BERISHA I BEN “FUNERALIN” POLITIK RAMES, POR STUDENTËT S’KANE NE PLAN TI JAPIN ÇELESAT E REVOLTES

Kreu i PD-së e sheh protestën studentore si goditjen fatale për Edi Ramën dhe kërkon bashkimin e gjithë opozitës rreth saj. Por pas deklaratës së fortë fshihet një kontradiktë politike: studentët kanë protestën, ndërsa Berisha kërkon ta kthejë atë në kapital për opozitën. A është kjo një revoltë që po e dobëson realisht qeverinë, apo një tjetër përpjekje për të marrë pronësinë politike të zemërimit qytetar?

Sali Berisha ka zgjedhur një metaforë të rëndë për të përshkruar gjendjen politike të Edi Ramës: “kufomë politike”. Sipas tij, revolta studentore e ka goditur aq fort kryeministrin, saqë e ka bërë atë të pashpresë politikisht dhe e ka damkosur përpara shqiptarëve dhe ndërkombëtarëve.

Është një deklaratë që synon të prodhojë efekt politik, por që ngre edhe një pyetje thelbësore: a mjafton një protestë, sado e fuqishme të jetë, për ta shpallur të përfunduar një pushtet?

Në fakt, Berisha po përpiqet ta lexojë revoltën studentore si një pikë kthese në raportin mes qeverisë dhe shoqërisë. Dhe nuk është pa rëndësi që pakënaqësia e të rinjve të dalë në rrugë, të artikulojë kërkesat e saj dhe të mos pranojë të mbyllet me një dialog formal apo me premtime politike. Një protestë studentore ka peshë pikërisht sepse vjen nga një kategori që duhet të ketë më shumë arsye për të besuar te e ardhmja sesa për t’u përballur me policinë në rrugë.

Por problemi fillon kur kjo revoltë interpretohet menjëherë si certifikatë e vdekjes politike të kryeministrit.

Rama mund të jetë nën presion, mund të përballet me një krizë besimi dhe mund të ketë humbur terren në një pjesë të opinionit publik, por këto janë zhvillime që duhen matur me fakte, jo me metafora funerale. Shpallja e tij si “kufomë politike” është më shumë një dëshirë e opozitës sesa një përfundim që mund të nxirret vetëm nga zhvillimet e protestës.

Dhe pikërisht këtu qëndron çështja që Berisha duket se nuk dëshiron ta trajtojë: studentët nuk kanë dalë në rrugë për t’i dhënë opozitës një mundësi të re politike. Ata kanë dalë për të shprehur pakënaqësinë e tyre ndaj kushteve në universitete, kostove të studimit, mbështetjes financiare dhe perspektivës së tyre në Shqipëri. Protesta nisi më 13 tetor dhe kërkesat e saj kanë marrë edhe dimension politik, përfshirë thirrjen për largimin e Ramës.
Berisha ka të drejtë kur thotë se opozita duhet të mbështesë studentët. Kjo është një nga detyrat e saj në një sistem demokratik. Por mbështetja nuk është e njëjta gjë me përfaqësimin, aq më pak me përvetësimin e një lëvizjeje qytetare. Studentët nuk kanë nevojë të bëhen dekor i një strategjie partiake dhe as të shndërrohen në ushtri elektorale të askujt.

Madje, zhvillimet e fundit kanë nxjerrë në pah një detaj që nuk mund të anashkalohet: në protestë janë dëgjuar edhe thirrje kundër Berishës, krahas atyre kundër Ramës. Slogani “Rama në burg, Berisha në burg” është një sinjal se një pjesë e protestuesve nuk duan të zëvendësojnë një figurë politike me një tjetër, por vënë në diskutim të gjithë klasën politike.

Ky është një dallim thelbësor. Një lëvizje studentore mund të jetë kundër qeverisë, pa qenë automatikisht pro opozitës. Mund të kërkojë largimin e kryeministrit, pa i dhënë Berishës mandatin për të folur në emër të saj. Dhe mund të kërkojë ndryshim politik, pa pranuar që drejtimin e saj ta marrë një parti.

Nga ana tjetër, edhe Rama duhet ta kuptojë se një tryezë dialogu apo një platformë komunikimi nuk e zhbën vetvetiu revoltën. Kryeministri ka përsëritur ftesën për dialog, ndërsa protestuesit kanë vijuar të kërkojnë dorëheqjen e tij. Për më tepër, fakti që një pjesë e studentëve janë rikthyer në auditorë, ndërsa të tjerë vazhdojnë protestën, tregon se lëvizja nuk është një trup homogjen dhe se kërkesat e saj nuk mund të reduktohen në një formulë të vetme politike.
Në këtë kuptim, metafora e Berishës për Ramën si “kufomë politike” është më shumë një instrument i betejës politike sesa një përshkrim i verifikueshëm i realitetit. Një kryeministër nuk rrëzohet politikisht vetëm sepse opozita e shpall të vdekur. Ai vihet realisht në vështirësi kur pakënaqësia qytetare shndërrohet në një kërkesë të qëndrueshme për llogaridhënie, kur institucionet humbasin besimin dhe kur shfaqet një alternativë që bind qytetarët se mund të qeverisë ndryshe.

Berisha, ndërkohë, ka një sfidë të vetën. Nëse pretendon se revolta studentore është një lëvizje e madhe kombëtare, duhet të pranojë edhe autonominë e saj, edhe zërat që nuk përputhen me interesat e PD-së. Nuk mund të kërkosh pluralizëm për studentët vetëm kur ata thërrasin kundër Ramës dhe të mos pranosh të njëjtin pluralizëm kur thërrasin kundër Berishës.

Në fund, rreziku më i madh për këtë protestë nuk është vetëm përballja me qeverinë, por edhe përpjekja e politikës për ta kthyer në pronë të saj. Sepse nëse studentët humbasin zërin e tyre të pavarur, revolta rrezikon të humbasë edhe arsyen pse nisi.

Rama mund të jetë objektivi i revoltës studentore, por kjo nuk do të thotë se Berisha është automatikisht përfituesi i saj. Studentët mund ta sfidojnë kryeministrin pa i dhënë opozitës një çek të bardhë. Dhe kjo është e vërteta që të dyja palët politike duhet të kuptojnë: revolta e të rinjve nuk është pronë e askujt.