimin e kufijve administrativë në mënyrë që Rusia të mund të pretendojë se ka marrë kontrollin e plotë mbi të dy rajonet, edhe pse forcat ukrainase vazhdojnë të mbajnë nën kontroll disa qytete dhe zona brenda tyre.

Në këtë mënyrë, Moska do të mund të paraqiste një rezultat politik që përputhet me pretendimet e saj territoriale, pa kërkuar domosdoshmërisht një tërheqje të mëtejshme të ushtrisë ukrainase nga pozicionet aktuale.

Me fjalë të tjera, në vend që të ndryshojë realiteti në fushëbetejë, do të ndryshonte mënyra se si përcaktohen kufijtë administrativë në hartë.

Një skenar i tillë mund të shërbente si kompromis për të kapërcyer bllokimin territorial, por njëkohësisht do të hapte një debat të jashtëzakonshëm mbi sovranitetin, legjitimitetin dhe të ardhmen e territoreve ukrainase.

A mund të pranojë Kievi një zgjidhje të tillë?

Për Ukrainën, çështja është veçanërisht delikate. Çdo ndryshim i kufijve administrativë që do të përdorej për të legjitimuar pretendimet territoriale të Rusisë mund të interpretohej si një lëshim politik, edhe nëse kontrolli faktik mbi qytetet dhe territoret ukrainase nuk do të ndryshonte.

Për Moskën, nga ana tjetër, një formulë e tillë mund të ofronte mundësinë për ta paraqitur marrëveshjen si përmbushje të objektivave të saj, pa paguar domosdoshmërisht koston ushtarake të pushtimit të territoreve që ende nuk kontrollon.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se një marrëveshje është pranë. Përplasjet mes palëve mbeten të thella dhe nuk kufizohen vetëm te përcaktimi i kufijve.

Territoret, garancitë e sigurisë dhe kontrolli real në terren vazhdojnë të jenë pikat më të vështira të çdo negociate të mundshme.

Një tjetër problem madhor është se ndryshimi i kufijve administrativë nuk ndryshon automatikisht sovranitetin juridik mbi një territor dhe as nuk garanton se palët do ta pranojnë një zgjidhje të tillë.

Në fund, propozimi ngre një pyetje thelbësore: a mund të arrihet paqja duke rishkruar hartën, ndërkohë që realiteti në terren mbetet i pandryshuar?

Për momentin, kjo mbetet një ide e diskutuar, jo një marrëveshje e arritur. Por fakti që po shqyrtohen formula të tilla tregon se diplomacia po kërkon edhe zgjidhje jashtë skemave tradicionale për të kapërcyer ngërçin territorial që vazhdon të mbajë peng fundin e luftës në Ukrainë.